Thắp sáng hành lang pháp lý cho văn học Việt Nam

Bìa sách những tác phẩm văn học nổi tiếng Việt Nam và nước ngoài vừa được NXB Kim Đồng tái bản. (Nguồn: TTXVN)

Đây là lần đầu tiên văn học, lĩnh vực sáng tạo tinh thần đặc thù, được đặt trong một khuôn khổ pháp lý tương đối toàn diện, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nghị định được nhiều nhà văn ví như “ngọn đuốc”, mang đến ánh sáng, niềm tin và động lực để những người cầm bút tiếp tục sáng tạo.

Điểm nổi bật của nghị định là thiết lập hệ thống chính sách khuyến khích phát triển văn học bao trùm các hoạt động sáng tác, phổ biến, quảng bá, bảo vệ quyền tác giả và thúc đẩy chuyển đổi số.

Lần đầu tiên, vai trò của doanh nghiệp được nhấn mạnh, khi chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân đầu tư, đồng hành cùng các hoạt động văn học, góp phần đa dạng hóa nguồn lực xã hội cho lĩnh vực sáng tạo.

Nhà văn Niê Thanh Mai nhận định nghị định mở ra “sân chơi” rộng hơn, giúp tác phẩm văn học có thể chuyển hóa thành phim, sân khấu hay kịch bản, từ đó gia tăng giá trị sáng tạo và tạo động lực gắn bó lâu dài cho người viết.

Nghị định cũng tạo cơ sở để Trung ương và địa phương tổ chức các cuộc thi, hoạt động văn học bài bản, cấp kinh phí và hỗ trợ chuyên môn, giúp văn nghệ sĩ có nhiều cơ hội cống hiến.

Đồng thời, việc doanh nghiệp và các tổ chức, đoàn thể đồng hành cùng hội văn học nghệ thuật sẽ tạo ra bước đệm quan trọng cho sự phát triển mạnh mẽ và lan tỏa rộng rãi của văn học trong chặng đường mới.

Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk Niê Thanh Mai trình bày tham luận. (Nguồn: TTXVN)

Nhà văn Võ Thị Xuân Hà nhấn mạnh rằng văn học là dòng chảy không ngừng, và các chính sách đúng đắn là “ngọn gió” cần thiết để con thuyền văn chương đi xa và bền vững.

Nghị định tạo lập hành lang pháp lý vững chắc, đồng thời yêu cầu các giải pháp đồng bộ và lâu dài. Cụ thể, cần cơ chế đãi ngộ thỏa đáng, bảo vệ hiệu quả quyền tác giả, cải thiện nhuận bút, xây dựng giải thưởng uy tín, bảo vệ bản quyền trên không gian mạng để người viết yên tâm sống bằng nghề và dấn thân vào các tác phẩm quy mô, dài hơi.

Đầu tư cho đội ngũ sáng tác trẻ và lĩnh vực lý luận, phê bình cũng là điều kiện để văn học phát triển bền vững. Trại sáng tác chuyên sâu, thực tế vùng miền, nhất là biên giới, hải đảo, giúp các nhà văn làm giàu trải nghiệm và chất liệu sáng tác. Khôi phục vai trò lý luận, phê bình là cần thiết để định hướng thẩm mỹ và nâng cao chất lượng sáng tác.

Nghị định cũng đề cao hiện đại hóa phương thức phổ biến văn học trong kỷ nguyên số, mở rộng sang sách điện tử, sách nói, nền tảng đọc thông minh, kết nối văn học với điện ảnh, sân khấu, âm nhạc.

Dịch thuật các tác phẩm tiêu biểu sang tiếng nước ngoài là cách đưa văn hóa, văn học Việt Nam ra thế giới. Đồng thời, khuyến khích văn hóa đọc, xây dựng thư viện hiện đại, đổi mới giảng dạy văn học để học sinh cảm nhận cái hay, cái đẹp của tác phẩm, hình thành thói quen đọc bền vững.

Văn học được xem là tiếng nói của cá nhân nhưng phải hướng tới giá trị xã hội, có ích cho cộng đồng. Sự đa dạng về phong cách, đề tài và phương pháp sáng tác, kết hợp với trách nhiệm công dân của nhà văn, sẽ tạo ra những tác phẩm vừa mang hơi thở thời đại vừa đậm đà bản sắc dân tộc.

Như nhà văn Võ Thị Xuân Hà khẳng định, khuyến khích phát triển văn học không chỉ là hỗ trợ tài chính mà là xây dựng một hệ sinh thái văn hóa toàn diện, nơi người viết được trân trọng, tác phẩm được lan tỏa và độc giả được bồi dưỡng đời sống tinh thần.

Việc ban hành nghị định thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với lĩnh vực sáng tạo tinh thần, khẳng định vai trò thiết yếu của văn học trong đời sống xã hội, đồng thời mở ra cơ hội để văn học Việt Nam phát triển bền vững và nâng cao vị thế trong kỷ nguyên mới.

(theo TTXVN)