Tháo gỡ điểm nghẽn trong ứng dụng công nghệ số vào nghệ thuật biểu diễn

Việc ứng dụng công nghệ phải phục vụ nội dung và giá trị nghệ thuật, phát huy chất liệu văn hóa truyền thống, bảo đảm giữ được bản sắc dân tộc. Ảnh: Thanh Trang

Đây là những vấn đề được các nhà quản lý, chuyên gia, đạo diễn và nghệ sĩ tập trung trao đổi tại Tọa đàm “Ứng dụng công nghệ số trong hoạt động nghệ thuật biểu diễn - Những vấn đề đặt ra từ thực tiễn”, diễn ra ngày 22/10, tại Hà Nội.

Tổng Biên tập Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật - ông Hoàng Hà cho biết, chuyển đổi số là xu thế tất yếu, đang tác động sâu rộng đến hoạt động nghệ thuật biểu diễn, từ sáng tác, dàn dựng, tổ chức biểu diễn đến quảng bá và kết nối khán giả.

Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), công nghệ trình chiếu 3D Mapping cùng hệ thống âm thanh, ánh sáng hiện đại đã tạo thêm những phương thức thể hiện mới, góp phần nâng cao trải nghiệm của công chúng.

Thực tế cho thấy, nhiều chương trình nghệ thuật đã kết hợp hiệu quả giữa công nghệ hiện đại và chất liệu văn hóa truyền thống. Những sản phẩm như “Tinh hoa Bắc Bộ”, “Ký ức Hội An”, hay các vở diễn “Sơn thần thủy quái”, “Kỳ Yến - Bữa tiệc diệu kỳ” là những ví dụ cho thấy tiềm năng đổi mới sáng tạo, đồng thời mở ra cơ hội phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa gắn với du lịch.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc ứng dụng công nghệ số trong nghệ thuật biểu diễn vẫn gặp nhiều khó khăn, nhất là về kinh phí đầu tư, cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại và nguồn nhân lực có khả năng kết hợp giữa công nghệ với sáng tạo nghệ thuật.

Theo ông Hoàng Hà, nhiều cơ sở đào tạo nghệ thuật chưa chú trọng trang bị kiến thức về kỹ xảo công nghệ, sân khấu số; trong khi chính sách xã hội hóa chưa thực sự tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp, đơn vị nghệ thuật và nghệ sĩ.

Nhấn mạnh vai trò của nghệ thuật biểu diễn trong phát triển công nghiệp văn hóa, ông Hoàng Hà cho biết, lĩnh vực này đã được Nhà nước xác định là một trong 10 ngành công nghiệp văn hoá.

Nghị quyết 80 - NQ/TW  của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam đã định hướng: “Chủ động thích ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong phát triển văn hoá”. Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đề ra yêu cầu: “Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam dựa trên ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số”.

Theo ông Hoàng Hà, để hiện thực hóa những định hướng này, bên cạnh sự nỗ lực từ phía các đơn vị nghệ thuật, các nghệ sĩ mà còn cần có những chính sách thoả đáng, đồng bộ, sự tiếp tục quan tâm, hỗ trợ của Nhà nước.

Các đại biểu cho rằng, để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ số, cần lựa chọn giải pháp phù hợp với đặc thù từng loại hình nghệ thuật, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp công nghệ, chú trọng đào tạo nhân lực và hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ phải phục vụ nội dung và giá trị nghệ thuật, phát huy chất liệu văn hóa truyền thống, bảo đảm giữ được bản sắc dân tộc. Đây cũng là yêu cầu quan trọng nhằm thúc đẩy nghệ thuật biểu diễn phát triển bền vững, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam./.

THANH TRANG