Tháo gỡ bất cập để xây dựng tổ chức quân sự địa phương tinh, gọn, mạnh

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình triển khai cũng bộc lộ nhiều khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện nhằm xây dựng tổ chức QSĐP theo hướng tinh, gọn, mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tổ chức, biên chế phải theo kịp yêu cầu nhiệm vụ mới

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm tại hội nghị rút kinh nghiệm hoạt động của tổ chức QSĐP khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp do Bộ Tổng Tham mưu tổ chức mới đây là việc kiện toàn tổ chức, biên chế phù hợp với thực tiễn. Đại tá Bùi Xuân Thắng, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS TP Hải Phòng cho biết: Sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, phạm vi quản lý, chỉ đạo của Bộ CHQS thành phố tăng lên. Trước đây, đơn vị trực tiếp chỉ đạo 15 ban CHQS cấp huyện; nay phải hướng dẫn, chỉ đạo 114 ban CHQS cấp xã. Khối lượng công việc tăng mạnh đòi hỏi bổ sung biên chế cho các vị trí như quân lực, cán bộ, tác huấn, dân quân tự vệ, tổ chức...

Đại tá Bùi Xuân Thắng kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh, tổ chức lại một số đơn vị binh chủng phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và thực tiễn hoạt động; đồng thời tăng quân số khoảng 20% đối với các xã, phường, đặc khu có tính chất đặc thù; xây dựng thêm các đại đội dân quân tự vệ và phân đội dự bị động viên binh chủng ở cấp xã.

Chiến sĩ dân quân Ban CHQS xã Tứ Mỹ, tỉnh Hà Tĩnh nhận hoa bắn giỏi, tháng 4-2026. Ảnh: LÊ ANH HIỆP

Thực tiễn cho thấy, ban CHQS cấp xã hiện đảm nhiệm khối lượng công việc rất lớn, từ tham mưu công tác quốc phòng địa phương; xây dựng lực lượng dân quân tự vệ; tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ; giáo dục quốc phòng và an ninh đến phòng thủ dân sự, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn... Trong khi đó, tổ chức, biên chế hiện nay chưa thực sự tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ. Theo Thiếu tướng Vũ Văn Điền, Tư lệnh Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh, tỷ lệ bố trí cán bộ, nhân viên về các ban CHQS cấp xã trên địa bàn hiện mới đạt gần 63%, cần tiếp tục bổ sung quân số để bảo đảm đủ biên chế; đồng thời, cần nghiên cứu điều chỉnh tăng tổ chức, biên chế cho ban CHQS cấp xã, nhất là bổ sung các chức danh như chính trị viên (không kiêm nhiệm), trợ lý hậu cần-kỹ thuật, nhân viên quân y, tài chính, lái xe đáp ứng tốt yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện mới.

Từ thực tiễn quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP) kiến nghị Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện và giữ ổn định hệ thống tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của BĐBP; đồng thời hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về biên phòng, biên giới quốc gia, bảo đảm xây dựng lực lượng BĐBP theo hướng chiến lược, ổn định lâu dài. Bên cạnh đó, cần rà soát, điều chỉnh tổ chức, biên chế các ban chỉ huy BĐBP, nhất là bổ sung biên chế cho các vị trí tác huấn, quân lực, cửa khẩu-đối ngoại, tuyên huấn, tổ chức, cán bộ, vận động quần chúng... Đồng thời, nghiên cứu, báo cáo trên cho phép thành lập đảng bộ cấp trên trực tiếp cơ sở tại ban chỉ huy BĐBP để lãnh đạo, chỉ đạo hiệu quả nhiệm vụ QS, QP, biên phòng và xây dựng lực lượng; phù hợp với quy mô tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và đặc thù hoạt động của đơn vị.

Bên cạnh đó, địa bàn quản lý của nhiều đồn biên phòng được mở rộng, khối lượng công việc và trách nhiệm ngày càng lớn. Do đó, BĐBP đề nghị xem xét nâng trần quân hàm cao nhất đối với chức danh đồn trưởng, chính trị viên đồn biên phòng từ trung tá lên thượng tá. Việc nâng trần quân hàm không chỉ phù hợp với chức trách, nhiệm vụ được giao mà còn bảo đảm tương quan với các lực lượng trên địa bàn khi hiện nay chỉ huy trưởng ban CHQS cấp xã và trưởng công an cấp xã đều có trần quân hàm cao nhất là thượng tá.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm cơ sở vật chất và hạ tầng

Thực tiễn triển khai tổ chức QSĐP khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp cho thấy, quá trình sắp xếp tổ chức được tiến hành khẩn trương, khối lượng công việc lớn, nhiều nhiệm vụ mới phát sinh trong khi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật chưa được điều chỉnh đồng bộ, kịp thời. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ QS, QP ở cơ sở.

LLVT xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An giúp nhân dân thu hoạch lúa, tháng 5-2026. Ảnh: PHÙNG NGỌC THĂNG

Trung tướng La Công Phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Chính ủy Quân khu 1 và Trung tướng Lê Ngọc Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân khu 5 cho rằng, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp phải tiến hành điều chỉnh, bổ sung cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Vì vậy, cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện hệ thống pháp luật, quy chế phối hợp; ban hành chức năng, nhiệm vụ của cơ quan QSĐP. Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện các quy chế phối hợp; chuẩn hóa hệ thống văn kiện tác chiến, tài liệu huấn luyện; đẩy mạnh công tác tập huấn, bồi dưỡng cán bộ các cấp nhằm bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Hiện nhiều văn bản luật như Luật Quốc phòng, Luật Dân quân tự vệ, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Lực lượng dự bị động viên... cùng các văn bản hướng dẫn thi hành cần được nghiên cứu, điều chỉnh phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Ngoài ra, tiếp tục nghiên cứu, ban hành các quy định, hướng dẫn thống nhất về cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo công tác QS, QP giữa quân khu, Bộ tư lệnh BĐBP và các ban chỉ đạo cấp tỉnh như ban chỉ huy phòng thủ dân sự, ban chỉ đạo phòng không nhân dân, hội đồng nghĩa vụ quân sự, ban tuyển sinh quân sự...

Một vấn đề quan trọng khác là ưu tiên nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, hệ thống thông tin chỉ huy và các nền tảng số phục vụ công tác QS, QP ở địa phương. Sau khi sắp xếp tổ chức, nhiều ban CHQS cấp xã còn gặp khó khăn về doanh trại, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Thiếu tướng Đào Văn Nhận, Tư lệnh Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội kiến nghị Bộ Tổng Tham mưu sớm ban hành quy hoạch và đầu tư xây dựng trụ sở ban CHQS cấp xã bảo đảm thống nhất, đầy đủ công năng hoạt động; đồng thời xây dựng thao trường huấn luyện, trường bắn cho các đối tượng, bảo đảm cơ sở vật chất, hạ tầng phục vụ hoạt động của ban CHQS cấp xã.

Trao đổi với chúng tôi, Trung tướng Lê Văn Hướng, Phó tổng Tham mưu trưởng cho biết: Bộ Quốc phòng đang chỉ đạo các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của 11 luật về QS, QP; các nghị định của Chính phủ liên quan đến lĩnh vực QS, QP; các nghị quyết, quy định của Quân ủy Trung ương; thông tư, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng nhằm phù hợp với thực tiễn hiện nay. Đồng thời, tiếp tục điều chỉnh tổ chức, biên chế các cơ quan, đơn vị thuộc bộ CHQS tỉnh, thành phố; rà soát, bổ sung điều lệ công tác tham mưu, điều lệ tác chiến, hệ thống văn kiện tác chiến, tài liệu huấn luyện và các quy định về xây dựng chính quy, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”.

SƠN BÌNH