Thành phố Hồ Chí Minh từng bước hình thành hệ sinh thái giao thông xanh

Hiện trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai khoảng 500 xe đạp điện công cộng. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Sau 4 năm thực hiện Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, Thành phố Hồ Chí Minh đã có bước chuyển đổi mạnh mẽ trong lĩnh vực giao thông, từng bước hình thành hệ sinh thái giao thông xanh.

Tỷ lệ xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh đạt gần 68%, taxi điện chiếm hơn 91%, cùng mạng lưới hạ tầng sạc ngày càng được mở rộng, tạo nền tảng cho mục tiêu phát triển giao thông đô thị bền vững.

Theo Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, việc chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng điện, năng lượng xanh đã có sự chuyển biến rõ rệt. Tính đến tháng 6/2026, trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 2.432 phương tiện; trong đó, có 1.649 xe buýt sử dụng điện, xe thân thiện môi trường, chiếm 67,8% toàn hệ thống.

Trong khi đó, xe taxi điện trên địa bàn thành phố hiện có 17.375/19.061, đạt trên 91%; số lượng xe máy điện để vận chuyển hành khách đạt là 25.021/88.742 xe (chiếm 29%); đã triển khai khoảng 500 xe đạp điện công cộng.

Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 2.432 phương tiện xe buýt, trong đó có 1.649 xe buýt sử dụng điện, xe thân thiện môi trường, chiếm 67,8% toàn hệ thống. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Theo ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, các số liệu trên cho thấy quá trình chuyển đổi phương tiện xanh đang diễn ra tích cực, mang lại hiệu quả rõ rệt về giảm phát thải và tiếng ồn. Nhiều doanh nghiệp vận tải đã chủ động đầu tư, thay thế mới đưa vào khai thác xe taxi điện, xe máy điện công nghệ.

Đối với phương tiện cá nhân, xu hướng điện hóa phương tiện đi lại đang được người dân quan tâm hưởng ứng. Tổng số ôtô con trên địa bàn là 773.910 chiếc; trong đó ôtô điện là 81.718 chiếc, chiếm 10,6%. Tổng số xe máy là hơn 11,54 triệu chiếc, trong đó xe máy điện là trên 175.000 chiếc, chiếm 1,5%.

Để thúc đẩy quá trình này, hạ tầng phục vụ giao thông xanh được Thành phố Hồ Chí Minh từng bước đầu tư phát triển. Trên địa bàn Thành phố đã phát triển khoảng 9.735 trạm sạc điện ôtô; 300 trạm sạc nhanh xe máy điện; 2.459 điểm đổi pin cho xe máy. Hiện Sở Xây dựng đang tiếp tục rà soát, dự kiến lắp đặt thêm 10 trạm sạc ôtô điện và 2.500 tủ đổi pin trong quý 2/2026.

Đối với phương tiện vận tải hành khách công cộng, thành phố đã đưa vào vận hành 8 trạm sạc xe buýt điện với 153 trụ sạc nhanh. Dự kiến, đến năm 2028 phát triển thêm 47 trạm sạc với khoảng 890 trụ sạc nhanh tại các bến bãi xe buýt.

Việc từng bước hình thành hệ thống hạ tầng năng lượng phục vụ giao thông xanh đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân tham gia chuyển đổi phương tiện theo lộ trình. Tuy nhiên, việc chuyển đổi hiện cũng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc.

Theo Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, chi phí đầu tư phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh hiện còn ở mức cao so với phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch truyền thống; đặc biệt đối với xe buýt điện, xe tải điện, xe khách điện và các phương tiện vận tải kinh doanh quy mô lớn. Doanh nghiệp vận tải còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn đầu tư, khả năng cân đối tài chính để thực hiện chuyển đổi phương tiện theo lộ trình.

Các phương tiện sạc điện tại trạm sạc trên đường Lê Lai ở khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Tiến Lực/TTXVN)

Tâm lý người dân còn cân nhắc về chi phí đầu tư ban đầu, phạm vi hoạt động, thời gian sạc điện và khả năng tiếp cận hạ tầng phục vụ phương tiện điện. Việc chuyển đổi đồng bộ các loại hình phương tiện vận tải đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn và lộ trình phù hợp nhằm hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống người dân.

Hiện một số quy định pháp luật về phát triển giao thông xanh và hạ tầng sạc xe điện chưa được hoàn thiện đồng bộ. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc vẫn đang được xây dựng, trong khi các quy định về quy hoạch, quỹ đất và cơ chế ưu đãi đầu tư còn thiếu.

Mạng lưới trạm sạc đã từng bước hình thành nhưng chưa đáp ứng nhu cầu chuyển đổi phương tiện trong tương lai, nhất là khi quỹ đất tại khu vực đô thị trung tâm còn hạn chế, gây khó khăn cho quá trình phát triển phương tiện giao thông điện.

Thời gian tới, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phối hợp để hoàn thiện cơ chế, chính sách và các đề án phục vụ chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông vận tải; hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; trong đó ưu tiên nghiên cứu lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông sử dụng điện, năng lượng xanh đối với các loại hình vận tải hành khách, vận tải hàng hóa, phương tiện cá nhân.

Hệ thống vận tải hành khách công cộng sẽ tiếp tục phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ và thân thiện môi trường; tăng kết nối giữa xe buýt, đường sắt đô thị, xe đạp công cộng, vận tải thủy và các phương thức vận tải khác nhằm nâng cao tỷ lệ đảm nhận vận tải hành khách công cộng, giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện giao thông cá nhân.

Mở rộng mạng lưới xe đạp, xe đạp điện công cộng; nghiên cứu các chính sách hỗ trợ người dân sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng và các phương thức giao thông xanh.

Cùng đó, phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan thúc đẩy phát triển đồng bộ hạ tầng phục vụ phương tiện giao thông sử dụng điện, năng lượng xanh; tiếp tục rà soát, đề xuất bố trí quỹ đất phù hợp để phát triển mạng lưới trạm, trụ sạc điện, trạm nạp nhiên liệu xanh; khuyến khích xã hội hóa đầu tư hạ tầng năng lượng phục vụ giao thông xanh.

Để thúc đẩy chuyển đổi xanh, Sở Xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp các bộ, ngành liên quan tham mưu Chính phủ sớm ban hành cơ chế hỗ trợ về tài chính, tín dụng, thuế và phí nhằm khuyến khích sử dụng phương tiện điện, năng lượng xanh; đồng thời hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật, chính sách phát triển hạ tầng sạc và hướng dẫn về an toàn điện, phòng cháy chữa cháy trong lắp đặt, vận hành trạm sạc./.

(TTXVN/Vietnam+)