Thành phố Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp cần lao động kỹ năng hơn bằng cấp

Người dân di chuyển trên đường Đinh Bộ Lĩnh, trước bến xe Miền Đông cũ.Ảnh: Thanh Vũ-TTXVN

Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thị trường lao động tại thành phố trong tháng 4/2026 tiếp tục ghi nhận sự phục hồi về nhu cầu tuyển dụng, song bức tranh cung – cầu vẫn cho thấy nhiều điểm lệch pha rõ nét, đặc biệt ở nhóm lao động có tay nghề và một số lĩnh vực chuyên môn.

Thống kê nhu cầu người tìm việc – việc tìm người theo tiêu chí các ngành nghề của trung tâm cho thấy, tổng nhu cầu tuyển dụng trong tháng 4/2026 đạt 27.103 vị trí, trong khi số người tìm việc là 18.595 người. Dù nhu cầu lớn, nhưng khả năng “khớp nối” giữa doanh nghiệp và người lao động vẫn còn hạn chế.

Theo bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Thành phố Hồ Chí Minh, lao động phổ thông và công việc giản đơn tiếp tục là nhóm có nhu cầu tuyển dụng cao nhất với 9.163 vị trí, trong khi số người tìm việc là 6.752 người. Đáng chú ý, tình trạng thiếu hụt càng rõ ở nhóm vận hành máy – sản xuất có đào tạo, tay nghề khi nhu cầu tuyển dụng lên hơn 3.500 vị trí, nhưng chỉ có khoảng 2.200 người tìm việc.

Không chỉ dừng lại ở hai nhóm này, nhiều ngành kỹ thuật khác cũng rơi vào tình trạng khát nhân lực như bảo trì – điện – điện tử – kỹ thuật nhà máy có nhu cầu tuyển dụng 784 vị trí, nhưng chỉ có 145 người tìm việc. Lĩnh vực cơ khí – chế tạo – gia công doanh nghiệp có nhu cầu tuyển 657 vị trí, nhưng chỉ có 163 người tìm việc; các doanh nghiệp logistics – kho vận – xuất nhập khẩu có nhu cầu tuyển dụng 354 vị trí, nhưng chỉ có 55 người tìm việc.

Ở chiều ngược lại, người lao động lại tập trung đông ở những lĩnh vực có mức cạnh tranh cao hơn. Cụ thể, lĩnh vực kinh doanh – bán hàng, có hơn 2.400 người tìm việc, trong khi nhu cầu tuyển dụng chỉ có 2.198 vị trí; dịch vụ – nhà hàng – du lịch – bán lẻ có hơn 1.200 người tìm việc, cao hơn đáng kể so với 713 vị trí tuyển dụng.

Những con số này cho thấy xu hướng doanh nghiệp đang gia tăng nhu cầu lao động kỹ năng, trong khi nguồn cung chưa đáp ứng kịp. Ngược lại, một bộ phận người lao động vẫn có xu hướng lựa chọn các ngành dễ tiếp cận, ít yêu cầu kỹ thuật.

Một điểm đáng chú ý là một số ngành dù có nhu cầu tuyển dụng nhưng lại rất ít người quan tâm. Đơn cử như lĩnh vực bất động sản – phát triển dự án có tới 593 vị trí tuyển dụng, nhưng chỉ ghi nhận 5 người tìm việc; lĩnh vực báo chí – thông tin – văn hóa – xã hội có 654 vị trí nhưng chỉ có 24 người tìm việc. Ngoài ra, các ngành như thiết kế – sáng tạo – nội dung số có 98 vị trí tuyển dụng, nhưng chỉ có 23 người tìm việc; ngôn ngữ – phiên dịch có 96 vị trí tuyển dụng, nhưng chỉ có 56 người tìm việc…

Có thể thấy, dù nguồn cung thiếu hụt quy mô không lớn, nhưng các chuyên gia lĩnh vực lao động việc làm cho rằng, nguyên nhân có thể đến từ sự thay đổi kỳ vọng nghề nghiệp, mức thu nhập chưa hấp dẫn hoặc tính ổn định chưa cao của một số lĩnh vực.

Xét theo trình độ, người tìm việc chủ yếu ở mức trung học phổ thông, chiếm 50,62%, trong khi nhu cầu tuyển dụng cũng tập trung ở nhóm này, chiếm 45,62%. Tuy nhiên, ở nhóm trình độ cao, sự lệch pha thể hiện rõ. Cụ thể, ở trình độ đại học có 13,18% người tìm việc nhưng chỉ 6,47% doanh nghiệp có nhu cầu; cao đẳng có 11,52% có nhu cầu tuyển dụng lao động nhưng nguồn cung cung chỉ đạt 9,34%. Đặc biệt, có tới 16,94% vị trí tuyển dụng không yêu cầu trình độ cụ thể, cho thấy doanh nghiệp ngày càng coi trọng kỹ năng thực tế và khả năng làm việc hơn là bằng cấp.

Từ thực tế trên, bà Nguyễn Văn Hạnh Thục cho rằng, để thị trường lao động vận hành hiệu quả hơn, cần tăng cường định hướng nghề nghiệp cho người lao động, đặc biệt là lao động trẻ. Các cơ sở đào tạo cần gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp, tăng thời lượng thực hành, kỹ năng nghề, phát triển các chương trình đào tạo ngắn hạn, linh hoạt.

Về phía doanh nghiệp, cần chủ động hơn trong việc đào tạo lại, nâng cao kỹ năng cho người lao động, đồng thời cải thiện điều kiện làm việc để thu hút và giữ chân nhân lực. Trong bối cảnh nhu cầu tuyển dụng đang tăng, việc thu hẹp khoảng cách cung – cầu không chỉ giúp người lao động sớm tìm được việc làm phù hợp mà còn đảm bảo nguồn nhân lực ổn định cho doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Thanh Vũ/vnanet.vn