Thanh Hóa thí điểm mô hình 'Trạm công dân số': Đưa dịch vụ số đến gần người dân

Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý nhà nước mà quan trọng hơn là tạo ra những tiện ích thiết thực, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ công và dịch vụ số một cách thuận tiện, nhanh chóng. Với tinh thần lấy người dân làm trung tâm phục vụ, tỉnh Thanh Hóa đang triển khai thí điểm mô hình "Trạm công dân số" – một bước đi mới trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số trên địa bàn tỉnh.

“Trạm công dân số”- trung tâm phục vụ đa dịch vụ, đáp ứng ngày càng đầy đủ nhu cầu của người dân trong môi trường số”.

Được triển khai thực hiện theo Kế hoạch số 210/KH-UBND ngày 24/6/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa về việc triển khai thực hiện Đề án 06 giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035 trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, mô hình "Trạm công dân số" hướng tới xây dựng một điểm phục vụ thông minh, nơi người dân có thể thực hiện nhiều dịch vụ thiết yếu ngay tại địa phương thông qua các nền tảng số hiện đại.

Điểm chạm số phục vụ người dân

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, việc ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng phục vụ người dân là yêu cầu tất yếu. Tuy nhiên, không phải mọi người dân đều có điều kiện hoặc kỹ năng sử dụng thành thạo các nền tảng số trên thiết bị cá nhân. Đây cũng là lý do Thanh Hóa lựa chọn triển khai mô hình "Trạm công dân số" như một "điểm chạm vật lý số", giúp mọi người dân đều có thể tiếp cận các tiện ích số một cách dễ dàng.

Theo kế hoạch, "Trạm công dân số" được xây dựng dưới dạng hệ thống Kiosk đa tiện ích tự phục vụ thông minh. Người dân chỉ cần sử dụng Căn cước công dân gắn chip hoặc tài khoản VNeID mức độ 2 để đăng nhập, xác thực danh tính và sử dụng các dịch vụ. Toàn bộ thông tin cá nhân không được lưu trữ sau khi kết thúc phiên giao dịch nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu và quyền riêng tư của công dân.

Khác với những điểm hỗ trợ thủ tục hành chính truyền thống, "Trạm công dân số" được thiết kế theo mô hình cabin hiện đại, tích hợp đồng thời nhiều thiết bị công nghệ như màn hình cảm ứng, máy tính, máy in, máy quét tài liệu, đầu đọc căn cước, camera nhận diện khuôn mặt, đầu đọc mã QR cùng hệ thống các thiết bị đo chỉ số sức khỏe cá nhân như huyết áp, nhịp tim, chiều cao, cân nặng, phân tích các chỉ số cơ thể... Qua đó, người dân không chỉ thực hiện các giao dịch hành chính mà còn được tiếp cận nhiều dịch vụ phục vụ đời sống ngay tại một điểm giao dịch duy nhất.

Một trạm – nhiều tiện ích

Điểm nổi bật của mô hình là khả năng tích hợp đa dạng các dịch vụ trên cùng một nền tảng. Trong lĩnh vực hành chính công, người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán phí, lệ phí, theo dõi tiến độ giải quyết thủ tục hành chính và tra cứu nhiều thông tin thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục khảo sát nhu cầu thực tế để tích hợp thêm nhiều thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực khác nhau, giúp người dân giảm tối đa thời gian đi lại và hoàn thiện hồ sơ.

Đối với lĩnh vực bảo đảm an ninh, trật tự, "Trạm công dân số" hỗ trợ chức năng gọi khẩn cấp (SOS) đến Công an xã, phường; tố giác tội phạm, liên hệ cảnh sát khu vực, tra cứu bản đồ an ninh số, góp phần nâng cao hiệu quả bảo đảm an toàn cho người dân.

Trong lĩnh vực y tế, người dân có thể đo các chỉ số sức khỏe cơ bản, tra cứu thông tin bảo hiểm y tế, đăng ký khám chữa bệnh, thanh toán viện phí và từng bước tiếp cận các dịch vụ y tế số.

Ngoài ra, hệ thống còn tích hợp nhiều tiện ích phục vụ đời sống như tra cứu thông tin giao thông, kiểm tra phạt nguội, nộp phạt vi phạm giao thông; tìm kiếm thông tin du lịch, khách sạn, nhà hàng, sản vật địa phương; thanh toán hóa đơn điện tử, thực hiện một số giao dịch ngân hàng cơ bản, đặt vé máy bay, đặt phòng khách sạn, mua vé xem phim và nhiều dịch vụ số khác.

Việc tích hợp nhiều tiện ích trên cùng một nền tảng giúp "Trạm công dân số" trở thành trung tâm phục vụ đa dịch vụ, đáp ứng ngày càng đầy đủ nhu cầu của người dân trong môi trường số.

Thí điểm tại 5 địa phương

Theo kế hoạch, mô hình sẽ được triển khai thí điểm từ tháng 8 đến hết tháng 12 năm 2026 tại 5 xã, phường gồm: Hạc Thành, Sầm Sơn, Tĩnh Gia, Tiên Trang và Hoằng Tiến. Mỗi địa phương bố trí một "Trạm công dân số" tại các điểm công cộng, cơ quan hành chính hoặc trung tâm dịch vụ có vị trí thuận lợi để người dân dễ dàng tiếp cận và sử dụng.

Trong quá trình triển khai, các Tổ công nghệ số cộng đồng sẽ thường xuyên có mặt tại Trạm để hướng dẫn, hỗ trợ người dân sử dụng các tiện ích số, nhất là đối với người cao tuổi, người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ hoặc chưa thành thạo các nền tảng số. Đây là giải pháp quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách số, góp phần phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng.

Song song với đó, tỉnh cũng tổ chức lễ khai trương mô hình và triển khai đồng bộ các hoạt động truyền thông trên báo chí, truyền hình, mạng xã hội và các nền tảng số nhằm giúp người dân hiểu rõ lợi ích, chủ động tiếp cận và khai thác hiệu quả các tiện ích của "Trạm công dân số".

Hướng tới xây dựng công dân số toàn diện

Một trong những điểm đáng chú ý của mô hình là toàn bộ chi phí đầu tư phần mềm, phần cứng, lắp đặt, bảo trì trong thời gian thí điểm được doanh nghiệp đồng hành tài trợ, góp phần giảm gánh nặng ngân sách nhà nước. Các địa phương chỉ chủ động bảo đảm các điều kiện vận hành như điện, internet và các chi phí phát sinh theo quy định.

Để mô hình vận hành hiệu quả, UBND tỉnh giao nhiệm vụ cụ thể cho Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh, Công an tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các sở, ngành liên quan trong việc bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, tích hợp dữ liệu, an toàn thông tin, kết nối các hệ thống chuyên ngành và hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ. Sau thời gian thí điểm, các cơ quan sẽ tổng kết, đánh giá hiệu quả, lấy ý kiến người dân để làm cơ sở nghiên cứu mở rộng mô hình trên phạm vi toàn tỉnh.

Việc triển khai "Trạm công dân số" không chỉ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân mà còn là bước tiến quan trọng trong xây dựng hệ sinh thái số lấy người dân làm trung tâm. Khi các dịch vụ công, dịch vụ y tế, tài chính, giao thông, du lịch và nhiều tiện ích thiết yếu được tích hợp trên cùng một nền tảng, người dân sẽ được thụ hưởng nhiều giá trị thiết thực từ chuyển đổi số, đồng thời hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong đời sống hằng ngày.

Có thể khẳng định, mô hình "Trạm công dân số" là một sáng kiến phù hợp với định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nếu được triển khai hiệu quả và nhân rộng, đây sẽ là nền tảng quan trọng góp phần xây dựng chính quyền số hiện đại, xã hội số toàn diện và công dân số văn minh, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thanh Hóa trong giai đoạn mới.

Trần Ninh