Thành công của sự bất toàn

Khi đi sâu phân tích, không quá khó thấy chính sự đồng cảm với những người trẻ là nguyên nhân chính khiến tác phẩm này được yêu thích đặc biệt.

Hành trình gian khó

Lấy cảm hứng từ tuyệt tác “Tây Du Ký” của Ngô Thừa Ân và bản chuyển thể truyền hình năm 1986, “Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng” xoay quanh hành trình giả mạo làm các thầy trò Đường Tăng lên đường thỉnh kinh của 4 yêu quái gồm heo rừng, cóc, chồn và khỉ. Nguyên là các con vật thành tinh, trong một đời sống cũng phân tầng như xã hội loài người, 4 cá thể này bị đẩy ra rìa, không mấy được chú ý.

“Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng” như một ẩn dụ cho những người trẻ với cuộc sống mỏi mệt.

Chẳng hạn nhân vật chính là chú heo rừng đã nhiều lần thi vào Đại Vương Động như một công chức, thế nhưng lần nào cũng thất bại. Trong khi đó chú khỉ bởi những ám ảnh từ quá khứ mà sống chui rúc trong một hang động, không tiếp chuyện bất cứ ai. Chú cóc thì nhạy bén hơn, nhờ được người quen cho mình một chức vụ nhỏ của Đại Vương Động, nhưng khi cố gắng giúp bạn mình là heo rừng, thì cả hai đều bị đuổi ra khỏi đó…

Nhận thấy thầy trò Đường Tăng sắp đến và là bầu đoàn được yêu tinh khắp nơi săn đón, cả bọn đã tìm thấy nhau, từ đó dựng lên một hình ảnh giả. Nhưng thay vì các tính cách được Ngô Thừa Ân định sẵn, thì 4 nhân vật này hoàn toàn trái ngược.

Đơn cử nếu Tôn Ngộ Không là người uyển chuyển, linh hoạt; thì chú khỉ trong bầu đoàn giả lại cục mịch, ù lì, mắc chứng nói lắp. Nếu Sa Tăng trong bản gốc khá kiệm lời, chỉ nói vài câu khi sư phụ gặp nguy nan, thì chú chồn giả dạng lại nói nhiều đến mức điếc tai, buộc phải mài đá để giảm bớt đi năng lượng của mình…

Trên đường họ đã gặp rất nhiều thách thức, cuối cùng quyết tâm đứng lên chống lại một tên yêu ma làm hại dân thường, chuẩn bị lừa đón thầy trò Đường Tăng. Dù là cuộc chiến không cân sức, nhưng bằng sự đoàn kết và không ngại xả thân vì chính nghĩa, câu chuyện cuối cùng cũng có một cái kết đẹp.

Không quá khó thấy thành công của bộ phim này nằm ở sự đồng cảm, khi thay vì xây dựng câu chuyện có màu huyền ảo như tác phẩm gốc, thì đạo diễn kiêm biên kịch Ư Thủy lại thổi vào đó lớp áo sống động đặc biệt, khi những người trẻ, những người cảm thấy mình không thành công... có được sự ủi an đặc biệt.

Thậm chí ở phần credit cuối phim, tác phẩm cũng đề tặng “những người có tâm hồn mạnh mẽ, đang không ngừng cố gắng”, qua đó như một tiếng lòng đang được nghe thấy của thế hệ trẻ trước áp lực công việc, cuộc sống. Nhìn lại, có thể thấy câu chuyện của 4 tiểu yêu quái phần nhiều khá tương đồng với nhiều người trong xã hội này.

Chẳng hạn với thực tế sa thải hàng loạt cùng sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo, làm sao tìm được công việc phù hợp với mình là điều không mấy dễ dàng. Điều đó tương tự như chú heo rừng, khi đã nhiều lần cố gắng chứng minh bản thân nhưng không công thành danh toại. Trong khi đó, việc phải uốn mình từ người nói nhiều, hoạt bát hoặc ít nói, hướng nội để phù hợp với môi trường tập thể cũng được thể hiện qua nhân vật khỉ hay là chú chồn.

Không dừng ở đó, đạo diễn Ư Thủy còn dùng những nhân vật phụ khác tái hiện một cách hài hước thách thức của người đi làm, như chú gà được 4 tiểu yêu thuê vẽ tranh minh họa thầy trò Đường Tăng nhưng không được đưa cho gợi ý nào cả. Dù có lúc tái hiện y hệt bản truyền hình năm 1986 nhưng 4 tiểu yêu cũng không chấp nhận, qua đó tái hiện lại mối quan hệ của khách hàng và các nghệ sĩ sáng tạo thường hay lan truyền trên mạng xã hội…

Bên cạnh đó, tác phẩm cũng chạm rất sâu vào nhiều mảng khác, để lại cảm xúc đong đầy. Đó là gia đình chú heo rừng hết lòng ủng hộ con trai dù không hề biết con mình phải chật vật giữa cuộc sống thế nào. Đó cũng là chú khỉ tuy bắt đầu miễn cưỡng nhưng cũng là người sau rốt nhận ra mục đích ban đầu, từ đó không lầm đường lạc lối trước sự quyến dụ của các yêu ma… Qua đó “Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng” kể được câu chuyện của rất nhiều người, nơi khán giả thấy mình trong các nhân vật nhỏ bé, yếu mềm nhưng không ngừng cố gắng, vươn lên từng ngày.

Những chú ngựa lỗi

Không chỉ ở Việt Nam, khi ra mắt tại quê nhà Trung Quốc vào giữa năm 2025, “Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng” cũng đạt thành tích vô cùng ấn tượng. Theo các số liệu, phim đã thu được hơn 200 triệu USD với 47 triệu lượt xem sau khi ra mắt, trở thành phim hoạt hình 2D có doanh thu cao nhất Trung Quốc trong năm vừa qua.

Sau tuần đầu khởi động ở vị trí á quân, phim cũng nhanh chóng đứng đầu phòng vé suốt nhiều tuần liền, cho thấy sự yêu thích đặc biệt. Trên nền tảng đánh giá phim, tác phẩm nhận về số điểm 8,6 - thậm chí cao hơn cả “Na Tra 2” làm mưa làm gió.

Tuy vậy khác với “Na Tra” có kỹ xảo đẹp mắt, chuyển động mượt mà, “Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng” lại mang màu sắc truyền thống hơn với nghệ thuật vẽ tay và hiệu ứng giả lập tranh thủy mặc. Vì vậy, thành công của tác phẩm này phần nhiều ở việc đã khơi mở được sự đồng cảm - yếu tố cốt lõi cho nền kinh tế cảm xúc.

Từ một lỗi sai vô tình, chú ngựa mếu trở thành linh vật được săn đón năm nay của giới trẻ.

Điều đó ngày càng dễ thấy trong chính năm nay, khi không dừng ở 4 thầy trò Đường Tăng “giả”, mà còn lan sang nhiều câu chuyện khác. Đơn cử khi các nước châu Á chuẩn bị bước sang năm Bính Ngọ 2026, thay vì các linh vật hoàn hảo, mạnh mẽ, đại diện cho một năm sung túc, thịnh vượng; năm nay lại ghi nhận những hình tượng không theo chuẩn mực được người trẻ yêu thích đặc biệt.

Minh chứng rõ nhất cho điều nói trên là hiện tượng Mã Tiểu Dã gây sốt trên các mạng xã hội nổi tiếng của Trung Quốc, có sức ảnh hưởng vượt khỏi biên giới, trong đó có cả nước ta. Cụ thể, đây là IP (dạng tài sản trí tuệ có thể phát triển thành các sản phẩm thương mại) do họa sĩ Hoàng Tam Thủy sáng tạo. Với tạo hình đặc biệt khi là chú ngựa nhỏ bé, chân lùn và đôi mắt to khác thường, không quá khó thấy đây là hình tượng gần như đi ngược lại với quan niệm của người Á Đông, khi ngựa đại diện cho sức mạnh, quyền lực và tốc độ, vì vậy thường phải hiên ngang như trong các bức tranh “Mã đáo thành công”.

Trong nhiều bức hình, chú được khắc họa băng qua mưa bão, muôn trùng khó khăn với mục tiêu chính là hướng tới tương lai mặc cho không hề biết trước chuyện sẽ ra sao. Khi xem ảnh, không ít người trẻ cảm thấy bản thân cũng đồng thời là Mã Tiểu Dã, khi khác với kỳ vọng của gia đình, họ không phải người thành công hiên ngang mà luôn chật vật trên hành trình trưởng thành, từ đó đúng như câu chú thích của tác giả bên dưới bức hình: “Có thể nhỏ bé, yếu đuối, bật khóc nhưng nếu kiên trì thì vẫn có thể tỏa sáng”.

Với điều nói trên, IP Mã Tiểu Dã nhanh chóng xuất hiện dày đặc và được mua bản quyền để khai thác thương mại. Trong đó nhiều thương hiệu lớn đã dùng chú ngựa cho chiến lược truyền thông vào dịp Tết này, cho thấy sự thấu hiểu tâm lý người trẻ. Tại Việt Nam, thậm chí một ấn phẩm sách gồm các bức vẽ do Hoàng Tam Thủy thực hiện và viết chú giải cũng được ra mắt.

Sự nổi lên đó cũng có thể thấy ở hiện tượng khác, khi những ngày cuối năm, chú ngựa có khuôn mặt khóc vì lỗi gia công thay vì phải cười cũng gây xôn xao mạng xã hội Trung Quốc. Cụ thể, bắt đầu từ một tiểu thương ở Chợ quốc tế Nghĩa Ô (tỉnh Chiết Giang) đặt hàng những chú ngựa bông để phục vụ nhu cầu trong dịp Tết Nguyên Đán thì không may có những sản phẩm bị sai quy cách ở nụ cười ngược.

Khi một khách hàng nhìn thấy và đăng tải lên mạng xã hội, hình ảnh ngay lập tức lan truyền chóng mặt, khiến từ một sản phẩm lỗi thì chú ngựa mếu nhanh chóng trở thành mặt hàng chủ lực trong dịp Tết này. Nguyên nhân cho hiện tượng này cũng được nhiều bạn trẻ bật mí là thấy mình ở đó - những người mỏi mệt vì công việc, cuộc sống nhưng thường không nói và chỉ dám thể hiện qua một thiếu sót có phần hài hước ở chú ngựa này.

Từ “Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng” đến những hiện tượng văn hóa như Mã Tiểu Dã hay chú ngựa mếu, có thể thấy người trẻ hôm nay đang tìm kiếm sự đồng cảm nhiều hơn là một hình mẫu mang tính hoàn hảo. Trong một bối cảnh có phần bất định, các câu chuyện về những cá thể nhỏ bé, lệch chuẩn nhưng không ngừng bước tiếp đã trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng. Và có thể nói chính sự thấu hiểu ấy đang dần trở thành chìa khóa cho thành công của nhiều tác phẩm đương đại.

Đoàn Tuấn Anh