Tháng Sáu về Vũng Rô

Một góc Vũng Rô nhìn từ tuyến đường ven biển trên cao.

Trung tuần tháng sáu, khi trở lại Phú Yên (cũ), nay là tỉnh Đắk Lắk, tôi vẫn chọn cho mình chuyến trở về với Vũng Rô trong một ngày nắng đẹp khi địa danh lịch sử này đã được Nhà nước xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt vào ngày 26-11-2024.

Dọc theo tuyến đường ven biển, Vũng Rô hiện ra như một bức tranh tuyệt đẹp. Trên mặt vịnh rộng khoảng 1.640 ha được bao bọc bởi các dãy núi Đèo Cả, Đá Bia và Hòn Bà… Vũng Rô hiện ra dưới tầm mắt du khách vừa mang nét hùng vĩ vừa thơ mộng, làm say lòng bất cứ ai lần đầu đặt chân đến. Nơi đây không chỉ sở hữu cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ mà còn là địa danh lịch sử gắn liền với những chuyến tàu không số huyền thoại. Tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển trong những năm kháng chiến chống Mỹ, là điểm tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam thông qua những chuyến tàu không số. Những trang sử hào hùng ấy ngày nay được lưu giữ tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Vũng Rô và nơi đây đã trở thành “địa chỉ đỏ” mang dấu ấn của cả một dân tộc.

Buổi sáng ở Vũng Rô nắng trải vàng trên mặt vịnh. Những chuyến ca nô lao vút chở du khách tham quan các địa danh Bãi Lau, Bãi Bàng, Bãi Chùa, Bãi Mù U..., thăm những lồng bè nuôi trồng thủy hải sản, đón làn gió mát lạnh sớm mai. Tôi lại chọn cho mình một không gian riêng tĩnh lặng trong khuôn viên khu di tích để tìm hiểu về lịch sử của vùng đất này. Chị Nguyễn Lê Huyền Anh, người thuyết minh thuộc Ban Quản lý Di tích Vũng Rô, thuộc Sở VH- TT và DL tỉnh Đắk Lắk rất nhiệt tình hướng dẫn các điểm tham quan và trao đổi nhiều thông tin khá bổ ích. Chị kể “Nngày trước khách đến đây ít lắm. Mấy năm gần đây, người ta biết đến Vũng Rô nhiều hơn không chỉ vì cảnh đẹp còn nguyên sơ mà còn ở câu chuyện lịch sử về vùng đất này. Tại khu Di tích này, vào dịp hè mỗi ngày không dưới 200 khách đến tham quan. Lúc cao điểm có cả đoàn đến 600 khách đến thăm”.

Tác giả đang trao đổi cùng chị Nguyễn Lê Huyền Anh, thuyết minh tại Ban Quản lý di tích Vũng Rô.

Từ năm 1964 đến 1965, những chuyến tàu không số từ miền Bắc đã bí mật cập bến Vũng Rô, vận chuyển vũ khí chi viện cho chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Những con tàu không mang số hiệu, lặng lẽ vượt sóng gió và vòng vây của kẻ thù để hoàn thành nhiệm vụ lịch sử. “Trong 10 năm từ 1962 đến 1972, tổng cộng có 118 lượt chuyến tàu không số vận chuyển hàng ngàn tấn vũ khí, đạn dược, phương tiện và hàng trăm cán bộ vào 19 bến của 9 tỉnh miền Nam là: Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Bà Rịa-Vũng Tàu, Bến Tre, Trà Vinh, Bạc Liêu và Cà Mau. Trong số đó, hơn 10 tàu bị đánh, phá, 112 chiến sĩ hy sinh”- giọng người thuyết minh bỗng chùng xuống khi nhắc đến sự hy sinh của những người hùng trên các chuyến tàu không số trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Tôi cùng những vị khách đến từ nhiều miền của đất nước đứng trước tượng đài tưởng niệm mà vẫn nghe tiếng sóng vỗ đều vào ghềnh đá, như nghe dư âm vọng về từ quá khứ hào hùng của một vùng đất từng hứng chịu bom đạn đạn ác liệt. Phía xa kia, biển hôm nay bình yên đến lạ khiến ai trong mỗi người có mặt tại Vũng Rô hôm nay càng thêm trân trọng những hy sinh của lớp người đi trước. Anh Nguyễn Hùng, ở phường Tân Quang, tỉnh Tuyên Quang cùng cả gia đình vượt cả ngàn cây số chọn Vũng Rô là một trong những điểm đến khi đi du lịch miền Trung. “Tôi từng đi nhiều nơi, nhưng hiếm có nơi nào vừa có biển đẹp vừa có lịch sử như Vũng Rô. Đến đây thấy lòng mình nhẹ hẳn. Đặc biệt, vào dịp hè này này, tôi đưa cả vợ cùng 2 con cùng đi. Đây là dịp hiếm có để các cháu hiểu và càng yêu, quý hơn lịch sử chiến đấu hào hùng, hy sinh dũng cảm của các thế hệ cha anh đi trước”, anh Hùng chia sẻ thật lòng. Đó lẽ đó cũng là cảm giác chung của nhiều người khi đặt chân đến vùng vịnh này.

Du khách tham quan, trải nghiệm Khu Di tích Vũng Rô.

Sau khi Đắk Lắk và Phú Yên hợp nhất, khu vực Vũng Rô (trước thuộc Phú Yên) trở thành vùng biển phía Đông của tỉnh Đắk Lắk mới. Đây là cửa ngõ biển quan trọng kết nối Tây Nguyên với Biển Đông; đồng thời Vũng Rô vẫn là một trong những điểm du lịch nổi bật của vùng duyên hải phía Đông Đắk Lắk với vai trò chiến lược biển-cảng-du lịch, trở thành cửa ngõ biển của toàn tỉnh Đắk Lắk.

Chiều muộn, rời Vũng Rô, tầm mắt nhìn về vùng vịnh phía dưới chân đèo Cả vẫn xanh trong một màu. Vũng Rô, trong tôi những dư âm vẫn còn lắng đọng một cách rất riêng và mong có dịp trở lại lần nữa để cảm nhận tiếp những đổi thay trên vùng biển lịch sử này.

PHƯƠNG KIẾM