Thần tượng AI 'xin nghỉ thai sản' gây tranh luận

Nhóm thông báo teaser ca khúc mới với 4 thành viên sau khi Mity mang thai. Ảnh: Sohu.

BABYQUEEN, nhóm nhạc nữ 5 thành viên ở Trung Quốc được tạo bằng AI, vừa đăng thông báo thành viên Mity mang thai và tạm nghỉ để chuẩn bị sinh con. Bài đăng được viết như lời chia sẻ của một thần tượng thật, kèm ảnh nữ idol nghỉ thai sản ở nhà.

Câu chuyện nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội nước này, thu hút hơn 6 triệu lượt xem trên Weibo. Từ một tài khoản chỉ 1.000 người theo dõi, BABYQUEEN bỗng trở thành tâm điểm chú ý. Một số người bật cười trước tình huống trên; nhiều người khác chỉ trích nhóm đã biến chuyện mang thai và sinh nở thành công cụ câu tương tác.

Làn sóng "idol" AI

Theo Sohu, đứng sau nhóm nhạc này là đội ngũ sinh viên yêu thích dòng nhạc Hàn Quốc. Nhóm BABYQUEEN được thành lập tháng 9 bao gồm Hyeina, Kim Nawon, Youngxi, Jocee và Mity, đều được tạo bằng AI, được xây dựng theo phong cách girl group Hàn Quốc.

Bức ảnh thành viên Mity đăng tải kèm thông báo mang thai để tạm ngừng hoạt động. Ảnh: Sohu.

Các thành viên được giới thiệu như những thần tượng có danh tính riêng, hình ảnh và vị trí trong nhóm. Tài khoản đăng ảnh, video ngắn và nội dung âm nhạc được sản xuất thường xuyên, khuyến khích người xem theo dõi từng nhân vật và câu chuyện của nhóm. Hình thức này tạo cảm giác gần gũi tương tự tài khoản nghệ sĩ thật.

Nhóm từng giới thiệu ca khúc BangBang lúc ra mắt và Next Level được đăng ngày 14/10. Tuy nhiên, sản phẩm dấy lên nhiều tranh cãi khi video sử dụng hình ảnh từ MV cùng tên của aespa và phần âm nhạc cũng bị cho là lấy từ bản gốc.

BABYQUEEN xuất hiện trong một thị trường đã mở rộng hoạt động của thần tượng ảo ra ngoài âm nhạc. Theo báo cáo của iiMedia Research, năm 2025, quy mô cốt lõi của ngành nhân vật số tại Trung Quốc đạt 48,06 tỷ nhân dân tệ.

Sức hút của nhóm ảo không chỉ nằm ở công nghệ tạo hình, mà còn ở khả năng duy trì cùng lúc nội dung quanh các nhân vật bao gồm tích lũy khán giả thông qua sản phẩm âm nhạc.

Ví như Eternity, nhóm nữ ảo của Hàn Quốc, đã phát hành nhạc và video ca nhạc trong nhiều năm. Theo công ty Pulse9, đến tháng 1, kênh YouTube chính thức của nhóm có hơn 200.000 người đăng ký, còn các nội dung đã đạt tổng cộng 35 triệu lượt xem. Bốn video ca nhạc được công ty nêu trong thông báo đều vượt một triệu lượt xem mỗi video.

Song, việc duy trì nhiều hình thức níu kéo khán giả bằng nhóm nhạc nữ AI đặt ra nhiều thách thức trong khâu vận hành.

Áp lực

Với một nhóm sản xuất gói gọn, khối lượng công việc bao gồm xây dựng hình tượng, viết lời đăng, sản xuất ảnh và video, làm nhạc, quản lý tài khoản vượt quá khả năng của người sáng tạo.

Nhóm sinh viên đứng sau BABYQUEEN cho biết gặp áp lực khi phải vận hành nhiều nhân vật. Đội ngũ thừa nhận đã dựng chuyện Mity mang thai để thành viên này tạm rời nhóm. Cùng ngày thông báo được đưa ra, nhóm đăng teaser ca khúc mới với bốn thành viên còn lại.

Trình tự này khiến một số người xem cho rằng câu chuyện được dùng để thu hút chú ý cho hoạt động quảng bá.

Thông báo của Mity nhắc đến thai kỳ, việc nghỉ ngơi và chuẩn bị sinh con như một quyết định cá nhân. Những biến cố giống đời tư nghệ sĩ mà đội ngũ đứng sau đưa ra vượt qua ranh giới mà khán giả chấp nhận. Một số người dùng mạng chế giễu tình huống; số khác chỉ trích nhóm biến trải nghiệm sinh sản của phụ nữ thành nội dung giải trí.

Đội ngũ đăng tải hình ảnh 2 thành viên nhóm BABYQUEEN tại sân bay. Ảnh: Xiaohongshu.

Đây không chỉ là câu hỏi về việc khán giả có nhận ra nhân vật AI hay không. Các ê-kíp còn phải cân nhắc cách công bố nội dung, đặc biệt khi câu chuyện liên quan đến sức khỏe, mang thai hoặc những trải nghiệm gắn với cơ thể con người.

Nhóm sáng tạo còn phải giải quyết câu hỏi về quyền sử dụng chất liệu. Hình ảnh, âm nhạc, lời bài hát hay giọng nói dùng để tạo nội dung có thể liên quan đến tác phẩm và nghệ sĩ khác.

Báo cáo của Chính phủ Anh ghi nhận rằng thông tin về dữ liệu dùng để huấn luyện mô hình AI thường không được công khai đầy đủ, khiến người sáng tạo khó biết tác phẩm của họ có được sử dụng hay không. Điều này đặt ra yêu cầu để các ê-kíp kiểm tra nguồn gốc chất liệu và quyền sử dụng trước khi phát hành sản phẩm thương mại.

Cuối cùng là bài toán duy trì dự án về lâu dài. Một nhân vật ảo không cần nghỉ ngơi, nhưng đội ngũ sản xuất thì có; công nghệ có thể giảm một số khâu, song không tự quyết định nội dung nào phù hợp, cũng không tự chịu trách nhiệm khi câu chuyện gây phản ứng.

Trước tình trạng lan nhanh nhân vật ảo và ranh giới bản quyền, Trung Quốc ban hành "Biện pháp gắn nhãn nội dung do AI tạo và tổng hợp" từ ngày 1/9/2025. Quy định yêu cầu nhà cung cấp dịch vụ gắn nhãn dễ nhận biết trên nội dung và nhãn kỹ thuật trong siêu dữ liệu; nền tảng phân phối phải kiểm tra nhãn, đồng thời cung cấp công cụ để người dùng khai báo nội dung AI.

Với nhóm nhạc AI, người đứng sau phải thể hiện nhân vật nào được tạo bằng AI ngay trên hồ sơ nhóm và từng bài đăng, đồng thời ghi chú khi tình tiết được đăng là hư cấu.

Kha Thanh