Thẩm tra sơ bộ dự thảo Nghị quyết về chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn chủ trì phiên họp

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn chủ trì phiên họp. Tham dự phiên họp có đại diện Thường trực các Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Ủy ban Công tác đại biểu; đại diện lãnh đạo Bộ Tư pháp; đại diện Tòa án Nhân dân tối cao, Viện kiểm sát Nhân dân tối cao, Bộ Tài chính, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước, Kiểm toán Nhà nước…

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn chủ trì phiên họp

Áp dụng nhiều cơ chế đặc thù cho Trung tâm phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế

Theo Tờ trình do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh trình bày, dự thảo Nghị quyết quy định theo hướng mở rộng đối tượng áp dụng đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế. Phạm vi áp dụng không chỉ giới hạn ở các bộ, ngành thuộc Chính phủ như quy định tại Quyết định số 14/2020/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế phối hợp giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Dự thảo Nghị quyết cũng quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với hoạt động của Trung tâm phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế. Theo đó, Trung tâm được ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên; đồng thời có thể có nguồn thu từ việc cung cấp dịch vụ tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho tổ chức, doanh nghiệp trong phòng ngừa và giải quyết tranh chấp quốc tế; tiếp nhận các nguồn viện trợ, tài trợ theo quy định của pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh phát biểu tại phiên họp

Về cơ chế nhân sự, Trung tâm được ký hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật với mức lương do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định, bảo đảm tương xứng với nhiệm vụ được giao và phù hợp với mặt bằng tiền lương trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế trên thị trường lao động, nhưng không vượt quá 100 lần mức lương cơ sở. Công chức, viên chức được điều động đến làm việc tại Trung tâm được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng bằng 100% mức lương hiện hưởng của ngạch công chức, chức danh nghề nghiệp viên chức. Trong thời gian trực tiếp tham gia giải quyết vụ việc tranh chấp đầu tư quốc tế theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng không quá 300% mức lương hiện hưởng.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, kinh phí đối với người có vị trí việc làm liên quan đến phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại các bộ, ngành, địa phương sẽ được tính toán cụ thể sau khi Nghị quyết có hiệu lực và có văn bản hướng dẫn. Tuy nhiên, dự kiến số lượng người đảm nhiệm các vị trí việc làm này không nhiều.

Đánh giá rõ hơn tác động của các chính sách đặc thù

Tại phiên họp, các đại biểu cho rằng, hồ sơ dự thảo Nghị quyết cơ bản đáp ứng các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, đề nghị bổ sung nội dung về kinh nghiệm quốc tế trong phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; đồng thời thuyết minh, đánh giá rõ hơn tác động của các chính sách được quy định trong dự thảo, nhất là những cơ chế, chính sách đặc thù có khả năng phát sinh nguồn lực.

Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Trần Văn Lâm phát biểu

Tán thành với việc mở rộng đối tượng áp dụng đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân liên quan đến phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, nhiều đại biểu lưu ý tranh chấp quốc tế có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau và không phải trong mọi trường hợp đều xuất phát từ lỗi chủ quan của người đứng đầu cơ quan, tổ chức. Do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định theo hướng làm rõ căn cứ, phạm vi và điều kiện xác định trách nhiệm trên cơ sở có lỗi và căn cứ vào kết luận của cơ quan có thẩm quyền.

Liên quan đến cơ chế ưu đãi, các đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát để xây dựng chính sách ưu đãi có cơ sở chặt chẽ, phù hợp với Luật Ngân sách Nhà nước, đồng thời thiết kế cơ chế kiểm tra, hậu kiểm. Bên cạnh đó, cần cân nhắc tính phù hợp khi triển khai cơ chế trả lương theo vị trí việc làm dự kiến sẽ được áp dụng trong thời gian tới; rà soát các quy định về thẩm quyền, trách nhiệm của Trung tâm để bảo đảm thống nhất với Luật Bảo vệ bí mật nhà nước và các luật có liên quan, qua đó bảo đảm các quy định được thực thi đúng và hiệu quả.

Toàn cảnh phiên họp

Phát biểu kết luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Minh Sơn nêu rõ, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với nhiều nội dung trong Tờ trình của Chính phủ; đồng thời, đề nghị tiếp tục rà soát dự thảo Nghị quyết để bảo đảm tuân thủ đúng các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, thống nhất với các luật liên quan.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị, Bộ Tư pháp tiếp tục rà soát hồ sơ dự thảo Nghị quyết để phục vụ công tác tiếp thu, báo cáo, giải trình tại Phiên họp thứ 55 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chuẩn bị các nội dung sẽ báo cáo xin ý kiến cơ quan có thẩm quyền.

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Thanh Hải; Ảnh: Hồ Long