Thấm nhuần đạo lý 'uống nước nhớ nguồn'

Tổ quốc ghi công các liệt sĩ. Ảnh: H.MAI

Cách đây hơn 1 năm, ngày 25.10.2024, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Đoàn kinh tế quốc phòng 337 đã phát hiện và quy tập thêm 2 hài cốt liệt sĩ tại thôn Tà Rùng (xã Húc, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị). Hài cốt liệt sĩ còn có nhiều xương răng, xương ống tay, xương chân, xương hàm và nhiều mảnh xương vụn. Di vật còn có tăng, võng, dây dù, đế giày, khuy giày, bút máy, cúc áo, huy hiệu Đoàn, đầu đạn 12,7... Đặc biệt, một hài cốt liệt sĩ có một miếng nhôm dài 5cm khắc dòng chữ “Trương Thành Ý - 21.1”.

Sau khi phát hiện, Đội quy tập đã phối hợp với Phòng LĐ, TB&XH huyện Hướng Hóa để xác định thông tin của liệt sĩ. Qua xác minh, liệt sĩ hy sinh tên là Trương Thành Ý, sinh năm 1948, nguyên quán Nghĩa Thịnh, Nghĩa Hưng, Hà Nam Ninh (tỉnh Nam Định trước khi sáp nhập), đơn vị: C21, E9, F304, hy sinh ngày 20.1.1968. Đoàn kinh tế quốc phòng 337 đã thông báo trên nhiều phương tiện truyền thông để tìm thân nhân liệt sĩ Trương Thành Ý. Trong khi đó, ở một vùng quê tại xã Đồng Thịnh, tỉnh Ninh Bình (trước khi sáp nhập là xã Nghĩa Thịnh, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định), hơn 20 năm ông Trương Văn Kháng (72 tuổi) vẫn hằng ngày chăm sóc mộ phần và thờ cúng anh trai mình là liệt sĩ Trương Thành Ý.

Bán tín bán nghi, ông liên hệ với cơ quan chức năng và làm các thủ tục cần thiết. Đến cuối năm 2025, ông Trương Văn Kháng đã chính thức được cầm trên tay giấy giám định ADN xác định huyết thống với với liệt sĩ Trương Thành Ý. Sau hơn 20 năm “thờ nhầm” anh trai, ông xúc động chia sẻ, sau khi hòa bình lập lại, gia đình ông đã nhiều lần đi tìm hài cốt liệt sĩ. Một lần, gia đình xác định mộ của liệt sĩ Trương Thành Ý tại một nghĩa trang ở tỉnh Quảng Trị vì trên bia mộ có đầy đủ thông tin về tên tuổi, quê quán, năm sinh... Gia đình đã làm thủ tục đưa hài cốt liệt sĩ về quê hương thờ cúng đến nay. “Nay nhận được chính xác hài cốt anh ruột nhưng gia đình vẫn có nguyện vọng đề đạt với chính quyền và các cơ quan có thẩm quyền được thờ cúng cả 2 liệt sĩ”, ông Trương Văn Kháng bày tỏ.

Theo Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, việc nhầm lẫn bia mộ, hài cốt liệt sĩ là khó tránh khỏi. Bởi, cả nước có trên 3.200 nghĩa trang liệt sĩ, và có hơn 30 vạn mộ liệt sĩ chưa biết tên và nhiều mộ liệt sĩ có tên nhưng thông tin chưa chính xác.

Những thông tin chưa chính xác thường là sai ngày hy sinh vì chênh lệch ngày bị thương và ngày mất thực tế. Thứ hai là sai, bởi đơn vị trong chiến tranh thường sử dụng toàn lấy mật danh, mật khẩu của đơn vị chứ không lấy rõ tên đơn vị. Nhiều nhất là sai quê quán bởi nhập tỉnh, tách tỉnh… mà chỉ cần sai một chi tiết nhỏ trên bia mộ là cơ quan chức năng không cấp giấy phép chuyển hài cốt liệt sĩ về.

Về chính sách đối với người có công với cách mạng, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa sâu sắc về đạo lý, lịch sử và nhân văn; là thước đo trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của tổ quốc. Đây không chỉ là nhiệm vụ quản lý nhà nước mà còn là mệnh lệnh chính trị, là đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người có công với cách mạng.

Hiện thực hóa quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư, đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân và cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, ngày 22.3, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ký Quyết định số 27/ QĐ-BCĐQG ban hành Kế hoạch tổ chức phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”; hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2027).

Kế hoạch nhằm tạo sự chuyển biến tích cực, hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ chính trị đặc biệt thiêng liêng; góp phần tri ân và ghi nhớ sâu sắc công lao to lớn của các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân; giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc… Bên cạnh mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” còn có nhiệm vụ: Hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ và hài cốt liệt sĩ tìm kiếm, quy tập được; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng, hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu Gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối sánh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đồng thời, đẩy mạnh, hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; tập trung tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi như tại Tuyên Quang, Lào Cai, Lạng Sơn và các khu vực có thông tin về mộ liệt sĩ.

Theo Kế hoạch, Ban Chỉ đạo quốc gia tổ chức phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” giao Ban Chỉ đạo tỉnh Quảng Trị tổ chức Lễ phát động cấp quốc gia tại Thành cổ Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị sáng ngày 2.4.

QUỲNH HOA