Thái Nguyên: Hy vọng đoàn tụ từ những mẫu ADN thân nhân liệt sỹ

Tỉnh Thái Nguyên phấn đấu tới ngày 30/11/2026 hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ chưa xác định được danh tính. (Ảnh: Trần Trang/TTXVN)

Hơn nửa thế kỷ kể từ ngày nhận giấy báo tử của người anh trai, ông Hầu Đức Quân (xóm Phú An, xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên) vẫn mong tìm được nơi an nghỉ của liệt sỹ Hầu Đức Ninh. Hôm nay, 17/7, cùng với hàng nghìn thân nhân liệt sỹ trên địa bàn tỉnh, ông gửi gắm niềm hy vọng vào công nghệ giám định ADN để mong tìm được người thân, đưa các anh trở về với quê hương sau nhiều năm nằm lại nơi chiến trường.

Trong ngôi nhà nhỏ của gia đình ông Quân, kỷ vật còn lưu giữ về liệt sỹ Hầu Đức Ninh chỉ là tấm Huân chương Chiến sỹ Giải phóng hạng Nhì đã nhuốm màu thời gian. Đó cũng là vật thiêng liêng được gia đình gìn giữ suốt hơn nửa thế kỷ như một phần ký ức về người con đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.

Ông Hầu Đức Quân là em trai, đồng thời là người thờ cúng liệt sỹ Hầu Đức Ninh. Ông Quân kể, gia đình nhận được giấy báo tử từ năm 1970. Theo thông tin từ các đồng đội, anh trai ông hy sinh vì trúng bom khi đang trực chiến tại một kho đạn thuộc mặt trận Bình Trị Thiên.

Suốt nhiều năm qua, gia đình nhiều lần trở lại chiến trường xưa, tìm đến nơi anh hi sinh, gặp gỡ đồng đội cũ để dò hỏi thông tin với hy vọng tìm được phần mộ, nhưng mọi nỗ lực đều chưa mang lại kết quả.

“Nay được chính quyền mời đến lấy mẫu ADN, gia đình rất xúc động và đặt nhiều kỳ vọng. Chúng tôi mong nhờ khoa học, công nghệ hiện đại sẽ giúp tìm được phần mộ của anh để đưa anh về an nghỉ tại quê hương sau hơn nửa thế kỷ xa cách.”

Gia đình ông Quân là một trong gần 80 gia đình thân nhân liệt sỹ tại xã Vô Tranh được mời tham gia thu nhận mẫu sinh phẩm ADN. Cùng thời điểm, lực lượng chuyên môn cũng triển khai lấy mẫu sinh phẩm đối với các phần mộ liệt sỹ chưa xác định được danh tính tại các nghĩa trang trên địa bàn. Theo ông Hoàng Xuân Thủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Vô Tranh, toàn xã hiện có 4 nghĩa trang liệt sỹ với 191 phần mộ chưa xác định được thông tin. Đây đều là những trường hợp sẽ được lấy mẫu sinh phẩm ADN trong đợt này.

Trước đó, địa phương đã phối hợp với các đơn vị chức năng rà soát thân nhân, tuyên truyền, vận động các gia đình tham gia lấy mẫu; đồng thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để việc thu nhận mẫu diễn ra đúng quy trình, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận đều chứa niềm mong mỏi của thân nhân liệt sỹ và trách nhiệm của những người thực hiện nhiệm vụ.

Ông Nguyễn Quang Hưng (cán bộ đơn vị Trung tâm Pháp y tỉnh Thái Nguyên, người trực tiếp tham gia lấy mẫu sinh phẩm ADN tại 5 nghĩa trang liệt sỹ từ những ngày đầu chiến dịch) cho biết quá trình thực hiện, ông luôn nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của cấp ủy, chính quyền địa phương, các lực lượng chức năng cũng như sự đồng thuận, phối hợp tích cực của nhân dân.

“Chính sự sẻ chia và đồng hành đó là động lực để chúng tôi quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ sớm hơn kế hoạch đề ra; góp phần đẩy nhanh quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu ADN phục vụ xác định danh tính các liệt sỹ còn thiếu thông tin.”

Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Thái Nguyên, qua rà soát, toàn tỉnh hiện có 941 phần mộ liệt sỹ cần lấy mẫu giám định ADN, phân bố tại 49 nghĩa trang thuộc 29 xã, phường.

Đến thời điểm này, hơn 200 phần mộ đã được khai quật để lấy mẫu sinh phẩm, từng bước hình thành ngân hàng dữ liệu gene phục vụ xác định danh tính liệt sỹ.

Hoạt động lấy mẫu ADN lần này là một nội dung quan trọng trong triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ còn thiếu thông tin,” góp phần từng bước làm sáng tỏ thông tin về các liệt sỹ chưa xác định được danh tính, đáp ứng nguyện vọng thiết tha của thân nhân các gia đình liệt sỹ.

Đây cũng là việc làm giàu ý nghĩa nhân văn, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn,” “Đền ơn đáp nghĩa” của Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân đối với những người đã hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Toàn tỉnh Thái Nguyên có 4.007 trường hợp thân nhân liệt sỹ cần thu nhận mẫu sinh phẩm ADN. Đến nay, lực lượng chức năng đã thu nhận được 3.919 mẫu.

Hưởng ứng đợt cao điểm do Bộ Công an phát động, Công an tỉnh Thái Nguyên tiếp tục rà soát, chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu thân nhân liệt sỹ; đồng thời đề xuất áp dụng cơ chế thu nhận mẫu linh hoạt theo nơi tạm trú hoặc nơi làm việc thực tế đối với các trường hợp còn lại, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu được giao.

Đại tá Trần Viết Năng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quân sự tỉnh, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thái Nguyên, cho biết lực lượng vũ trang tỉnh xác định công tác tuyên truyền là giải pháp quan trọng để huy động sức mạnh toàn dân tham gia chiến dịch.

Mỗi thông tin do nhân dân cung cấp đều có thể trở thành căn cứ quý giá phục vụ xác minh, đối chiếu và xác định danh tính liệt sỹ. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN không chỉ giúp đẩy nhanh quá trình xác định danh tính hài cốt liệt sỹ mà còn góp phần lan tỏa sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn,” khơi dậy trách nhiệm của toàn xã hội trong công tác tri ân những người đã hi sinh vì Tổ quốc.

Đối với gia đình ông Hầu Đức Quân cũng như hàng nghìn gia đình thân nhân liệt sỹ khác, mỗi mẫu máu được thu nhận hôm nay không chỉ là dữ liệu phục vụ khoa học mà còn là niềm hi vọng được thắp lên sau nhiều thập kỷ mòn mỏi kiếm tìm, để một ngày không xa, những người con đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc có thể được gọi đúng tên mình và trở về với quê hương trong vòng tay của người thân./.

(TTXVN/Vietnam+)