Tên lửa Iran 'xé nát mắt thần' hơn 500 triệu USD của Mỹ

Theo các nguồn tin, chiếc máy bay bị phá hủy là phiên bản E-3G thuộc Phi đội Kiểm soát Không quân 552, triển khai từ căn cứ Tinker (Oklahoma) tới Trung Đông. Vụ tấn công xảy ra tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia, điểm trung chuyển quan trọng của Mỹ trong khu vực.

Máy bay E-3 của Không quân Mỹ bị phá hủy tại căn cứ không quân Prince Sultan (Saudi Arabia). (Nguồn: MW)

Hình ảnh cho thấy đòn đánh đã nhắm trúng khu vực quan trọng nhất của máy bay: phần đuôi, nơi đặt vòm radar xoay – "bộ não" giúp E-3 phát hiện và điều phối mục tiêu trên không ở khoảng cách hàng trăm km. Các chuyên gia hiện vẫn tranh luận liệu đòn đánh đến từ tên lửa đạn đạo hay máy bay không người lái (UAV), nhưng điểm chung là mức độ chính xác cực cao.

E-3 Sentry không phải là máy bay thông thường. Đây là "radar bay" đóng vai trò điều phối toàn bộ chiến trường trên không, từ phát hiện mục tiêu, cảnh báo sớm cho đến dẫn đường cho tiêm kích và tên lửa. Với giá trị khoảng 500 triệu USD mỗi chiếc, nó chỉ đứng ngang hàng với máy bay chỉ huy chiến lược E-4B Nightwatch về mức độ quan trọng.

Dù trước đó Iran đã tấn công nhiều mục tiêu giá trị lớn như các hệ thống radar tối tân tại Qatar, việc phá hủy một chiếc E-3 vẫn là tổn thất nặng nề nhất đối với Không quân Mỹ trong cuộc xung đột hiện tại. Đáng lo hơn, việc thay thế loại máy bay này không hề đơn giản. Chương trình kế nhiệm E-3, là dòng E-7 Wedgetail, mới chỉ được phê duyệt gần đây và phải đến thập niên 2030 mới có thể triển khai đầy đủ.

Không chỉ dừng lại ở đó, cuộc tấn công vào căn cứ Prince Sultan còn được cho là đã phá hủy ít nhất ba máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker và làm hư hại thêm nhiều chiếc khác trong các đợt tấn công trước đó. Đây là những "trạm xăng bay" thiết yếu giúp máy bay chiến đấu Mỹ hoạt động ở khoảng cách xa.

Việc mất dần các máy bay tiếp nhiên liệu đang đặt Không quân Mỹ vào thế khó. Khi các căn cứ tiền phương liên tục bị đe dọa, máy bay buộc phải xuất kích từ xa hơn, kéo theo nhu cầu tiếp nhiên liệu tăng vọt. Trong khi đó, đội bay KC-135 đã quá cũ, yêu cầu bảo trì cao, còn số lượng KC-46 mới lại chưa đủ để thay thế.

Chuỗi tấn công của Iran đang tạo ra áp lực chưa từng có lên năng lực tác chiến của Mỹ tại Trung Đông. Không chỉ gây thiệt hại trực tiếp, các đòn đánh còn làm suy yếu những mắt xích quan trọng nhất trong hệ thống chiến sự hiện đại của Washington, từ radar, cảnh báo sớm cho tới tiếp nhiên liệu trên không.

Xuân Minh