Tên lửa bí mật của Mỹ bắn trúng nhà thi đấu thể thao Iran khiến 21 người chết?

PrSM mới vượt qua giai đoạn nguyên mẫu, và quân đội Mỹ vẫn chưa đưa loại tên lửa này vào hệ thống trang bị chính thức, cũng chưa công bố danh mục kỹ thuật, các thông số như tầm bắn tối đa, độ chính xác, lượng thuốc nổ mang theo…

Ngày 12/3, Lockheed Martin thông báo, trong một cột mốc quan trọng đối với chương trình hỏa lực tầm xa của Lục quân Mỹ, Lockheed Martin đã hoàn thành thử nghiệm đầu tiên của tên lửa tấn công chính xác (PrSM) phiên bản 2, chứng minh khả năng sử dụng đầu dò đa chế độ mới và khả năng tấn công các mục tiêu di động trên biển. Tên lửa đã đạt được các mục tiêu thử nghiệm trong chuyến bay dài 350 km phóng từ bệ phóng HIMARS. Ảnh: Lockheed Martin.

PrSM được dùng thế nào trong chiến tranh với Iran?

Ngày 28/2, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan phụ trách các hoạt động quân sự ở Trung Đông, công bố một số loại vũ khí sử dụng trong 24 giờ đầu của cuộc chiến với Iran, trong đó có PrSM được phóng từ hệ thống HIMARS trong môi trường sa mạc.

CENTCOM cho biết, PrSM nằm trong loạt vũ khí được phóng từ ngoài tầm với của hệ thống phòng thủ Iran. Sau khi khai hỏa, các phương tiện thường nhanh chóng di chuyển sang vị trí khác để tránh bị phản công, rồi nạp lại đạn.

Chưa rõ Mỹ đã phóng PrSM từ đâu trong cuộc chiến, dù các hệ thống HIMARS từng phóng tên lửa đạn đạo tầm ngắn từ Bahrain vào Iran. Một đơn vị HIMARS của Vệ binh Quốc gia bang Wisconsin hiện cũng đang được triển khai tại Kuwait.

Theo The New York Times, một cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo PrSM của Mỹ tại thành phố Lamerd của Iran đã đánh trúng một nhà thi đấu của trường học, khiến 21 người thiệt mạng. Phân tích từ ảnh, video và hình ảnh vệ tinh cho thấy cuộc không kích ngày 28/2, vốn nhắm vào một căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cũng đã ảnh hưởng đến một trường học gần đó.

Vụ việc này có nhiều điểm tương đồng với thảm kịch tại thành phố Minaeh, nơi một tên lửa BGM-109 Tomahawk đã đánh trúng một trường học nằm cạnh căn cứ hải quân của IRGC, khiến 180 người thiệt mạng, trong đó có 175 trẻ em.

Các phân tích dựa trên hình ảnh vệ tinh, camera an ninh và dữ liệu thử nghiệm vũ khí cho thấy vụ không kích đã gây ra thiệt hại kiểu phân mảnh trên không (airburst), phù hợp với một hệ thống vũ khí tương đối mới vẫn đang trong quá trình đánh giá tác chiến.

Giới chức Mỹ thừa nhận đã biết về các báo cáo liên quan đến vụ việc, nhưng chưa xác nhận chi tiết. Các nguồn tin quân sự được trích dẫn cho biết những loại vũ khí như vậy đôi khi được triển khai trong các khu vực xung đột thực tế để thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu.

Quan chức Iran thông báo, khu vực bị nhắm mục tiêu bao gồm các cơ sở dân sự như nhà thi đấu thể thao phục vụ học sinh và vận động viên. Các cuộc điều tra chi tiết về vụ tấn công vẫn đang được tiến hành, News.az đưa tin ngày 31/3.

Lockheed Martin đang nhanh chóng đẩy mạnh việc cung cấp các loại đạn dược quan trọng với một thỏa thuận khung mới được ký kết với Bộ Chiến tranh Mỹ để nhanh chóng tăng sản lượng PrSM. Theo thỏa thuận mới này, sản lượng PrSM sẽ tăng gấp bốn lần, dựa trên hợp đồng trị giá 4,94 tỷ USD mà Lục quân Mỹ đã ký với hãng này năm ngoái. Ảnh: Lockheed Martin.

Nếu Hiệp ước Lực lượng Hạt nhân Tầm trung còn tồn tại, PrSM sẽ bị cấm

Hệ thống PrSM ra mắt chỉ bốn tháng sau khi Hiệp ước Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) chấm dứt hiệu lực vào năm 2019. Nếu INF còn tồn tại, loại tên lửa này sẽ bị cấm, vì hiệp ước cấm Mỹ và Nga triển khai tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình phóng từ mặt đất có tầm bắn từ 500-5.500 km.

Chưa đầy một năm trước, PrSM hoàn tất thử nghiệm nguyên mẫu và được đưa vào sản xuất hàng loạt. Nó sẽ thay thế tên lửa đạn đạo tầm ngắn dành cho Lục quân Mỹ (ATACMS) được phát triển từ thập niên 1980, có tầm bắn khoảng 306 km. PrSM có thể bay xa hơn gấp đôi.

Phóng thử nguyên mẫu PrSM ngày 10/12/2019 tại trường bắn tên lửa White Sands. Ảnh: US Army.

Tập đoàn Lockheed Martin sản xuất PrSM tại nhà máy ở thành phố Camden, bang Arkansas. Theo thông cáo báo chí, cơ sở này có diện tích khoảng 10.700 mét vuông và sử dụng 400 nhân viên.

Ngày 10/3, người phát ngôn của Lockheed Martin chuyển câu hỏi về số lượng PrSM cho quân đội Mỹ, nhưng phía quân đội từ chối cung cấp dữ liệu về số lượng tên lửa trong kho hoặc tốc độ sản xuất.

Tháng 9/2022, Lầu Năm Góc công bố mua 54 tên lửa với giá 77,4 triệu USD, tương đương khoảng 1,4 triệu USD mỗi quả. Trong ngân sách tài khóa 2023, quân đội yêu cầu thêm 472 triệu USD để mua 120 tên lửa nữa.

Lockheed Martin cho biết đã bàn giao các tên lửa đầu tiên vào tháng 12/2023. Vài tháng sau, tập đoàn này nhận thêm 219 triệu USD từ Bộ Chiến tranh Mỹ, và đến tháng 3/2025, tiếp tục được cấp thêm 5 tỷ USD.

Nguyên mẫu PrSM được phóng lần đầu tại bãi thử White Sands ở bang New Mexico vào tháng 12/2019. Kể từ đó, thêm 12 lần thử nghiệm đã diễn ra tại New Mexico và California. Lần thử gần nhất được công bố vào ngày 12/3.

PrSM được đặt trong các hộp chứa gọi là pod, mỗi pod chứa hai quả. Hệ thống M270 (thời Chiến tranh Lạnh), dựa trên xe chiến đấu bộ binh Bradley, có thể mang hai pod (tổng cộng 4 tên lửa). Hệ thống M142 HIMARS nhẹ hơn, dạng xe tải 6 bánh, chỉ mang được một pod mỗi lần.

PrSM được đặt trong các hộp chứa gọi là pod, mỗi pod chứa hai quả. Ảnh: Lockheed Martin.

Tầm quan trọng của PrSM đối với Lầu Năm Góc

Dựa trên giá trị các hợp đồng giữa Bộ Chiến tranh Mỹ và Lockheed Martin, có thể thấy loại tên lửa này rất quan trọng trong kế hoạch quân sự tương lai của Lầu Năm Góc. Gần đây, Lầu Năm Góc thông báo đạt thỏa thuận với Lockheed Martin nhằm tăng tốc sản xuất PrSM “trong điều kiện thời chiến”. Cùng ngày, tập đoàn cho biết thỏa thuận này cùng hợp đồng 5 tỷ USD trước đó sẽ giúp tăng năng lực sản xuất PrSM lên gấp bốn lần.

Lockheed Martin dự định phát triển bốn biến thể khác nhau của PrSM, giúp tăng tầm bắn tối đa và cuối cùng có thể cho phép tên lửa tấn công các mục tiêu di động, bao gồm tàu thuyền trên biển.

PrSM (Precision Strike Missile) là thế hệ tên lửa chiến thuật mới của Lục quân Mỹ, được phát triển để thay thế ATACMS với năng lực vượt trội về tầm bắn, độ chính xác và tính linh hoạt.

Hình ảnh vụ tên lửa đánh trúng nhà thi đấu thể thao khiến 21 người chết, nhiều người bị thương. Ảnh: Shiraze News.

Thái An