Taylor Swift nộp đơn đăng ký bản quyền giọng nói và hình ảnh

Giữa làn sóng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ, câu chuyện bảo vệ danh tính cá nhân, đặc biệt là giọng nói và hình ảnh đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của giới nghệ sĩ. Mới đây, Taylor Swift đã có động thái pháp lý đáng chú ý khi nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho chính giọng nói và hình ảnh của mình tại Mỹ.

Theo hồ sơ gửi đến United States Patent and Trademark Office (USPTO), nữ ca sĩ đã đăng ký hai đoạn âm thanh với nội dung mở đầu quen thuộc: "Hey, it’s Taylor" và "Hey, it’s Taylor Swift", kèm theo thông tin giới thiệu album mới mang tên The Life of a Showgirl phát hành vào đầu tháng 10. Bên cạnh đó, cô cũng nộp đơn bảo hộ một hình ảnh biểu diễn trên sân khấu, trong đó xuất hiện với cây đàn guitar màu hồng và trang phục bodysuit lấp lánh đặc trưng.

Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm đối phó với sự bùng nổ của các nội dung giả mạo do AI tạo ra (deepfake), vốn có khả năng tái tạo giọng nói và hình ảnh của người nổi tiếng chỉ từ những dữ liệu rất ngắn. Trên thực tế, Taylor Swift đã nhiều lần trở thành nạn nhân của các sản phẩm AI giả mạo, từ quảng cáo sai sự thật cho đến những hình ảnh nhạy cảm lan truyền trên mạng xã hội.

Không chỉ riêng Taylor Swift, nhiều nghệ sĩ khác cũng bắt đầu tìm cách bảo vệ bản thân trước nguy cơ này. Matthew McConaughey - nam diễn viên nổi tiếng trước đó đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho chính giọng nói của mình, bao gồm câu thoại kinh điển "Alright, alright, alright!" trong bộ phim Dazed and Confused. Đây được xem là một trong những thử nghiệm tiên phong trong việc sử dụng luật nhãn hiệu để bảo vệ "danh tính số" của người nổi tiếng.

Tuy nhiên, việc đăng ký nhãn hiệu cho giọng nói cá nhân vẫn là một vùng pháp lý chưa được kiểm chứng rõ ràng. Truyền thống, luật nhãn hiệu chủ yếu áp dụng cho các yếu tố nhận diện thương hiệu như logo, slogan hay âm thanh đặc trưng (ví dụ như tiếng gầm của MGM hay âm thanh mở đầu của NBC). Việc mở rộng sang giọng nói con người, đặc biệt trong bối cảnh AI có thể tạo ra các phiên bản "na ná" đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi khi áp dụng trong thực tế.

Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng đây có thể là một "vũ khí pháp lý" mới. Nếu được chấp thuận, nghệ sĩ có thể khởi kiện những sản phẩm AI sử dụng giọng nói hoặc hình ảnh "gây nhầm lẫn" với bản gốc, tương tự như cách các công ty bảo vệ thương hiệu của mình. Điều này đặc biệt quan trọng khi các vụ kiện liên quan đến deepfake ngày càng gia tăng, điển hình như vụ Scarlett Johansson kiện một ứng dụng AI vào năm 2023 vì sử dụng hình ảnh của cô trái phép.

Bên cạnh đó, một số bang tại Mỹ đã bắt đầu ban hành luật nhằm hạn chế việc khai thác trái phép hình ảnh và giọng nói, nhưng phần lớn chỉ áp dụng trong các trường hợp có yếu tố thương mại hoặc ác ý. Đáng chú ý, đạo luật ELVIS Act tại bang Tennessee được xem là một trong những khung pháp lý toàn diện hiếm hoi, mở rộng quyền bảo vệ cho nghệ sĩ trước các hành vi giả mạo bằng công nghệ.

Trong bối cảnh AI ngày càng tinh vi, động thái của Taylor Swift không chỉ mang ý nghĩa cá nhân mà còn có thể tạo tiền lệ cho toàn ngành giải trí. Khi ranh giới giữa thật và giả ngày càng mong manh, việc "đóng dấu bản quyền" cho chính giọng nói của mình có thể sẽ trở thành xu hướng mới - nơi mỗi nghệ sĩ phải tự xây dựng hàng rào pháp lý để bảo vệ bản sắc riêng trong kỷ nguyên số.

Hoài Thương