Tập trung vận hành tối đa các trạm bơm, kịp thời tiêu úng, bảo vệ sản xuất và dân sinh

Cán bộ, công nhân Trạm bơm Gia Trấn (xã Gia Trấn) kiểm tra vận hành hệ thống máy bơm, đảm bảo tiêu thoát nước liên tục cho Khu Công nghiệp Gián Khẩu và vùng lân cận. Ảnh: Ngọc Linh

Tại Trạm bơm Gia Trấn (xã Gia Trấn) “lá chắn” thủy lợi quan trọng bậc nhất phục vụ tiêu úng cho Khu Công nghiệp (KCN) Gián Khẩu và các khu vực lân cận, không khí làm việc diễn ra vô cùng khẩn trương. Trạm sở hữu hệ thống gồm 5 máy bơm lớn công suất 3.700 m3/h và 10 máy bơm công suất 140 m3/h, đảm nhận nhiệm vụ tiêu thoát nước cho 162 ha KCN Gián Khẩu, 238 ha lúa, 25 ha màu mạ cùng 237 ha vùng dân sinh.

Đồng chí Phạm Thành Công, Nhà máy trưởng Trạm bơm Gia Trấn nhấn mạnh về áp lực cũng như quyết tâm của đơn vị trong đợt cao điểm mưa lũ: "Sức ép lớn nhất của chúng tôi là giữ an toàn tuyệt đối cho KCN Gián Khẩu nơi tập trung nhiều nhà máy quy mô lớn và hàng nghìn lao động. Mưa dồn dập buộc trạm phải chuyển sang trạng thái ứng phó cao nhất, duy trì 100% quân số trực 24/24 giờ và theo dõi sát mực nước bể hút. Đơn vị chủ động vận hành tối đa các tổ máy bơm động lực để chủ động khống chế mực nước, quyết không để xảy ra ngập cục bộ ảnh hưởng đến sản xuất của KCN, đồng thời hỗ trợ tiêu úng cho vùng lúa và khu dân cư lân cận".

Chia sẻ cụ thể hơn về công tác hiệp đồng tiêu thoát nước trên địa bàn, đồng chí Nguyễn Cao Sơn, Cụm trưởng Cụm Thủy nông Gia Trấn (đơn vị trực tiếp quản lý 9 trạm bơm vùng trọng điểm) khẳng định thái độ chủ động, không lơ là chủ quan: "Cụm quản lý 9 trạm bơm trải rộng trên địa bàn phức tạp. Với phương châm “mưa đến đâu, tiêu dứt điểm đến đó”, chúng tôi phân công lực lượng bám sát từng công trình, phối hợp chặt chẽ giữa việc mở cống tự chảy khi triều xuống và vận hành máy bơm điện khi triều dâng. Hiện tại, toàn bộ hạ tầng KCN và vùng dân sinh được bảo vệ an toàn. Đối với một số diện tích lúa bị ngập sâu, chúng tôi đang tập trung dồn nguồn lực tiêu khoanh vùng, quyết tâm hạ nhanh mực nước nội đồng trong thời gian ngắn nhất để không ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của lúa".

Các tổ máy bơm công suất lớn tại Trạm bơm Bạch Cừ vận hành hết công suất. Ảnh: Ngọc Linh

Tại Trạm bơm Bạch Cừ (phường Hoa Lư) - một trọng điểm tiêu úng khác với 12 máy bơm công suất lớn (3.600 m3/h/máy), đảm nhận tiêu thoát cho 550 ha lúa, hoa màu và vùng dân sinh đô thị. Đồng chí Dương Thanh Hải, Nhà máy trưởng Trạm bơm Bạch Cừ chia sẻ về kịch bản ứng phó bài bản, linh hoạt của trạm:

"Ngay từ ngày 17/8, nhận định diễn biến phức tạp của bão số 4, chúng tôi đã chủ động tranh thủ từng giờ triều thấp để tiêu kiệt nước đệm qua cống Cam Giá. Khi lượng mưa tăng đột biến, mực nước sông Đáy dâng cao vượt báo động khiến cống dưới đê mất tác dụng tự chảy, trạm đã lập tức kích hoạt toàn bộ hệ thống bơm động lực từ ngày 20/8. Đến nay, 100% cán bộ, công nhân viên của trạm vẫn ứng trực tại vị trí, vật tư và thiết bị dự phòng sẵn sàng 100%. Các tổ máy đang vận hành hết công suất để tiêu úng kịp thời, giảm thiểu thấp nhất thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân".

Công nhân Trạm bơm Bạch Cừ (phường Hoa Lư) theo dõi sát thông số kỹ thuật để vận hành tối đa công suất các máy bơm tiêu úng. Ảnh: Ngọc Linh

Các trạm bơm Gia Trấn, Bạch Cừ là những mắt xích quan trọng trong hệ thống công trình do Công ty TNHH MTV KTCTTL Ninh Bình quản lý. Đơn vị hiện vận hành 104 trạm bơm tiêu với 533 máy bơm (tổng công suất 1.555.100 m3/h), hơn 200 cống, âu dưới đê và hệ thống hồ đập, phục vụ trên 108.815 ha sản xuất nông nghiệp, cùng các diện tích KCN và dân sinh.

Đồng chí Nguyễn Sơn Hà, Giám đốc Công ty TNHH MTV KTCTTL Ninh Bình cho biết: "Thực hiện chỉ đạo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, ngay từ ngày 18/8, Công ty đã phát lệnh cho tất cả các chi nhánh tập trung mở tối đa cống, âu dưới đê để tháo nước đệm, nhất là khu vực Yên Khánh và Kim Sơn cũ. Khi lượng mưa thực tế lên trên 400 - 470 mm tại nhiều địa phương, chúng tôi liên tục điều chỉnh tăng quy mô vận hành: ngày 20/8 chạy 60 trạm; đến ngày 22/8 tăng lên 206 máy/62 trạm; và tính đến ngày 24/8, Công ty đang vận hành tối đa 248 máy bơm tại 71 trạm tiêu, kết hợp 54 cống dưới đê và 27 cống, tràn hồ. Chúng tôi điều tiết nhịp nhàng giữa tiêu tự chảy và tiêu động lực để vừa tiết kiệm chi phí, vừa đạt hiệu quả thoát nước nhanh nhất".

Nhờ các trạm bơm vận hành kịp thời, mực nước tại các kênh tiêu nội đồng nhanh chóng hạ thấp, giữ an toàn cho diện tích lúa Mùa đang giai đoạn mẫn cảm. Ảnh: Hồng Quang

Theo Báo cáo nhanh ngày 24/8 của Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Ninh Bình, hoàn lưu bão số 4 đã gây mưa to đến rất to trên toàn địa bàn. Lượng mưa nhiều nơi vượt 400 - 600 mm (Trực Phương 626,5 mm; Văn Lý 479,5 mm; Cúc Phương 404,3 mm; Hoa Lư 404,5 mm; Nam Định 413,9 mm; Hà Nam 326,7 mm). Mực nước các sông dâng cao nhanh chóng: sông Bôi tại Hưng Thi đạt 12,72m (sát báo động 3); sông Hoàng Long tại Bến Đế 3,24m và Gián Khẩu 2,57m (vượt báo động 1); sông Đáy tại Phủ Lý 3,57m (vượt báo động 2).

Đợt mưa lớn dồn dập đã gây áp lực rất lớn lên sản xuất nông nghiệp. Toàn tỉnh hiện có 801,5 ha lúa và hoa màu bị ngập trắng, 1.735,42 ha ngập phất phơ và 32.846,6 ha ngập từ 2/3 đến 3/4 cây trên tổng số 123.905 ha lúa Mùa.

Trước tình hình cấp bách, UBND tỉnh đã liên tiếp ban hành các Công điện khẩn (Công điện 05/CĐ-UBND, Công điện 06/CĐ-UBND), chỉ đạo tất cả các Công ty KTCTTL trên địa bàn tỉnh triển khai vận hành đồng bộ, tối đa công suất các trạm bơm tiêu và cống tiêu đầu mối.

Tính đến 10h ngày 24/8/2026, trên quy mô toàn tỉnh đang vận hành tổng cộng 540 trạm bơm/1.438 máy bơm tiêu, 195/573 cống tiêu đầu mối, 3 Âu xả nước cùng 27 cống hồ thủy lợi (thực hiện xả tràn hạ nước đón lũ tại các hồ lớn như Thác La, Đồng Chương, Yên Thắng, Yên Đồng, Núi Vá). Các công trình còn lại đều ở tư thế sẵn sàng kích hoạt 100% khi có lệnh.

Nhờ chủ động hạ thấp mực nước đệm từ sớm và linh hoạt kết hợp giữa tiêu tự chảy với tiêu động lực, công tác tiêu úng tại các địa bàn trọng điểm đến nay đạt kết quả rất tích cực. Hạ tầng các KCN, khu đô thị tập trung và các vùng dân sinh cơ bản được giữ an toàn, không xảy ra ngập úng nghiêm trọng kéo dài; diện tích lúa Mùa ngập sâu đang tiếp tục được rút nước nhanh.

Dự báo đợt mưa lớn vẫn còn diễn biến phức tạp, các đơn vị thủy lợi trên địa bàn tỉnh đang tiếp tục theo dõi sát mực nước nội đồng, duy trì 100% quân số trực máy để sẵn sàng ứng phó, quyết tâm rút nước nhanh nhất, bảo vệ tối đa sản xuất và đời sống nhân dân.

Nguyễn Lựu