Tập hợp trí thức là tập hợp trí tuệ, tâm huyết và niềm tin vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam long trọng tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. (Ảnh trong bài: BTC cung cấp)

Đại hội có sự tham dự của đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các Đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương; các thế hệ lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam; đại diện các hội ngành toàn quốc, Liên hiệp Hội địa phương, các tổ chức khoa học và công nghệ cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học và khách mời.

Đại hội có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội VIII; xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhiệm kỳ 2026 - 2031; kiện toàn tổ chức và nhân sự lãnh đạo khóa IX; đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của Liên hiệp Hội Việt Nam trong tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới.

Đại hội có 489 đại biểu chính thức đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ và các tổ chức thành viên trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam. Trong số đại biểu chính thức có 233 đại biểu có học vị tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, chiếm 47,65%; 94 đại biểu có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư, chiếm 19,22%; 90 đại biểu nữ, chiếm 18,40%. Đại biểu cao tuổi nhất là 88 tuổi; đại biểu trẻ tuổi nhất 34 tuổi.

Đội ngũ trí thức cống hiến vì sự phát triển đất nước

Phát biểu khai mạc Đại hội, thay mặt Đoàn Chủ tịch Đại hội, TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VIII, cho biết: Đại hội lần thứ IX được tổ chức trong thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những thời cơ và vận hội lớn lao. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng đang tạo ra những yêu cầu mới đối với sự phát triển đất nước, đồng thời đặt ra những trọng trách lớn lao đối với đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN) Việt Nam.

TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VIII, phát biểu khai mạc.

Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quan tâm của Nhà nước và MTTQ Việt Nam, đặc biệt là việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức; Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Kết luận số 230-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về Đề án sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, Liên hiệp Hội Việt Nam từ một tổ chức thành viên đã trở thành tổ chức trực thuộc MTTQ Việt Nam, đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; tiếp tục khẳng định vai trò là tổ chức đại diện của đội ngũ trí thức KH&CN, là mái nhà chung tập hợp, đoàn kết rộng rãi đội ngũ trí thức KH&CN người Việt Nam ở trong và ngoài nước.

TSKH Phan Xuân Dũng nhấn mạnh, nhiệm kỳ vừa qua ghi dấu nhiều kết quả quan trọng. Công tác tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN tiếp tục được tăng cường; hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng đi vào chiều sâu, đóng góp thiết thực vào quá trình hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; các hoạt động nghiên cứu khoa học, phổ biến kiến thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, hợp tác quốc tế và tôn vinh trí thức được triển khai hiệu quả, tạo sức lan tỏa tích cực trong xã hội.

Vị thế, uy tín và vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam trong hệ thống chính trị và đời sống KHCN của đất nước tiếp tục được nâng cao.

Đại hội tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của Liên hiệp Hội Việt Nam trong tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam

Đến hết tháng 7/2026, Liên hiệp Hội Việt Nam có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố; 92 hội ngành toàn quốc và 575 tổ chức KH&CN. Cùng với việc củng cố tổ chức, hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục mở rộng tập hợp đội ngũ trí thức KH&CN trên nhiều ngành, lĩnh vực và địa bàn; quan tâm hơn tới trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.

Trong nhiệm kỳ, Liên hiệp Hội Việt Nam và các tổ chức thành viên đã tích cực tham gia góp ý các dự thảo văn kiện, cơ chế, chính sách, dự án luật, chương trình, đề án, dự án quan trọng; cung cấp các luận cứ khoa học, khách quan và thực tiễn phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách và ra quyết định của các cơ quan có thẩm quyền.

Hoạt động phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ được triển khai thường xuyên, rộng khắp, với nội dung và phương thức ngày càng đa dạng. Tri thức KH&CN được chuyển tải tới cộng đồng thông qua báo chí, xuất bản, hội nghị, hội thảo, tập huấn, các mô hình chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và nền tảng số; góp phần phục vụ xây dựng nông thôn mới, giáo dục và đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân, bảo vệ môi trường, giảm nghèo, phát triển cộng đồng và nâng cao dân trí.

Hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngày càng gắn với yêu cầu thực tiễn. Từ năm 2020 đến nay, Liên hiệp Hội Việt Nam ở Trung ương và địa phương hằng năm triển khai hàng trăm đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học ở nhiều cấp độ; tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và huy động sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà khoa học. Nhiều đề tài, dự án có tính ứng dụng cao, góp phần đưa tiến bộ KH&CN vào sản xuất và đời sống.

Tập hợp trí thức là tập hợp trí tuệ, tâm huyết và niềm tin

Tại Đại hội, GS.VS Châu Văn Minh, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đại hội đồng thời thống nhất tiếp tục tôn vinh GS.VS Đặng Vũ Minh giữ cương vị Chủ tịch danh dự Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX.

Việc kiện toàn Ban Chấp hành, Đoàn Chủ tịch, Ủy ban Kiểm tra và đội ngũ lãnh đạo khóa IX thể hiện tinh thần kế thừa, đổi mới và phát triển, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam trong giai đoạn mới.

Phát biểu nhận nhiệm vụ GS.VS Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX nhấn mạnh, Đại hội IX có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh đất nước và KHCN đang có những thay đổi rất nhanh, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng đóng góp, năng lực dự báo và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức.

Việc kiện toàn Ban Chấp hành, Đoàn Chủ tịch, Ủy ban Kiểm tra và đội ngũ lãnh đạo khóa IX thể hiện tinh thần kế thừa, đổi mới và phát triển, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới.

Theo GS.VS Châu Văn Minh, Ban chấp hành khóa IX sẽ luôn chủ động tích cực, trách nhiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giao cho và các nhiệm vụ quy định trong Điều lệ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; tham mưu đề xuất với Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phối hợp chặt chẽ hiệu quả với các Ban, Bộ, ngành, địa phương, điều hòa phối hợp hoạt động của các hội thành viên, quản lý tốt các đơn vị trực thuộc để triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội XI của MTTQ Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới, xứng đáng với niềm tin yêu và sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước, Nhân dân và đội ngũ trí thức KHCN cả nước.

Nhiệm kỳ mới cần tạo được một tinh thần đổi mới thực chất, bắt đầu từ cách tổ chức công việc, cách tập hợp trí thức, cách lắng nghe các nhà khoa học và cách đưa những ý kiến khoa học có giá trị đến với các cơ quan có trách nhiệm. Giá trị lớn nhất của Liên hiệp Hội Việt Nam chính là con người, là trí tuệ và tâm huyết của đội ngũ trí thức; vì vậy, Liên hiệp Hội Việt Nam cần tiếp tục làm tốt vai trò cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và xã hội.

GS.VS Châu Văn Minh đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu thu hút trí thức trẻ và trí thức Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời khẳng định: “Tập hợp trí thức không chỉ là tập hợp về mặt tổ chức, mà quan trọng hơn là tập hợp được trí tuệ, tâm huyết và niềm tin của các nhà khoa học.”

Phát huy vai trò trong mặt trận tổ quốc việt nam, đóng góp cho giai đoạn phát triển mới

Với phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX mở ra một nhiệm kỳ mới với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn về tư duy, tổ chức và phương thức hoạt động; phát huy cao nhất tiềm năng, trí tuệ và khát vọng cống hiến của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ.

Bà Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khẳng định: Trí thức nói chung và trí thức trong lĩnh vực KHCN nói riêng là vốn quý của dân tộc. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn coi trọng vai trò của trí thức, từ đó, đội ngũ trí thức đã có những đóng góp thiết thực, cùng các giai cấp, các tầng lớp nhân dân làm nên những thắng lợi vẻ vang của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã khẳng định “Phát triển đội ngũ trí thức là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của Đảng, Nhà nước, của người đứng đầu và của chính đội ngũ trí thức; là đầu tư chiến lược, cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn, gắn với các chiến lược phát triển quốc gia.”

Bà Bùi Thị Minh Hoài cũng đề nghị mỗi nhà khoa học, mỗi trí thức KH&CN Việt Nam hãy tiếp tục thắp sáng ngọn lửa đam mê, sáng tạo, không ngừng học tập, nghiên cứu, dấn thân và cống hiến vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Bà nhấn mạnh: “Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam luôn đồng hành, lắng nghe và tạo mọi điều kiện tốt nhất để các đồng chí cống hiến trí tuệ cho đất nước.”

Đỗ Trang