Tập đoàn FPT ảnh hưởng thế nào khi FPT Telecom trở thành công ty liên kết?

Cuộc tái cấu trúc tại FPT Telecom

Tập đoàn FPT đã thông báo thay đổi phương pháp hợp nhất báo cáo tài chính đối với FPT Telecom, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Cơ sở của sự điều chỉnh này xuất phát từ việc thay đổi cơ cấu cổ đông nắm quyền kiểm soát tại FPT Telecom.

Trước đây, FPT ghi nhận FPT Telecom là công ty con. Dù tỷ lệ sở hữu của FPT chỉ là 45,66%, tập đoàn này vẫn có quyền bỏ đa số phiếu tại các cuộc họp của HĐQT, đồng thời chi phối các chính sách tài chính và hoạt động kinh doanh.

Khi là công ty mẹ nắm quyền kiểm soát, FPT được cộng dồn toàn bộ 100% doanh thu và chi phí của công ty con vào báo cáo tài chính hợp nhất. Phần lợi nhuận ròng dùng để chia cổ tức sẽ được tính toán lại và ghi nhận theo tỷ lệ sở hữu thực tế.

Cấu trúc cổ đông này bắt đầu thay đổi từ tháng 7 năm 2025. Thời điểm đó, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) chính thức chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước tại FPT Telecom về Bộ Công an.

Tỷ lệ vốn chuyển giao đạt 50,17%. Đến tháng 12/2025, FPT Telecom tổ chức đại hội đồng cổ đông bất thường để bầu bổ sung ba thành viên HĐQT và miễn nhiệm tư cách thành viên đối với các đại diện phần vốn nhà nước do SCIC quản lý trước đây.

Với việc Bộ Công an nắm giữ 50,17% cổ phần, FPT không còn đủ điều kiện để hợp nhất FPT Telecom như một công ty con. Do đó, từ năm 2026, FPT Telecom chính thức trở thành công ty liên kết của FPT.

Theo đó, FPT sẽ chỉ ghi nhận phần lợi nhuận tại FPT Telecom tương ứng với tỷ lệ sở hữu thực tế 45,66%, thay vì cộng gộp toàn bộ doanh thu và lợi nhuận vào báo cáo hợp nhất của tập đoàn như trước kia.

FPT chính thức chuyển FPT Telecom thành công ty liên kết. Ảnh: ST

Quyết định chuyển giao phần vốn nhà nước về Bộ Công an được FPT đánh giá là một bước đi mang tính chiến lược, thực hiện nhất quán chủ trương sắp xếp, quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Quá trình này tạo điều kiện để FPT Telecom tham gia trực tiếp và sâu rộng hơn vào tổng thể chiến lược phát triển kinh tế số quốc gia, đồng thời giúp công ty duy trì tăng trưởng trong điều kiện thị trường mới.

FPT Telecom đã có gần 30 năm hoạt động tại Việt Nam, khởi nguồn từ một trung tâm dịch vụ trực tuyến do bốn thành viên sáng lập, mang đến sản phẩm mạng Internet đầu tiên của Việt Nam với tên gọi Trí tuệ Việt Nam.

Đây là sản phẩm đặt nền móng cho sự phát triển của mạng Internet tại thị trường trong nước. Hiện nay, công ty đã trở thành một trong những đơn vị cung cấp dịch vụ viễn thông và Internet có quy mô lớn nhất Việt Nam.

Trong suốt quá trình phát triển, FPT Telecom luôn duy trì đà tăng trưởng doanh thu hai chữ số trong nhiều năm. Giai đoạn từ năm 2020 đến 2025, doanh thu của công ty viễn thông này luôn đóng góp khoảng 28% đến 30% tổng doanh thu hợp nhất của tập đoàn FPT, trong khi tỷ trọng lợi nhuận luôn duy trì trên mức 30%.

Riêng năm ngoái, doanh thu thuần của đơn vị đạt 19.507 tỷ đồng, tăng 11% so với năm trước. Lợi nhuận trước thuế đạt 4.364 tỷ đồng, ghi nhận mức cao nhất từ trước đến nay và vượt kế hoạch kinh doanh đã đề ra.

Những tác động tới FPT

Việc chuyển FPT Telecom từ công ty con thành công ty liên kết sẽ có những tác động trực tiếp trên báo cáo tài chính của Tập đoàn FPT. Xét theo quy mô, doanh thu thuần hợp nhất của FPT sẽ giảm khoảng 28%.

Với việc FPT Telecom đạt mức doanh thu hơn 19.500 tỷ đồng trong năm 2025, nếu tiếp tục duy trì hoạt động kinh doanh ổn định, doanh thu hợp nhất của FPT dự kiến sẽ sụt giảm khoảng 20.000 tỷ đồng mỗi năm do không còn tính phần đóng góp này.

Đi cùng với sự sụt giảm doanh thu, khoản mục lợi nhuận gộp và lợi nhuận trước thuế trên báo cáo hợp nhất cũng sẽ giảm dần về con số tuyệt đối.

Tập đoàn FPT sẽ chỉ ghi nhận phần lãi tương ứng 45,66% từ công ty liên kết, thay vì ghi nhận toàn bộ lợi nhuận sau đó mới trừ đi phần lợi ích của cổ đông không kiểm soát như phương pháp cũ.

Cơ cấu doanh thu và lợi nhuận của FPT trong năm 2025. Ảnh: CMH

Dù các con số trên báo cáo có sự thay đổi lớn, thực chất đây chỉ là điều chỉnh về mặt kỹ thuật kế toán. Các quyền lợi tài chính của nhà đầu tư, cũng như chỉ số lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu (EPS) vẫn được bảo toàn và phản ánh đầy đủ minh bạch.

Đổi lại, Tập đoàn FPT có thể coi đây là cơ hội để thực hiện việc cấu trúc lại doanh nghiệp. Khi loại trừ các chỉ tiêu của mảng dịch vụ viễn thông, FPT được định vị rõ ràng hơn là một doanh nghiệp công nghệ thuần túy.

Báo cáo tài chính mới sẽ phản ánh trực tiếp hiệu quả của hai lĩnh vực cốt lõi mà tập đoàn đang nắm quyền kiểm soát tuyệt đối là công nghệ và giáo dục. Các chỉ số hoạt động kinh doanh sẽ tập trung làm nổi bật hiệu suất của mảng xuất khẩu phần mềm, trí tuệ nhân tạo và dịch vụ công nghệ thông tin.

Về mặt chiến lược quản trị, khi không còn hợp nhất một mảng viễn thông có quy mô nhân sự và hạ tầng lớn, ban lãnh đạo FPT có thể dồn toàn bộ nguồn lực và sự tập trung vào các lĩnh vực công nghệ tạo sự đột phá.

Trước đó, vào tháng 12 năm ngoái, Tập đoàn FPT đã chính thức thành lập Ban Chỉ đạo công nghệ chiến lược. Đơn vị mới này tập trung nghiên cứu năm lĩnh vực then chốt gồm: Viện Trí tuệ nhân tạo lượng tử và An ninh mạng, thiết bị bay không người lái, công nghệ đường sắt, trung tâm an ninh mạng và nền tảng dữ liệu đám mây DC5.

Đồng thời, công ty cũng đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể cho năm 2026 nhằm đưa công nghệ vào thực tiễn đời sống. Dự kiến, FPT sẽ triển khai trợ lý ảo chăm sóc sức khỏe Long Châu nhằm hỗ trợ tư vấn cho 10 triệu lượt người dân.

Đối với khối hành chính nhà nước, tập đoàn phát triển trợ lý ảo phục vụ hơn 100.000 công chức, viên chức. Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt cũng sẽ được đưa vào ứng dụng trong ngành tài chính, ngân hàng và bán lẻ.

Việt Hưng