Tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận pháp luật

Với đa số đại biểu Quốc hội tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Luật gồm 5 chương, 39 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2027.

Trước đó, trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã tổ chức rà soát, chỉnh lý toàn diện dự thảo luật theo hướng bảo đảm yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc về tính hợp hiến, tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Ảnh: TRỌNG HẢI

Dự thảo luật được hoàn thiện trên cơ sở bám sát quan điểm chỉ đạo lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển đổi mạnh mẽ tư duy, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật (PB, GDPL) từ cung cấp thông tin pháp luật một chiều sang kiến tạo, thiết lập môi trường, các điều kiện cần thiết để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận pháp luật; chuyển từ thụ động tiếp nhận sang chủ động tiếp cận, tìm hiểu, học tập pháp luật, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật thông qua các hình thức mới, hiệu quả, ứng dụng công nghệ số, có tính tương tác đa chiều. Đồng thời, quy định cơ chế huy động nguồn lực xã hội tham gia công tác PB, GDPL thông qua chính sách về xã hội hóa. 

Bên cạnh đó, Chính phủ đã chỉnh lý, hoàn thiện các quy định về thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong PB, GDPL. Theo đó, ưu tiên, khuyến khích thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, có chính sách phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác PB, GDPL, truyền thông chính sách.

 Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: TRỌNG HẢI

Về địa vị pháp lý của Cổng Pháp luật quốc gia, đây là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực. Khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện PB, GDPL thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; bổ sung quy định về việc kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc PB, GDPL thông qua nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ bảo đảm cho việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong PB, GDPL, truyền thông chính sách. 

Chính phủ cũng rà soát, chỉnh lý quy định về các nhóm đối tượng đặc thù dựa trên các tiêu chí về mức độ khó khăn trong tiếp cận pháp luật, nhu cầu PB, GDPL đặc thù, đối tượng cần có sự thay đổi nhận thức hoặc điều khiển hành vi. Bổ sung một số đối tượng mới như người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng. 

Chính phủ cũng chỉnh lý, hoàn thiện các quy định về phạm vi, nội dung, hình thức và thời điểm truyền thông chính sách, bảo đảm không trùng lặp, chồng chéo với quy định về truyền thông chính sách trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; góp phần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, tạo đồng thuận xã hội, hỗ trợ hoạt động thi hành pháp luật khi văn bản quy phạm pháp luật được ban hành. 

Cùng với đó, quy định thống nhất việc thành lập Hội đồng phối hợp PB, GDPL ở cấp xã. Các Hội đồng PB, GDPL từ Trung ương đến cấp xã đều hoạt động kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế và bộ máy mới. 

Về kinh phí PB, GDPL, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý để bảo đảm thống nhất quy định về nguồn lực, kinh phí theo hướng ưu tiên kinh phí PB, GDPL cho đối tượng đặc thù nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật về ngân sách Nhà nước. 

MẠNH HƯNG