Tạo sinh kế bền vững từ mô hình kinh tế vườn, trang trại

Trại sản xuất và cung cấp cá giống Thiên Tư của gia đình anh Lê Thiên Nhâm.

Những mô hình cho thu nhập khá

Đầu tư từ năm 2018, trang trại sản xuất và cung cấp cá giống Thiên Tư của gia đình anh Lê Thiên Nhâm từng bước mở rộng sản xuất, đa dạng đối tượng nuôi. Trang trại hiện nuôi cá lóc thương phẩm bằng mồi cá tạp; đồng thời cung cấp giống ếch, cá rô đầu nhím, cá trê đồng, cá chép V1, ba ba gai, rô phi đơn tính, ốc nhồi... Hệ thống ao, bể được bố trí theo từng khu vực để thuận lợi chăm sóc, theo dõi sinh trưởng và kiểm soát môi trường nước. Cá giống Thiên Tư được tiêu thụ trong tỉnh và cung cấp cho khách hàng ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

Anh Lê Thiên Nhâm chủ trang trại cho biết: “Làm cá giống phải đặt chất lượng lên trước. Mỗi đối tượng nuôi có yêu cầu khác nhau nên người sản xuất phải thường xuyên theo dõi nguồn nước, thức ăn và phòng bệnh. Việc phát triển thêm giống mới cũng cần căn cứ nhu cầu của người nuôi, tránh chạy theo phong trào. Khi sản phẩm bảo đảm chất lượng, giữ được khách hàng thì trang trại mới có thể duy trì sản xuất ổn định và mở rộng thị trường”.

Tiếp nối hướng khai thác lợi thế mặt nước, hội viên Bùi Văn Hải lựa chọn phát triển trại ốc giống. Diện tích sản xuất được chia thành từng khu nuôi, thuận lợi cho việc theo dõi sinh trưởng và chủ động nguồn giống. Không đòi hỏi mặt bằng quá lớn, nhưng nghề nuôi ốc giống yêu cầu người nuôi nắm chắc kỹ thuật, thường xuyên kiểm tra môi trường nước và điều chỉnh lượng thức ăn. Qua từng vụ nuôi, ông Hải tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình chăm sóc, nhân giống, từng bước tạo nguồn thu ổn định trên diện tích sẵn có.

Ở lĩnh vực trồng trọt, hội viên Bùi Văn Thắng lựa chọn cải tạo đất vườn hộ để phát triển cây ăn quả. Gia đình từng bước sắp xếp lại khu vườn, tập trung chăm sóc những loại cây phù hợp với thổ nhưỡng thay cho cách trồng phân tán, giá trị thấp. Việc áp dụng kỹ thuật cắt tỉa, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh giúp cây sinh trưởng tốt, nâng chất lượng sản phẩm, tạo nguồn thu thường xuyên và sử dụng hiệu quả hơn diện tích quanh nhà.

Mỗi hộ có điều kiện sản xuất khác nhau, song điểm gặp nhau là sự chủ động về giống, kỹ thuật và cách bố trí sản xuất. Nhiều mô hình đã cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, tạo việc làm tại chỗ cho nhiều lao động địa phương. Kinh nghiệm từ những hộ đi trước cũng trở thành cơ sở để hội viên tham khảo, lựa chọn cách làm phù hợp, hạn chế đầu tư theo phong trào.

Tạo nền tảng phát triển bền vững

Hội Làm vườn và Trang trại xã Lưu Vệ hiện có 150 hội viên, chủ yếu là hộ sản xuất nông nghiệp, chủ trang trại, gia trại và người phát triển kinh tế vườn. Toàn xã có hơn 20 mô hình hoạt động hiệu quả ở các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Để hỗ trợ hội viên, hội chú trọng vai trò kết nối, phối hợp với các ngành, đơn vị tổ chức tập huấn, hội thảo và hướng dẫn kỹ thuật. Nội dung tập trung vào trồng trọt, chăn nuôi, phòng trừ dịch bệnh, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật an toàn. Các chuyến tham quan cơ sở sản xuất hiệu quả giúp hội viên trực tiếp quan sát quy trình, trao đổi kinh nghiệm và cân nhắc khả năng áp dụng tại gia đình. Nhờ đó, kiến thức được chuyển thành những cách làm cụ thể, sát điều kiện đất đai, nguồn vốn và lao động của từng hộ.

Qua hoạt động của hội, một số hộ đã chủ động đưa giống mới vào sản xuất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật và phát triển trang trại tổng hợp để tận dụng đất đai, phân tán rủi ro. Tuy nhiên, quy mô của nhiều hộ còn nhỏ, khả năng đầu tư chưa đồng đều; đầu ra chủ yếu vẫn dựa vào thị trường truyền thống. Yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc cũng đặt ra những tiêu chuẩn cao hơn đối với người sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Thơm, Chủ tịch Hội Làm vườn và Trang trại xã Lưu Vệ, cho biết: Thời gian tới, hội tiếp tục vận động hội viên khai thác hợp lý đất vườn, ao hồ; lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp điều kiện sản xuất và nhu cầu thị trường. Trọng tâm là tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức trao đổi kinh nghiệm và nhân rộng những cách làm đã được kiểm chứng. Hội sẽ hỗ trợ các hộ cùng ngành hàng liên kết mua vật tư, quảng bá sản phẩm, tìm kiếm đầu ra nhằm giảm chi phí và hạn chế rủi ro; đồng thời khuyến khích sản xuất an toàn, nâng chất lượng và bảo đảm nguồn gốc sản phẩm. Khi liên kết được hình thành trên cơ sở hiệu quả thực tế, kinh tế vườn, trang trại sẽ có thêm điều kiện phát triển, tạo việc làm và nâng thu nhập cho người dân.

Bài và ảnh: Trần Hằng