Tạo nguồn lực tài chính cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Tiến Long/TTXVN phát

Từ nay đến cuối năm, ngành tài chính cần tập trung khơi thông và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Đây là yêu cầu được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của ngành tài chính, diễn ra chiều 17/7.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, yêu cầu đặt ra đối với ngành tài chính không chỉ là bảo đảm ổn định tài chính - ngân sách quốc gia mà còn phải chủ động tạo thêm dư địa phát triển, huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, các đơn vị thuộc Bộ, Sở Tài chính các địa phương cùng các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cần rà soát toàn bộ kịch bản tăng trưởng trên cơ sở kết quả thực hiện 6 tháng đầu năm để điều chỉnh các giải pháp điều hành phù hợp, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu đã đề ra.

Phó cục trưởng Cục Thuế Lê Long trình bày tham luận. Ảnh: Tiến Long/TTXVN phátl

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ trưởng nhấn mạnh là tiếp tục hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đưa thể chế thực sự trở thành nguồn lực và động lực phát triển.

Theo đó, các đơn vị cần khẩn trương hoàn thiện các dự án luật trình Quốc hội trong các kỳ họp cuối năm, đồng thời đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, giảm tối đa cơ chế "xin - cho", từng lĩnh vực phải được rà soát cụ thể. Nội dung nào có thể quản lý bằng tiêu chuẩn, tiêu chí thì công bố công khai tiêu chuẩn, tiêu chí và chuyển sang hậu kiểm, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, không để rào cản giấy phép trở thành điểm nghẽn.

Cùng với hoàn thiện thể chế, Bộ trưởng yêu cầu nâng cao chất lượng tham mưu điều hành tài chính - ngân sách, thúc đẩy môi trường đầu tư và điều hành thu - chi ngân sách phục vụ phát triển.

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Tiến Long/TTXVN phát

Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành tiếp tục đổi mới tư duy quản lý theo hướng lấy hiệu quả làm thước đo trong cả thu ngân sách, chi ngân sách và đầu tư công. Đối với thu ngân sách, mục tiêu không chỉ là hoàn thành dự toán mà còn phải nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài thông qua việc tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân phát triển sản xuất, kinh doanh.

Đối với nhiệm vụ chi ngân sách, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Riêng về đầu tư công, các bộ, ngành và địa phương phải phấn đấu giải ngân ở mức cao nhất kế hoạch vốn năm 2026, đồng thời chủ động điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của Nhà nước. Bên cạnh đó, Bộ trưởng yêu cầu đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng, khai thác hiệu quả tài sản công và nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, coi đây là nguồn lực quan trọng bổ sung cho phát triển Bộ trưởng cũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất trong toàn ngành. Các hệ thống của Thuế, Hải quan, Kho bạc Nhà nước, Chứng khoán, đăng ký doanh nghiệp và cấp phép đầu tư cần được kết nối, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực, phục vụ điều hành, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong thực hiện các thủ tục tài chính. Trong 6 tháng đầu năm nay, Bộ Tài chính đã tham mưu nhiều cơ chế, chính sách quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển kinh tế nhà nước, phát triển khu vực đầu tư nước ngoài, đồng thời xây dựng các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Chính sách tài khóa tiếp tục được điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Trong bối cảnh giá năng lượng thế giới còn nhiều biến động, Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng các kịch bản điều hành giá, góp phần giữ chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 6 tháng ở mức 4,38%. Thu ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm ước đạt 1.568,2 nghìn tỷ đồng, bằng 62% dự toán năm và tăng 17,4% so với cùng kỳ. Trong khi đó, nhiều chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí với quy mô khoảng 89 nghìn tỷ đồng tiếp tục được triển khai, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phục hồi, mở rộng sản xuất, kinh doanh, qua đó vừa thúc đẩy tăng trưởng, vừa tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách. Ở chiều ngược lại, chi ngân sách được điều hành chặt chẽ, bảo đảm nguồn lực cho quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội và ưu tiên bố trí vốn cho các lĩnh vực có tính lan tỏa như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục và văn hóa. Đây cũng là những lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong trung và dài hạn. Về phát triển doanh nghiệp, trong 6 tháng, cả nước có 111.693 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 22,5%; 58.149 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt 169.842 doanh nghiệp, tăng 11,2%. Cả nước hiện có khoảng 1,061 triệu doanh nghiệp đang hoạt động và trên 35.000 hợp tác xã. Kết quả hoạt động của 20 doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu tiếp tục duy trì tích cực. Doanh thu hợp nhất 6 tháng ước đạt 1,356 triệu tỷ đồng, bằng 56,9% kế hoạch năm; lợi nhuận trước thuế đạt 88,3 nghìn tỷ đồng, bằng 77,24% kế hoạch; nộp ngân sách khoảng 103.000 tỷ đồng. Theo Vụ trưởng Vụ Phát triển hạ tầng Lê Thành Quân, kết quả trên phản ánh những chuyển biến tích cực sau quá trình tháo gỡ khó khăn của các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, mục tiêu của đầu tư công không chỉ dừng ở việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Nếu dự án kéo dài, phải điều chỉnh nhiều lần hoặc chậm đưa vào khai thác sẽ làm tăng chi phí đầu tư, giảm hiệu quả sử dụng vốn và ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực tăng trưởng của nền kinh tế. Theo ông Quân, trong thời gian tới cần tiếp tục đổi mới tư duy quản lý đầu tư công theo hướng lấy hiệu quả đầu ra và hiệu quả kinh tế - xã hội làm thước đo thay vì chỉ chú trọng tỷ lệ giải ngân. Cùng với việc hoàn thiện thể chế, cần nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, điều chuyển vốn từ các dự án chậm sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn và đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số trong theo dõi, giám sát, điều hành đầu tư công. Thực tiễn từ các địa phương cho thấy, cùng với những kết quả đạt được, việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng vẫn đòi hỏi tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện, nhất là về đầu tư công, thu hút đầu tư và quản lý nguồn lực. Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết, thành phố xác định đầu tư công tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2026 với tổng kế hoạch vốn khoảng 126.000 tỷ đồng và được bổ sung 31 tỷ đồng từ nguồn tăng thu. Để bảo đảm tiến độ, Hà Nội đã giao chỉ tiêu, trách nhiệm cụ thể cho từng chủ đầu tư, theo dõi sát tiến độ từng dự án, đồng thời áp dụng cơ chế "làn xanh" đối với các công trình trọng điểm nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục. Tuy nhiên, theo ông Tú, giải phóng mặt bằng vẫn là khó khăn lớn nhất khi nhiều dự án triển khai tại khu vực đông dân cư, trong khi quỹ nhà tái định cư còn hạn chế và nguồn cung vật liệu xây dựng chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Thành phố đang yêu cầu các đơn vị xây dựng kế hoạch giải ngân theo từng tháng, từng quý, gắn kết quả giải ngân với trách nhiệm của người đứng đầu để tạo chuyển biến rõ nét trong những tháng cuối năm. Ở góc độ thu hút đầu tư, Phó Giám đốc Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh Trương Tấn Vũ cho biết, trong 6 tháng đầu năm, thành phố thu hút gần 7,5 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đạt hơn 68% kế hoạch cả năm. Thành phố đang chuyển từ mục tiêu thu hút đầu tư theo số lượng sang ưu tiên các dự án có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước, qua đó nâng cao chất lượng tăng trưởng. Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư, Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Tài chính sớm xây dựng nền tảng dữ liệu FDI thống nhất trên phạm vi cả nước, kết nối với dữ liệu doanh nghiệp, thuế, hải quan, đất đai, quy hoạch và xây dựng. Theo địa phương, việc liên thông dữ liệu không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục cho nhà đầu tư mà còn nâng cao hiệu quả giám sát toàn bộ vòng đời của dự án, từ cấp phép đến triển khai và hoạt động./.

Thùy Dương/Bnews/vnanet.vn