Tạo cơ hội việc làm cho người nghiện tái hòa nhập cộng đồng

Đảm bảo con đường tái hòa nhập cho học viên

Lúc chúng tôi đến, anh Kiều Hữu Chí đang thái các loại rau, cỏ, củ…, cho dế ăn. Vừa thoăn thoắt làm việc, anh vừa nói với chúng tôi: “Phòng bệnh hơn chữa bệnh, nuôi dế phải giữ gìn vệ sinh chuồng nuôi sạch sẽ, khô ráo, thoáng mát; thức ăn, nước uống phải thay rửa hằng ngày nên cả ngày luôn tay, luôn chân...”.

Các cơ sở cai nghiện ma túy trên địa bàn TP Hà Nội hướng nghiệp, dạy nghề cho các học viên.

Nhìn chuồng, trại được vệ sinh sạch sẽ, thoáng mát có mái che, mưa che nắng, chúng tôi cảm nhận được sự tận tâm của anh Chí với công việc. Trước đó, do đua đòi chúng bạn, anh Chí từng có thời gian sử dụng trái phép chất ma túy rồi được đưa vào Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 lao động và học tập. Sau khi ra trại, anh được Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 giúp đỡ về con giống, nuôi đàn dế, tạo công ăn việc làm… Mô hình nuôi dế tuy chưa lớn, nhưng là sự khởi đầu mới, giúp anh Chí có thu nhập, ổn định cuộc sống, phòng ngừa tái nghiện. “Trước mắt, tôi nuôi với số lượng ít. Sau này, tôi muốn nhân rộng mô hình, nuôi nhiều hơn để cải thiện thu nhập. Tôi mong muốn Cơ sở cai nghiện ma túy số 3 và chính quyền địa phương hỗ trợ và tạo điều kiện cho tôi vay vốn để nhân rộng mô hình” - anh Chí cho biết.

Nhằm tạo việc làm cho các học viên sau khi trở về cộng đồng, tháng 6/2025, Phòng CSĐT tội phạm về ma túy triển khai mô hình thí điểm nuôi dế thương phẩm tại các cơ sở cai nghiện số 1, 3, 4. Mỗi chuồng chỉ 3m², sau 45 ngày có thể thu từ 10–13kg dế thành phẩm. Lợi nhuận của việc nuôi dế tuy không lớn, nhưng ổn định, rủi ro thấp, dễ học, dễ làm, vốn ít, phù hợp với những người cần một điểm tựa để bắt đầu lại.

Thượng tá Nguyễn Thế Nhật, Phó trưởng Phòng CSĐT tội phạm về ma túy, Công an TP Hà Nội cho biết, trong quá trình nuôi dế, chi phí nhiều nhất là trứng dế, đây cũng là chi phí đắt nhất. Học viên sau khi cai nghiện thành công, trở về với cộng đồng được các cơ sở cai nghiện ma túy cung cấp khay trứng giống … Từ đó, mỗi người có thể nhân đàn, có thu nhập cho bản thân. Không chỉ dừng lại ở việc thí điểm mô hình nuôi dế, Phòng CSĐT tội phạm về ma túy chuyển giao trực tiếp cho những học viên chuẩn bị trở về cộng đồng. Từ các khay trứng giống, kỹ thuật chăm sóc, thu hoạch, tất cả đều được cán bộ đồng hành sát sao để đảm bảo rằng khi trở về, họ có thể bắt tay vào công việc thuận lợi nhất. Và những học viên đầu tiên nhận mô hình này là anh Tạ Xuân Thủy và anh Kiều Hữu Chí, những người đang cho thấy niềm hy vọng đã bắt đầu nảy mầm.

Không dừng lại ở đó, vào tháng 5/2025, Phòng CSĐT tội phạm về ma túy đã kết nối với Trang trại heo Cầu Hai ở xã Chân Mộng, tỉnh Phú Thọ tạo công ăn, việc làm cho 4 học viên sau cai nghiện. Các học viên được sắp xếp làm việc, với mức thu nhập 7 triệu đồng mỗi tháng… Có công việc ổn định, 4 học viên không chỉ có được công ăn, việc làm ổn định mà còn tránh xa được ma túy. Ông Nguyễn Văn Sỹ, chủ trang trại Cầu Hai chia sẻ: “Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng và mong muốn được giúp đỡ thêm nhiều người lầm lỡ khác, giúp họ có cơ hội làm lại cuộc đời”.

Nói về ý tưởng trên, lãnh đạo Phòng CSĐT tội phạm về ma túy cho biết, sau khi cai nghiện thành công trở về cộng đồng, rất nhiều học viên vẫn chưa tiếp cận được đầy đủ các chính sách hỗ trợ; một số trường hợp bị kỳ thị, cơ hội tìm việc làm rất khó khăn … “Nhàn cư vi bất thiện”, nguy cơ tái nghiện với các học viên sau khi trở về cộng đồng luôn hiện hữu. Làm gì để mở ra cơ hội giúp người nghiện làm lại cuộc đời, sau thời gian cai nghiện thành công, đó là những điều mà cán bộ các cơ sở cai nghiện thuộc Phòng CSĐT tội phạm về ma túy, Công an TP Hà Nội trăn trở. Từ đó, Phòng CSĐT tội phạm về ma túy đã triển khai nhiều giải pháp mới, trong đó có mô hình hỗ trợ dạy nghề, hướng nghiệp ngay trong giai đoạn cuối liệu trình điều trị và tiếp tục đồng hành khi họ trở về cộng đồng. Người cai nghiện được trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng sống, thông tin thị trường lao động, được tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý… và đặc biệt là hướng dẫn xây dựng kế hoạch tái hòa nhập từ sớm. Đến nay, một số người đã có được công ăn việc làm, ổn định cuộc sống, tránh xa ma túy. Những lá thư cảm hơn của người từng một thời lầm lỡ gửi đến là những món quà vô giá đối với cán bộ các cơ sở cai nghiện.

Kết quả sau một năm tiếp nhận nhiệm vụ mới

Thực hiện các Đề án của Bộ Công an và UBND thành phố, từ ngày 1/3/2025, Công an TP Hà Nội tiếp nhận chức năng quản lý Nhà nước về cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy từ Sở Lao động, Thương binh và Xã hội chuyển giao, trong đó trực tiếp quản lý 4 cơ sở cai nghiện ma túy trên địa bàn TP Hà Nội. Quá trình triển khai thực hiện đã đảm bảo thực hiện khẩn trương, khoa học, an toàn; khắc phục các khó khăn vướng mắc ban đầu khi tiếp nhận để duy trì hoạt động của các cơ sở không bị ngắt quãng, không làm gián đoạn công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy. Đồng thời, đảm bảo tốt, không để xảy ra các vấn đề phức tạp về ANTT trong và ngoài cơ sở cai nghiện; các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy tại các cơ sở cai nghiện trên địa bàn thành phố.

Công an thành phố đã tiếp nhận nguyên trạng cơ sở vật chất và một phần nhân sự làm việc tại các cơ sở cai nghiện ma túy; thực hiện sắp xếp, tổ chức bộ máy hoạt động tại các cơ sở đảm bảo hoạt động hiệu quả, bố trí cán bộ Công an đảm nhiệm các vị trí chủ chốt tại các cơ sở. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ rà soát nhân sự hiện có để ký hợp đồng lao động. Lực lượng Công an chính quy và viên chức, người lao động hiện đang công tác tại các cơ sở cai nghiện đã có sự phối hợp chặt chẽ để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Bên cạnh đó, các cơ sở đã làm tốt công tác chính trị tư tưởng, động viên ổn định tư tưởng của viên chức, người lao động đang làm việc tại các cơ sở cai nghiện... Công an thành phố đã kiến nghị các cấp có thẩm quyền các nội dung liên quan đến việc sắp xếp lương đối với các lao động hợp đồng tại các cơ sở cai nghiện ma túy theo đúng chủ trương của Bộ Công an “hạn chế xáo trộn, đảm bảo chế độ chính sách” để người lao động yên tâm tiếp tục công tác...

Mỗi người sau cai nghiện đều mang trong mình một ký ức buồn, nhưng phía trước vẫn là cả một hành trình dài đang chờ họ bước tiếp. Điều họ cần không phải là ánh nhìn dò xét. Điều họ cần chỉ là một cơ hội. Khi xã hội dang tay, một người được cứu thì đồng nghĩa một gia đình được tái sinh. Hãy mở thêm những cánh cổng để từ đó, những số phận lầm lỡ thật sự được bước vào một cuộc đời mới.

Xuân Mai- Lan Anh