Tăng trưởng cao cần nền tảng vĩ mô ổn định

Vượt khó, duy trì đà tăng trưởng tích cực

6 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều biến động. Trong nước, doanh nghiệp vẫn chịu áp lực từ chi phí sản xuất cao, sức mua phục hồi chưa đồng đều, khó khăn về vốn, thị trường và thủ tục hành chính; trong khi áp lực giá cả, tỷ giá ngày càng rõ nét. Trong bối cảnh đó, GDP quý II tăng 8,39%; tính chung 6 tháng đầu năm tăng 8,18% - mức cao nhất trong 15 năm qua. Đây là kết quả đáng ghi nhận, thể hiện khả năng chống chịu, thích ứng và phục hồi của nền kinh tế.

Lắp ráp máy giặt tại Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng. Ảnh: Vũ Sinh

Kết quả này là sự hội tụ của nhiều yếu tố: định hướng kịp thời của Đảng; sự đồng hành, giám sát của Quốc hội; sự điều hành linh hoạt của Chính phủ, Thủ tướng cùng nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng.

Điểm tích cực là tăng trưởng không phụ thuộc vào một khu vực đơn lẻ. Công nghiệp và xây dựng tăng 9,81%, đóng góp 47,2% vào mức tăng chung; dịch vụ tăng 8,09%, đóng góp 47,14%; nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,87%, tiếp tục giữ vai trò ổn định sản xuất và bảo đảm an ninh lương thực.

Sản xuất công nghiệp phục hồi rõ nét. Chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng tăng 10,8%, mức cao nhất kể từ năm 2019. Khu vực dịch vụ phục hồi tích cực nhờ tiêu dùng và du lịch. Đầu tư toàn xã hội tăng 12,9%; giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh, trong khi vốn FDI thực hiện đạt 13,03 tỷ USD - cao nhất trong 6 tháng đầu năm của 5 năm gần đây.

"Tăng trưởng cao chỉ có thể bền vững nếu tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, củng cố sức khỏe doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực".

Những kết quả này cho thấy các động lực tăng trưởng đang được củng cố, đồng thời phản ánh khả năng hấp thụ và thu hút nguồn lực của nền kinh tế. Tuy nhiên, đằng sau những kết quả tích cực vẫn là không ít sức ép. Lạm phát, mặt bằng giá và tỷ giá tiếp tục chịu tác động từ biến động của nguyên liệu, năng lượng, chi phí logistics. Cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu 16,65 tỷ USD, trong khi sức khỏe doanh nghiệp còn phân hóa: bên cạnh số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường, vẫn có 151,1 nghìn doanh nghiệp rút lui trong 6 tháng đầu năm, tăng 18,8%.

Điều này cho thấy một bộ phận doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về vốn, thị trường, chi phí và thủ tục hành chính. Vì vậy, kết quả tăng trưởng tích cực là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin, nhưng không phải là lý do để chủ quan. Những tháng còn lại của năm đòi hỏi công tác điều hành tiếp tục chủ động, linh hoạt, bám sát diễn biến thực tiễn nhằm vừa duy trì tăng trưởng, vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.

Kiên định ổn định vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng thực chất

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, yêu cầu đặt ra là tiếp tục phối hợp hài hòa giữa các chính sách tài khóa, tiền tệ và điều hành giá; trong đó, ổn định kinh tế vĩ mô phải được xem là nền tảng xuyên suốt của quá trình điều hành.

Chính sách tiền tệ phải linh hoạt nhưng thận trọng; vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng. Tín dụng cần được hướng vào sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, công nghiệp chế biến, chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp nhỏ và vừa; không chạy theo tăng trưởng tín dụng bằng mọi giá hoặc để vốn tập trung quá mức vào lĩnh vực rủi ro.

Chính sách tài khóa cần tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt thông qua đầu tư công. Giải ngân phải gắn với chất lượng và hiệu quả; được đo bằng tác động đến năng suất, kết nối vùng, giảm chi phí logistics và khả năng huy động đầu tư tư nhân.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là kiểm soát lạm phát và ổn định kỳ vọng của thị trường. Việc điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế, giáo dục và các mặt hàng do Nhà nước quản lý cần có lộ trình phù hợp, tránh dồn nhiều đợt điều chỉnh vào cùng một thời điểm. Đồng thời, cần theo dõi sát giá xăng dầu, lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng, nhà ở và vận tải.

Bên cạnh ổn định vĩ mô, cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ thực chất những khó khăn đang cản trở hoạt động của doanh nghiệp. Trọng tâm là đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao khả năng tiếp cận vốn, đồng thời xử lý những điểm nghẽn liên quan đến đất đai, đầu tư, xây dựng, đấu thầu, hoàn thuế, phòng cháy, chữa cháy và kiểm tra chuyên ngành.

Chất lượng tăng trưởng cũng phụ thuộc lớn vào hiệu quả đầu tư và khả năng thu hút, lan tỏa nguồn vốn nước ngoài (FDI). Cùng với nâng cao hiệu quả đầu tư công, cần chuyển mạnh thu hút FDI từ số lượng sang chất lượng, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, sản xuất xanh, đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước để thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Cùng với phát triển các động lực bên ngoài, cần khai thác tốt hơn tiềm năng của thị trường trong nước. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, thị trường nội địa cần được xem là một trụ cột quan trọng của tăng trưởng. Cần thúc đẩy tiêu dùng bền vững, phát triển thương mại điện tử, dịch vụ hiện đại, du lịch và hệ thống phân phối; đồng thời tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, sản phẩm và nguồn cung nguyên liệu nhằm giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Đặc biệt, tăng trưởng kinh tế phải gắn với mục tiêu nâng cao đời sống Nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội và thu hẹp những khoảng cách trong quá trình phát triển. Trong điều kiện giá cả còn nhiều sức ép, cần tiếp tục quan tâm đến người có công, người nghèo, người yếu thế, người lao động có thu nhập thấp; đồng thời chú trọng các vấn đề về việc làm, nhà ở xã hội, giáo dục và y tế.

Nhìn lại 6 tháng đầu năm, tăng trưởng 8,18% là thành quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, tăng trưởng cao chỉ có thể bền vững nếu tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, củng cố sức khỏe doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Tăng trưởng phải nhanh nhưng không nóng; cao nhưng phải thực chất; đáp ứng yêu cầu trước mắt nhưng không làm suy giảm nền tảng phát triển lâu dài. Đó là điều kiện để kinh tế Việt Nam giữ vững đà tăng trưởng, củng cố niềm tin và bảo đảm thành quả phát triển thực sự phục vụ Nhân dân.

PGS.TS. Ngô Trí Long - Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam