Tăng trách nhiệm đại lý đổi ngoại tệ, đổi tiền của nước có chung biên giới

Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/6/2026, tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định về hoạt động đại lý đổi ngoại tệ; đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới; cũng như một số thủ tục liên quan đến việc mang tiền của nước có chung biên giới vào các tỉnh, thành phố của Việt Nam.

Đối với hoạt động đại lý đổi ngoại tệ, Thông tư sửa đổi quy định về hồ sơ đề nghị chấp thuận đăng ký đại lý đổi ngoại tệ và đăng ký thay đổi đại lý đổi ngoại tệ. Trong đó, hồ sơ phải bao gồm hợp đồng ủy quyền làm đại lý đổi ngoại tệ giữa tổ chức tín dụng ủy quyền và tổ chức kinh tế; quy trình nghiệp vụ đổi ngoại tệ; báo cáo về việc trang bị bảng thông báo tỷ giá công khai, bảng hiệu ghi tên tổ chức tín dụng ủy quyền và tên đại lý đổi ngoại tệ tại nơi giao dịch.

Đáng chú ý, quy trình nghiệp vụ đổi ngoại tệ phải có các nội dung về bảo đảm an ninh, an toàn trong quá trình đổi ngoại tệ; ghi chép, xuất hóa đơn, lưu giữ chứng từ, sổ sách; chế độ hạch toán, kế toán, báo cáo; cũng như biện pháp, quy trình nhận biết khách hàng và xử lý giao dịch đáng ngờ theo quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền.

Ảnh minh họa

Thông tư cũng sửa đổi quy định về quyền và nghĩa vụ của đại lý đổi ngoại tệ. Theo đó, đại lý phải niêm yết, thông báo công khai tỷ giá mua ngoại tệ tiền mặt với đồng Việt Nam và thực hiện giao dịch theo đúng tỷ giá đã niêm yết. Riêng đại lý đặt tại khu cách ly cửa khẩu quốc tế được niêm yết, thông báo công khai tỷ giá mua, bán ngoại tệ tiền mặt với đồng Việt Nam và thực hiện mua, bán theo đúng tỷ giá đã công bố.

Đại lý đổi ngoại tệ phải thực hiện chế độ ghi chép hóa đơn mua, bán ngoại tệ, cập nhật số liệu và sổ sách kế toán theo hướng dẫn của tổ chức tín dụng ủy quyền. Khi thực hiện đổi ngoại tệ, đại lý phải giao một liên hóa đơn cho khách hàng. Đồng thời, đại lý phải duy trì các tiêu chí do tổ chức tín dụng ủy quyền quy định, chấp hành hợp đồng đại lý, quy định về phòng, chống rửa tiền và các quy định có liên quan.

Trường hợp phát hiện khách hàng sử dụng ngoại tệ giả hoặc ngoại tệ không còn giá trị lưu hành làm phương tiện mua bán, đại lý đổi ngoại tệ có trách nhiệm lập biên bản, tạm giữ số ngoại tệ này và thông báo cho cơ quan có trách nhiệm để điều tra, xử lý.

Về phía tổ chức tín dụng ủy quyền, Thông tư quy định tổ chức tín dụng căn cứ nhu cầu mở rộng mạng lưới đổi ngoại tệ và việc đáp ứng tiêu chí của tổ chức kinh tế để xem xét ký hợp đồng đại lý đổi ngoại tệ. Tổ chức tín dụng phải quy định và áp dụng các tiêu chí lựa chọn đại lý, trong đó tối thiểu bao gồm tiêu chí đặt đại lý tại những nơi có nhiều khách du lịch nước ngoài như cơ sở lưu trú du lịch được xếp hạng, cửa khẩu quốc tế, khu vui chơi giải trí có thưởng dành cho người nước ngoài, văn phòng bán vé quốc tế, khu du lịch, khu phố đi bộ, trung tâm thương mại, siêu thị; đồng thời tổ chức kinh tế không đang làm đại lý đổi ngoại tệ cho tổ chức tín dụng được phép khác.

Tổ chức tín dụng ủy quyền còn có trách nhiệm tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn kỹ năng nhận biết ngoại tệ thật, giả; cách ghi hóa đơn, ghi chép sổ sách; kỹ năng nhận biết hành vi, giao dịch đáng ngờ theo quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền và cấp giấy xác nhận cho nhân viên đại lý đổi ngoại tệ. Tùy điều kiện cụ thể, tổ chức tín dụng cung cấp phần mềm cho đại lý để quản lý, theo dõi hoạt động đổi ngoại tệ; đồng thời kiểm tra, kiểm soát định kỳ hoặc đột xuất đối với hoạt động của đại lý do mình ủy quyền.

Đối với hoạt động đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới, Thông tư bổ sung nhiều quy định mới nhằm hoàn thiện khuôn khổ quản lý. Theo đó, tiền của nước có chung biên giới gồm Nhân dân tệ Trung Quốc (CNY), Kíp Lào (LAK) và Riel Campuchia (KHR); tiền của nước nào chỉ được đổi tại khu vực biên giới đất liền hoặc khu kinh tế cửa khẩu tiếp giáp với nước đó.

Thông tư đồng thời bổ sung quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, điều chỉnh, gia hạn giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới. Giấy chứng nhận được cấp cho tổ chức kinh tế có thời hạn phù hợp với hợp đồng đại lý đổi tiền ký với tổ chức tín dụng ủy quyền nhưng tối đa không quá 5 năm.

Để tăng cường quản lý, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực có tỉnh, thành phố biên giới được giao thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận đối với các trường hợp như không hoạt động sau 12 tháng kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận, không phát sinh doanh số đổi tiền trong 12 tháng liên tục, chấm dứt hoạt động hoặc vi phạm quy định pháp luật về tiền tệ và ngân hàng.

Thông tư cũng quy định rõ quyền, nghĩa vụ của đại lý đổi tiền và tổ chức tín dụng ủy quyền. Theo đó, đại lý phải thực hiện đúng quy định về niêm yết tỷ giá, hóa đơn, sổ sách kế toán, phòng chống rửa tiền; đồng thời có trách nhiệm lập biên bản, tạm giữ và thông báo cơ quan chức năng khi phát hiện tiền giả hoặc tiền không còn giá trị lưu hành. Tổ chức tín dụng ủy quyền phải xây dựng tiêu chí lựa chọn đại lý, tổ chức đào tạo nghiệp vụ, cung cấp công cụ quản lý, kiểm tra, giám sát hoạt động của đại lý và thông báo cho Ngân hàng Nhà nước khi chấm dứt hợp đồng đại lý theo quy định.

Việc ban hành Thông tư số 23/2026/TT-NHNN góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với hoạt động cung ứng dịch vụ ngoại hối của các tổ chức không phải là tổ chức tín dụng, tăng cường quản lý hoạt động đại lý đổi ngoại tệ và đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới, đồng thời nâng cao yêu cầu về minh bạch giao dịch, phòng chống rửa tiền và xử lý tiền giả trong hoạt động đổi tiền.

Hồng Sơn