Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Các hạng mục "về đích" đúng hạn

Mặc dù 22 giờ mới bắt đầu vào ca, nhưng từ trước đó khoảng 30 phút, các công nhân thi công hệ thống cống ngầm tại phố Phan Chu Trinh, đoạn từ ngã tư phố Hai Bà Trưng đến phố Lý Thường Kiệt đã có mặt tại công trường để tiến hành công tác chuẩn bị.

Anh Nguyễn Văn H, công nhân tại công trường chia sẻ, trận mưa rạng sáng 23/4 báo hiệu mùa mưa đang đến rất gần cho nên các đơn vị huy động hết nhân lực, phương tiện máy móc tham gia thi công. Công nhân làm việc suốt đêm. Để tiết kiệm thời gian, trước khi thi công, các công nhân phải tiến hành tháo dỡ, di chuyển hàng rào chắn, căng dây, dựng biển báo; sau khi thi công thì thu dọn công trường và hoàn trả mặt đường giao thông.

Cách đó không xa, công trình xây dựng bể điều tiết ngầm trước chợ Hàng Da cũng sáng đèn suốt đêm. Các phần việc chính của dự án như ép cừ, đào bể điều tiết, lắp đặt cống hộp… đã cơ bản hoàn thành. Công nhân đang thi công hoàn thiện hạng mục bể điều tiết, sẵn sàng đưa công trình vào khai thác, góp phần giải quyết điểm úng ngập đã tồn tại kéo dài nhiều năm tại khu vực Đường Thành, Bát Đàn, Nhà Hỏa.

Tại công trình hồ Thụy Phương 2 (phường Đông Ngạc) có dung tích chứa khoảng 500 nghìn m3 nước, những cấu kiện bê-tông cuối cùng vừa được lắp đặt để hoàn thành hệ thống móng kè hồ. Theo đại diện đơn vị thi công, đây là phần việc rất quan trọng để tạo thành lòng hồ; đồng thời làm tiền đề để triển khai các phần việc tiếp theo như đổ giằng bê-tông mái kè, xây tường kè và đường dạo chung quanh hồ. Các công việc khác như đào đất lòng hồ, vận chuyển đất đến bãi đổ; xây dựng cống ngầm và đấu nối với hệ thống tiêu, thoát nước khu vực… cũng bảo đảm tiến độ, sẵn sàng tích nước khi xảy ra mưa lớn ngay từ đầu tháng 5.

Theo quan sát của chúng tôi, tại hiện trường các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp khác như cải tạo tuyến mương Thụy Phương và bổ cập nước cho sông Tô Lịch; cải tạo nâng công suất một số trạm bơm, lắp đặt thêm trạm bơm dã chiến và xây dựng mới một số tuyến cống, rãnh thoát nước dọc Đại lộ Thăng Long; xây dựng các hồ điều hòa Phú Đô, Yên Nghĩa, Mễ Trì (Đồng Bông 2)… tiến độ thi công rất khẩn trương.

Đại diện Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội, đơn vị triển khai chính trong tổng số 12 dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố cho biết, các dự án đang được thi công liên tục ba ca, bốn kíp. Các hạng mục tham gia chống ngập đã cơ bản hoàn thành, trong đó có nhiều công trình, dự án đã hoàn thành khoảng 70% tổng khối lượng công việc. Đơn vị đang phối hợp các sở, ngành triển khai phương án kết nối các công trình mới xây dựng vào hệ thống thoát nước chung của thành phố.

Triển khai đề án xử lý úng ngập đô thị

Để có được kết quả nêu trên, thành phố Hà Nội đã nghiên cứu, tính toán rất kỹ lưỡng quy mô, tính chất các công trình, dự án theo quy hoạch thoát nước chung của Thủ đô.

Đáng chú ý, ngay sau khi chịu ảnh hưởng từ những trận mưa lớn do bão số 10 và số 11 năm 2025 gây ngập sâu kéo dài tại nhiều khu vực, thành phố đã triển khai đồng bộ các giải pháp ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Trọng tâm của giải pháp trước mắt là đầu tư các công trình khẩn cấp nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước của hệ thống hiện có, giảm số điểm ngập và thời gian ngập khi xảy ra những trận mưa vượt công suất thiết kế. Trong nhóm giải pháp này, hồ điều hòa là một trong những hạng mục quan trọng, đóng vai trò bảo đảm dung tích chứa, điều tiết hệ thống và nhất là có khả năng cắt đỉnh lũ trong các trận mưa lớn khi các trạm bơm chưa kịp tiêu thoát nước ra sông.

Đặc biệt, thành phố đã ban hành lệnh xây dựng các công trình chống ngập khẩn cấp, với nhiều giải pháp đột phá tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về trình tự, thủ tục pháp lý; đồng thời có cơ chế, chính sách nổi trội trong công tác giải phóng mặt bằng và bảo đảm nguồn lực đầu tư. Nhờ đó đến nay, các hạng mục chính công trình, dự án chống ngập khẩn cấp cơ bản hoàn thành, sẵn sàng tham gia vào công tác tiêu thoát nước.

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, Ủy ban nhân dân thành phố đã giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng quy chế phối hợp vận hành hệ thống thoát nước giữa khu vực đô thị và hệ thống kênh mương, sông khu vực ngoại thành để khai thác hiệu quả hệ thống thoát nước nông thôn, nhất là các nguồn tiêu chính như trạm bơm đầu mối và hệ thống kênh, mương, sông.

Trưởng Phòng Quản lý hạ tầng cấp thoát nước, Sở Xây dựng Hà Nội Lê Văn Du chia sẻ, những năm qua, thành phố rất quan tâm đầu tư hạ tầng thoát nước, nhưng chưa đáp ứng kịp tốc độ phát triển đô thị. Trong các mạng lưới thoát nước, mới chỉ có lưu vực sông Tô Lịch được đầu tư cơ bản đồng bộ; còn lưu vực tả, hữu sông Nhuệ đang được xây dựng và mới chỉ đáp ứng khoảng 20% so với quy hoạch thoát nước. Tương tự, tổng công suất các trạm bơm tiêu và diện tích hồ điều hòa cũng mới chỉ đạt khoảng 20%...

Vì thế, bên cạnh việc đầu tư các công trình chống ngập khẩn cấp, thành phố tiếp tục đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước mưa lưu vực tả, hữu sông Nhuệ; chống úng ngập cục bộ các phường, xã ven đô; xây dựng dự án hệ thống thoát nước, hồ điều hòa Vĩnh Thanh, nâng cấp trạm bơm Phương Trạch; xây dựng tuyến mương Việt Hưng-Cầu Bây, Long Biên-Cự Khối và trạm bơm Cự Khối…

Thành phố đang hoàn thiện và triển khai ngay đề án xử lý chống úng ngập khu vực nội thành trong mùa mưa năm nay, với các phương án ứng phó những trận mưa có cường độ vượt công suất thiết kế, cùng các giải pháp cụ thể để xử lý từng điểm úng ngập tương ứng với từng mức độ mưa, sớm tháo gỡ điểm nghẽn úng ngập.

MINH VÂN