Tăng mức phạt đối với hành vi thả rông chó: Có đủ sức thay đổi thực trạng?

Tiêm vắc xin phòng dại cho chó tại xã Đại Xuyên (Hà Nội).

Chó thả rông vẫn là nỗi lo thường trực

Những con số thống kê về bệnh dại trong thời gian gần đây tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo. Cụ thể, chỉ hơn một tháng đầu năm 2026, Bệnh viện Nhi trung ương tiếp nhận 58 trẻ đến tiêm phòng dại sau khi bị chó cắn, trong đó nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng đa chấn thương toàn thân. Theo báo cáo của Bộ Y tế, trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 34 người tử vong do bệnh dại.

Song hành với nguy cơ dịch bệnh, thực trạng chó thả rông vẫn diễn ra khá phổ biến ở nhiều địa phương. Tại Hà Nội, không khó để bắt gặp hình ảnh chó chạy tự do trong công viên, khu dân cư hay trên các tuyến đường mà không có dây xích, rọ mõm và cũng không có người quản lý. Tình trạng này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ chó tấn công người đi đường, trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi mà còn có thể gây mất an toàn giao thông và làm gia tăng nguy cơ lây truyền bệnh dại.

Là cư dân sinh sống tại phường Bồ Đề, anh Đặng Minh Quang chia sẻ rằng, anh nhiều lần cảm thấy lo ngại khi bắt gặp những con chó có kích thước lớn được thả rông trong công viên và các khu dân cư. Trẻ em và người cao tuổi là những nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị tấn công, có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. Việc quản lý vật nuôi không chỉ nhằm bảo đảm an toàn cho người dân mà còn góp phần giữ gìn trật tự, xây dựng nếp sống văn minh đô thị.

Về vấn đề này, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Đình Đảng đánh giá, tại khu vực nội thành Hà Nội, việc quản lý chó nuôi nhìn chung được thực hiện khá tốt. Tuy nhiên, ở khu vực ngoại thành và nông thôn, do điều kiện nhà vườn rộng, không ít hộ dân vẫn giữ thói quen thả chó trong vườn hoặc để chó chạy ra ngoài. Thói quen này khiến công tác quản lý vật nuôi gặp nhiều khó khăn và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho cộng đồng.

Cũng theo ông Nguyễn Đình Đảng, trong công tác phòng, chống bệnh dại, khó khăn lớn nhất vẫn là ý thức của một bộ phận người dân. Nhiều hộ mua chó từ nơi khác về nhưng không chủ động tiêm phòng ngay, trong khi việc giao thương, vận chuyển động vật giữa các địa phương ngày càng nhiều. Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến nguy cơ bệnh dại luôn tồn tại, dù tỷ lệ tiêm phòng chung của thành phố Hà Nội ở mức cao.

Cần các giải pháp tạo chuyển biến trong nhận thức

Trong bối cảnh đó, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 204/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước đi cần thiết nhằm nâng cao trách nhiệm của người nuôi chó. Việc quy định mức xử phạt từ 1 đến 2 triệu đồng đối với hành vi không đeo rọ mõm, không xích giữ hoặc không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng, đồng thời xử phạt chủ nuôi không thực hiện tiêm phòng bệnh dại, thể hiện quyết tâm siết chặt công tác quản lý vật nuôi, hướng tới bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn.

Tuy nhiên, để quy định phát huy hiệu quả, theo luật sư Lê Cao, Giám đốc Công ty Luật hợp danh FDVN, cùng với việc xử phạt, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần rà soát, thống kê số lượng chó nuôi trên địa bàn, tổ chức đăng ký, gắn thẻ nhận diện và quản lý hồ sơ tiêm phòng. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu về vật nuôi sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm tra, giám sát cũng như truy xuất trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Nếu việc xử phạt không được thực hiện thường xuyên, đồng bộ thì rất khó tạo chuyển biến trong nhận thức cũng như hành vi của người dân.

Bên cạnh việc xử phạt, nhiều ý kiến cho rằng, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cũng cần đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ cũng như các quy định mới trong quản lý vật nuôi. Khi nhận thức được nâng lên, mỗi chủ nuôi sẽ chủ động hơn trong việc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

Từ góc độ chuyên môn, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội Nguyễn Đình Đảng khuyến cáo, người dân cần chủ động đưa chó, mèo đi tiêm phòng vắc xin bệnh dại đầy đủ, đúng lịch và coi đây là việc làm thường xuyên. Bên cạnh đó, người nuôi phải quản lý vật nuôi chặt chẽ, không thả rông và khi đưa chó ra nơi công cộng cần sử dụng dây xích, rọ mõm theo đúng quy định. Đây không chỉ là trách nhiệm đối với vật nuôi của mình mà còn là trách nhiệm đối với sự an toàn của cộng đồng.

Thu Trang