Tăng cường quản lý bệnh nhân uống thuốc Methadone

Nghiện ma túy từ năm 2010, đến năm 2017, anh N.Đ.T quyết định tìm đến Methadone như chiếc phao cứu sinh cuối cùng để làm lại cuộc đời.

Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ, đến năm 2018, sức khoẻ anh T. ổn định, bắt đầu được uống giảm liều. Năm 2019, anh T. đủ điều kiện được cấp thuốc mang về nhiều ngày thay vì phải có mặt mỗi ngày tại cơ sở điều trị để uống thuốc.

Anh N.Đ.T, bệnh nhân Cơ sở điều trị Methadone, Khoa Tư vấn và điều trị nghiện chất, Bệnh viện Đa khoa số 4 tỉnh Lào Cai chia sẻ: “Trước đây, khi còn nghiện, mỗi ngày tôi chỉ nghĩ cách kiếm tiền mua ma túy, có bao nhiêu cũng tiêu hết. Từ khi điều trị bằng Methadone, cuộc sống gia đình dần ổn định hơn, kinh tế cũng bớt khó khăn. Đặc biệt, việc được cấp thuốc mang về nhà giúp tôi chủ động thời gian, thuận lợi đi làm, không còn ảnh hưởng đến công việc. Nhờ vậy, cuộc sống hiện nay đã nhẹ nhàng và ổn định hơn nhiều”.

Hiệu quả từ chính sách cấp phát thuốc mang về nhà giúp người bệnh tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại. Quan trọng hơn là giúp họ có cơ hội tái hòa nhập cộng đồng, tìm kiếm việc làm ổn định cuộc sống.

Anh H.Đ.T ở xã Tả Van, nghiện ma túy từ năm 1996. Cuộc đời anh tưởng chừng như đã rơi vào ngõ cụt cho đến năm 2015, anh biết đến chương trình điều trị Methadone. Nhờ tuân thủ điều trị tốt và sức khỏe ổn định, một năm sau, anh T. đã đủ điều kiện được xét duyệt mang thuốc về điều trị tại nhà.

Không còn phải đi lại mỗi ngày, anh T. đã tập trung phát triển kinh tế. Hiện nay, anh đã làm chủ một cửa hàng nhỏ bán đồ thổ cẩm, kết hợp đón khách du lịch đến trải nghiệm văn hóa bản địa.

Nhìn thấy sự thay đổi kỳ diệu của con trai, bà L.T.L, mẹ anh T. phấn khởi chia sẻ: “Trước đây, khi con còn nghiện, gia đình lúc nào cũng sống trong lo lắng, bất an. Từ ngày con quyết tâm điều trị bằng Methadone, lại được tạo điều kiện mang thuốc về nhà, con tôi đã thay đổi rõ rệt, trở nên tỉnh táo, chăm chỉ làm ăn. Gia đình tôi rất vui mừng và biết ơn các bác sĩ đã tận tình hỗ trợ”.

Hiện, cơ sở điều trị Methadone, Khoa tư vấn và điều trị nghiện chất, Bệnh viện Đa khoa số 4 tỉnh đang quản lý, điều trị trên 130 bệnh nhân Methadone. Trong đó, có gần 60 bệnh nhân đủ điều kiện được cấp thuốc mang về nhiều ngày. Để đảm bảo hiệu quả điều trị, cán bộ y tế cơ sở thường xuyên kiểm tra đột xuất việc bảo quản thuốc tại nhà, xét nghiệm định kỳ nhằm phát hiện chất ma túy và duy trì tư vấn, hỗ trợ từ xa, giúp người bệnh sử dụng thuốc đúng quy định.

Bác sĩ Nguyễn Văn Linh - Khoa Tư vấn và Điều trị nghiện chất, Bệnh viện Đa khoa số 4 tỉnh cho biết: “Để quản lý người bệnh được cấp thuốc Methadone nhiều ngày, đơn vị phối hợp với công an xã, phường tổ chức kiểm tra nước tiểu định kỳ hằng tháng. Các lọ thuốc mang về đều được niêm phong, bảo đảm an toàn trong quá trình bảo quản và người bệnh chỉ được mở niêm phong khi sử dụng theo đúng liều lượng quy định”.

Không chỉ triển khai hiệu quả tại các bệnh viện tuyến tỉnh, việc mở rộng và đưa các cơ sở cấp phát thuốc về các xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa cũng là bước đi chiến lược của ngành y tế Lào Cai nhằm giúp người bệnh dễ dàng tiếp cận phương pháp điều trị bằng Methadone.

Cơ sở cấp phát thuốc Methadone Mường Hum thuộc Trung tâm Y tế khu vực Bát Xát hiện đang cấp phát thuốc cho trên 50 bệnh nhân thuộc xã Mường Hum và các xã lân cận.

Để giúp người nghiện ma túy có cơ hội tiếp cận với chương trình điều trị bằng Methadone, thời gian qua, cơ sở đã phối hợp với các đơn vị chức năng tuyên truyền sâu rộng về lợi ích của việc điều trị thay thế, vai trò, trách nhiệm của người dân trong giúp người bệnh điều trị, phục hồi chức năng để nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng. Qua đó, đã giúp cho người bệnh tuân thủ nguyên tắc điều trị, từ đó, sức khỏe thể chất tinh thần được nâng rõ rệt.

Bác sĩ Bùi Xuân Hồng - Phó Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Bát Xát cho biết: “Ban Giám đốc Trung tâm đã chỉ đạo các cơ sở điều trị Methadone thu dung người bệnh, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các ban, ngành, đoàn thể để đẩy mạnh tuyên truyền. Mục tiêu giúp người nghiện ma túy tự nguyện đến cơ sở thăm khám, điều trị và theo dõi. Chúng tôi luôn tạo mọi điều kiện tốt nhất, hỗ trợ tối đa để người bệnh được uống thuốc đều đặn hằng ngày, đảm bảo hiệu quả cắt cơn và phục hồi”.

Sau 13 năm triển khai chương trình điều trị thay thế chất dạng thuốc phiện bằng Methadone, toàn tỉnh đã điều trị cho hơn 4.000 bệnh nhân, duy trì liều đạt gần 90%. Việc áp dụng cấp phát thuốc nhiều ngày kết hợp siết chặt quản lý, giám sát chặt chẽ đang nâng cao hiệu quả điều trị, đồng thời góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm HIV tại cộng đồng.

Bác sĩ La Tố Uyên - Phó Trưởng Khoa Phòng chống HIV/AIDS, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh chia sẻ: “Ngay khi Bộ Y tế ban hành Quyết định phê duyệt Đề án Duy trì và mở rộng cấp thuốc Methadone nhiều ngày cho người bệnh điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện, đơn vị đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch dài hạn để triển khai đồng bộ trên địa bàn. Đây được xem là hành lang pháp lý quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các đơn vị tuyến cơ sở chủ động thực hiện, đồng thời đảm bảo an toàn trong suốt quá trình triển khai chương trình”.

Hướng tới mục tiêu xa hơn việc cắt cơn đơn thuần là giảm sâu số người nghiện và tỷ lệ tái nghiện để xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, an toàn, thời gian tới, tỉnh tiếp tục mở rộng độ bao phủ điều trị thay thế bằng Methadone, đặc biệt ưu tiên các địa bàn vùng cao, vùng khó khăn. Đây là giải pháp góp phần giảm tỷ lệ tái nghiện, hạn chế lây nhiễm HIV và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người nghiện các chất dạng thuốc phiện, hướng tới một cộng đồng khỏe mạnh, an toàn.

Nguyễn Thị Vân Anh - Nông Văn Quý