Tăng cường phòng, chống tác hại của thuốc lá - vì sức khỏe cộng đồng

Sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa tham gia mít tinh diễu hành, truyền thông PCTHTL.

Đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng

Những năm qua, Thanh Hóa luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác PCTHTL; thường xuyên kiện toàn Ban Chỉ đạo PCTHTL tỉnh, giao Sở Y tế làm cơ quan thường trực tham mưu triển khai các hoạt động trên địa bàn. Các sở, ngành, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, lồng ghép nội dung PCTHTL vào chương trình công tác hằng năm, đồng thời triển khai thực hiện nghiêm các quy định của Luật PCTHTL, các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế và Quốc hội. Từ năm 2023 đến nay, nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn về PCTHTL đã được ban hành, tạo cơ sở để các ngành, địa phương tổ chức thực hiện đồng bộ.

Với vai trò cơ quan thường trực, ngành y tế đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành tham mưu xây dựng kế hoạch, hướng dẫn triển khai các hoạt động PCTHTL trên phạm vi toàn tỉnh. Các địa phương cũng chủ động kiện toàn ban chỉ đạo, xây dựng kế hoạch phù hợp với tình hình thực tế, từng bước đưa công tác PCTHTL đi vào nền nếp.

Tiến sĩ Đỗ Thái Hòa, Phó Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa, cho biết: "Xác định truyền thông là giải pháp quan trọng nhằm thay đổi nhận thức và hành vi của người dân, Thanh Hóa đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền với hình thức phong phú, đa dạng. Các sự kiện hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ quốc gia không khói thuốc được tổ chức thường xuyên từ cấp tỉnh đến cơ sở, thu hút sự tham gia của đông đảo cán bộ, đoàn viên, thanh niên và người dân. Cùng với đó, các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh đã tích cực tuyên truyền về tác hại của thuốc lá và các quy định của pháp luật liên quan đến PCTHTL; nhiều pano, áp phích, băng rôn, tờ rơi được triển khai tại các địa phương, cơ quan, đơn vị và trường học..., góp phần lan tỏa thông điệp xây dựng môi trường sống không khói thuốc. Điểm đáng chú ý là nội dung truyền thông không chỉ tập trung vào thuốc lá truyền thống mà còn tăng cường cảnh báo về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng- những sản phẩm đang có xu hướng xâm nhập mạnh vào giới trẻ. Qua đó giúp học sinh, sinh viên và thanh thiếu niên nhận thức rõ hơn những nguy cơ đối với sức khỏe khi sử dụng các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới".

Song song với công tác truyền thông, việc xây dựng môi trường không khói thuốc tại các cơ quan, trường học, cơ sở y tế, khách sạn và nhà hàng được triển khai rộng khắp. Từ năm 2023 đến nay, ngành y tế đã phối hợp tổ chức nhiều lớp tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ, giáo viên, nhân viên y tế và các đối tượng liên quan về xây dựng môi trường không khói thuốc và tư vấn cai nghiện thuốc lá. Nhiều đơn vị đã đưa nội dung không hút thuốc lá vào nội quy, quy chế làm việc; bố trí biển báo cấm hút thuốc tại nơi công cộng; tăng cường giám sát việc thực hiện quy định cấm hút thuốc. Các cơ sở y tế cũng đẩy mạnh tư vấn cai nghiện thuốc lá, hỗ trợ người dân thay đổi hành vi nhằm giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong cộng đồng.

Tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm

Bên cạnh công tác tuyên truyền, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về thuốc lá. Trong những năm gần đây, lực lượng quản lý thị trường, công an và các ngành chức năng đã phát hiện, xử lý nhiều vụ buôn bán, vận chuyển thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả và các sản phẩm thuốc lá điện tử trái quy định. Qua công tác kiểm tra, hàng chục nghìn bao thuốc lá nhập lậu đã bị thu giữ và tiêu hủy; nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Công tác đấu tranh với các hành vi kinh doanh thuốc lá trái phép góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh và nâng cao hiệu quả thực thi Luật PCTHTL.

Bên cạnh kết quả đạt được, thực tế cho thấy công tác quản lý vẫn còn gặp không ít khó khăn. Các đối tượng buôn bán thuốc lá nhập lậu ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi như chia nhỏ hàng hóa, vận chuyển lẫn với các mặt hàng khác hoặc giao dịch thông qua mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến. Một số cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ không bày bán công khai mà chỉ cung cấp khi khách có nhu cầu, gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong quá trình kiểm tra, xử lý.

Đặc biệt, tình trạng quảng cáo, mua bán thuốc lá điện tử trên không gian mạng diễn biến phức tạp. Nhiều sản phẩm được tiếp thị dưới hình thức bắt mắt, hướng đến giới trẻ, trong khi việc kiểm soát còn gặp nhiều thách thức. Đây là vấn đề đặt ra yêu cầu phải tăng cường phối hợp giữa các ngành chức năng, nhà trường, gia đình và xã hội nhằm ngăn chặn nguy cơ thuốc lá điện tử xâm nhập học đường.

Trong thời gian tới, Thanh Hóa tiếp tục đẩy mạnh truyền thông về tác hại của thuốc lá, nhất là thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng; duy trì và nhân rộng các mô hình môi trường không khói thuốc; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đồng thời phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, cơ sở giáo dục và cộng đồng trong việc vận động người dân không hút thuốc lá, góp phần giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, bảo vệ sức khỏe Nhân dân và xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn, không khói thuốc.

Bài và ảnh: Hà Phương