Tăng cường phối hợp liên ngành phòng, chống đuối nước trẻ em

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế ghi nhận trong những năm qua, Bộ Y tế cùng các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức quốc tế như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids (CTFK) đã phối hợp triển khai tương đối thành công Quyết định số 1248/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em giai đoạn 2021-2030, cùng dự án phòng, chống đuối nước trẻ em giai đoạn 2018-2025.

PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu. Ảnh: BTC

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cũng thẳng thắn chỉ rõ những thách thức lớn mà Việt Nam đang phải đối mặt. Với mạng lưới sông ngòi dày đặc, đường bờ biển dài và chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, thiên tai, nguy cơ tai nạn luôn rình rập các em nhỏ. Trong khi đó, nhận thức của một bộ phận người dân, sự giám sát của gia đình cũng như kỹ năng sinh tồn an toàn trong môi trường nước của trẻ em tại nhiều vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa vẫn còn rất hạn chế.

Tại hội thảo, đại diện Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết đơn vị đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1717/QĐ-TTg ngày 31-12-2024 phê duyệt Chương trình tăng cường giáo dục kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh giai đoạn 2025-2035. Đồng thời, lần đầu tiên Bộ ban hành chương trình và tài liệu hướng dẫn dạy bơi an toàn thống nhất áp dụng trên toàn quốc theo Quyết định số 2993/QĐ-BGDĐT.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: BTC

Dù hành lang pháp lý đã được kiện toàn, số liệu thống kê tính đến ngày 15-6-2026 từ 34/34 Sở Giáo dục và Đào tạo lại chỉ ra những thách thức rất lớn về mặt cơ sở vật chất. Cụ thể, chỉ có 11,64% trường học có bể bơi trên cả nước, tương đương 2.919 trên tổng số 25.090 trường; tỷ lệ học sinh biết bơi chiếm 41,01%.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên được xác định là do hạn chế về kinh phí đầu tư cơ sở vật chất và nguồn lực xã hội hóa, đặc biệt tại các địa phương vùng sâu, vùng xa.

Bên cạnh đó, đại diện Phòng Phòng cháy chữa cháy và Cứu hộ cứu nạn (Công an thành phố Đà Nẵng) cũng nêu lên thực trạng trang thiết bị cứu hộ dưới nước đã cũ, xuống cấp. Đồng thời, môn bơi trong chương trình giáo dục phổ thông hiện vẫn là môn học tự chọn chứ chưa bắt buộc, kết hợp với việc nhiều gia đình còn thiếu kỹ năng giám sát và sơ cứu.

Đồng tình với việc cần phải thay đổi phương thức tiếp cận, bà Meheret Melles-Brewer, Trưởng nhóm Môi trường và Lối sống lành mạnh của WHO tại Việt Nam nhận định, phòng, chống đuối nước không chỉ thuần túy là vấn đề sức khỏe, mà còn gắn liền với giáo dục, bảo vệ trẻ em, an toàn môi trường, ứng phó thiên tai và công bằng xã hội. Sự phân công vai trò rõ ràng giữa các ngành là điều kiện tiên quyết khi Việt Nam chuẩn bị bước vào khuôn khổ phối hợp liên ngành giai đoạn 2026-2030.

Thạc sĩ Đoàn Thị Thu Huyền, đại diện tổ chức CTFK tại Việt Nam bổ sung thêm, trước bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, phòng chống đuối nước cần được coi là vấn đề của phát triển bền vững và bảo đảm quyền trẻ em.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: BTC

Từ kinh nghiệm nghiên cứu thực tiễn, PGS.TS Phạm Việt Cường (Trường Đại học Y tế Công cộng) lưu ý, kỹ năng bơi an toàn của trẻ có thể suy giảm tới gần 50% chỉ sau 6 tháng nếu không được ôn luyện nhắc lại. Do đó, ông đề xuất giải pháp cốt lõi là phải thể chế hóa, chuyển dần từ nguồn kinh phí dự án sang nguồn ngân sách thường xuyên của địa phương kết hợp cơ chế đồng chi trả. Song song với đó, cần lồng ghép bơi an toàn vào chương trình giáo dục chính khóa với tiêu chuẩn đầu ra nghiêm ngặt (bơi được 25m, nổi hoặc đứng nước được 90 giây) và áp dụng mô hình sử dụng chung bể bơi thông minh giữa các trường lân cận...

Mai Hoa