Tăng cường liên kết vùng - yêu cầu tất yếu để phát huy vai trò đầu tàu của Thủ đô Hà Nội

Sáng 2-4, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tổ chức Hội nghị trực tuyến sơ kết tình hình thực hiện 6 nghị quyết của Bộ Chính trị khóa XIII về phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh 6 vùng kinh tế - xã hội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Tiếp tục duy trì 6 vùng kinh tế - xã hội là phù hợp

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tham luận tại điểm cầu trụ sở UBND thành phố Hà Nội. Ảnh: Đình Hiệp

Phát biểu tham luận tại hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng bày tỏ sự đồng tình, nhất trí cao với các báo cáo tổng kết, sơ kết do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Ban Chỉ đạo trình bày; đồng thời đánh giá cao những chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của các địa phương thời gian qua.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, từ khi Bộ Chính trị khóa XIII ban hành các nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội theo vùng, công tác điều hành phát triển của các địa phương đã có nhiều đổi mới theo hướng liên kết vùng, phát triển theo không gian, tạo sự phối hợp đồng bộ và hiệu quả hơn giữa các tỉnh, thành phố. Các địa phương đã chủ động điều chỉnh quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với quy hoạch vùng và quy hoạch quốc gia, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển hài hòa, đồng đều.

Trong bối cảnh hiện nay khi cả nước triển khai sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc sơ kết, đánh giá lại các nghị quyết về phát triển vùng là hết sức cần thiết. Qua đó làm rõ vai trò, hiệu quả của các nghị quyết, đồng thời định hướng phương hướng, nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho rằng, việc sắp xếp đơn vị hành chính tuy làm thay đổi quy mô và cấu trúc nội bộ các địa phương, nhưng không làm thay đổi căn bản cấu trúc các vùng kinh tế. Do đó, việc tiếp tục duy trì 6 vùng kinh tế - xã hội như hiện nay là phù hợp. Tuy vậy, trong từng vùng, quy mô các địa phương đã lớn hơn nhiều, mỗi tỉnh, thành phố có thể trở thành một cực tăng trưởng quan trọng.

“Như vùng Đồng bằng sông Hồng, trước đây có 12 tỉnh, thành phố, nay còn 5 đơn vị nhưng quy mô kinh tế của mỗi địa phương đều rất lớn, hoàn toàn có thể trở thành các cực tăng trưởng của vùng”, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội dẫn chứng.

Từ thực tiễn đó, đồng chí Vũ Đại Thắng đề nghị Trung ương, Bộ Chính trị tiếp tục có những chỉ đạo mạnh mẽ hơn nữa nhằm thúc đẩy liên kết vùng, đặc biệt trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao hai con số.

Xác lập rõ hơn khái niệm “Vùng Thủ đô”

Đối với Hà Nội, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh nhận thức sâu sắc về vai trò của liên kết vùng đối với sự phát triển của Thủ đô. Theo đó, tăng trưởng kinh tế (gồm GRDP, nguồn thu…) của Hà Nội không chỉ dựa vào nội lực mà còn có sự đóng góp quan trọng từ các địa phương trong vùng và khu vực lân cận.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tham luận tại điểm cầu trụ sở UBND thành phố Hà Nội. Ảnh: Đình Hiệp

Cụ thể, thành phố Hà Nội vừa là trung tâm kinh tế, vừa là thị trường tiêu thụ, phân phối hàng hóa, đồng thời là trung tâm dịch vụ lớn về tài chính, ngân hàng, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế… phục vụ không chỉ người dân Thủ đô mà còn cả khu vực và cả nước. Do đó, việc tăng cường liên kết vùng là yêu cầu tất yếu để phát huy vai trò đầu tàu của Hà Nội.

Về định hướng thời gian tới, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đề xuất một số nội dung cụ thể. Trước hết, về thể chế và chính sách, Hà Nội đồng tình với việc Bộ Chính trị sẽ ban hành các kết luận mới về phát triển vùng. Tuy nhiên, đối với Thủ đô, cần đặt trong bối cảnh đặc thù khi Bộ Chính trị khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, xác định vai trò, vị thế của Thủ đô không chỉ trong vùng Đồng bằng sông Hồng mà còn trên phạm vi cả nước.

Từ đó, phạm vi liên kết của Hà Nội không chỉ giới hạn trong một vùng mà cần mở rộng ra các địa phương lân cận như Hưng Yên, Thái Nguyên, Phú Thọ cũng như khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Chủ tịch UBND thành phố đề xuất nghiên cứu, xác lập rõ hơn khái niệm “Vùng Thủ đô” để tạo cơ sở cho việc phối hợp giải quyết các vấn đề liên vùng như ô nhiễm môi trường, quản lý lưu vực sông, xử lý chất thải…

Bên cạnh đó, đồng chí Vũ Đại Thắng cũng đề nghị các kết luận của Bộ Chính trị cần cập nhật đầy đủ các nội dung mới, đặc biệt là yêu cầu tăng trưởng hai con số, thúc đẩy phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính cho phát triển.

Đối với các vùng có điều kiện thuận lợi như Đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ, Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, cần có sự tập trung cao hơn nữa trong tổ chức triển khai nhằm tạo bứt phá.

Về công tác quy hoạch, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, quy hoạch Thủ đô đã được xây dựng theo hướng tích hợp giữa quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch đô thị, với tầm nhìn dài hạn. Do đó, các địa phương trong vùng cần sớm điều chỉnh quy hoạch để bảo đảm đồng bộ, kết nối và lan tỏa theo định hướng phát triển chung. Đối với cơ chế mới, quy hoạch Hà Nội sẽ có vai trò dẫn dắt, tạo động lực thúc đẩy liên kết vùng và phát triển chung.

Một nội dung quan trọng khác được Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đề cập là cơ chế điều phối nguồn lực. Theo đó, trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), Hà Nội đã đề xuất thành lập Quỹ Phát triển vùng và cơ chế tài chính liên kết vùng nhằm hỗ trợ các địa phương phối hợp giải quyết các vấn đề chung.

“Từ thực tiễn, chúng tôi đề nghị nghiên cứu tích hợp nội dung này trong các kết luận của Bộ Chính trị để tạo cơ sở pháp lý triển khai rộng rãi, không chỉ đối với vùng Đồng bằng sông Hồng mà còn đối với các vùng khác”, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định sự đồng thuận cao với chủ trương ban hành các kết luận của Bộ Chính trị về liên kết vùng, coi đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển đồng bộ giữa các địa phương, các vùng và cả nước trong giai đoạn tới.

Đình Hiệp