Tăng cường 'lá chắn' phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực bất động sản

Nâng cao nhận thức để chủ động phòng ngừa rủi ro

Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) khẳng định, phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an ninh tài chính quốc gia, tính minh bạch của thị trường cũng như uy tín quốc tế của Việt Nam.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) phát biểu khai mạc

Theo bà Hằng, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, các chuẩn mực toàn cầu về phòng, chống rửa tiền liên tục được nâng cao, đòi hỏi Việt Nam phải có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể liên quan. Đặc biệt, lĩnh vực kinh doanh bất động sản với đặc thù giá trị giao dịch lớn, phương thức thanh toán đa dạng và tính thanh khoản cao luôn tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để thực hiện các hành vi rửa tiền và tài trợ khủng bố. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường nhận diện, đánh giá rủi ro, nâng cao năng lực tuân thủ và triển khai các biện pháp phòng ngừa một cách thực chất, hiệu quả, phù hợp với đặc thù ngành.

Hội nghị được tổ chức không chỉ nhằm phổ biến quy định pháp luật mà còn hướng tới nâng cao năng lực thực thi cho các đối tượng báo cáo trong lĩnh vực bất động sản. Thông qua đó, các Sở Xây dựng, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân liên quan có thể cập nhật kịp thời các quy định, nhận diện rõ xu hướng rủi ro, từ đó củng cố hệ thống kiểm soát nội bộ, tăng cường tuân thủ và phối hợp hiệu quả với cơ quan chức năng.

Bà Nguyễn Thị Minh Thơ, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) phát biểu tại Hội thảo

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Minh Thơ, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) đã trình bày toàn diện về khung khổ pháp lý liên quan đến phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Theo bà Thơ, Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 đã mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành nghề phi tài chính có liên quan, trong đó bao gồm lĩnh vực kinh doanh bất động sản. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp bất động sản không còn đứng ngoài “vòng giám sát” mà phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý như nhận biết khách hàng, đánh giá rủi ro, báo cáo giao dịch có giá trị lớn, báo cáo giao dịch đáng ngờ và lưu giữ hồ sơ theo quy định.

Trong lĩnh vực bất động sản, doanh nghiệp phải thực hiện nhận biết khách hàng khi cung cấp dịch vụ kinh doanh bất động sản; đồng thời phải xác minh thông tin khách hàng, xác định chủ sở hữu hưởng lợi và theo dõi giao dịch nhằm phát hiện dấu hiệu bất thường. Đây là cơ chế cốt lõi để ngăn chặn hành vi lợi dụng thị trường bất động sản để “rửa” dòng tiền bất hợp pháp.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn xem công tác phòng, chống rửa tiền là trách nhiệm mang tính hình thức. Tuy nhiên, khi các chuẩn mực giám sát ngày càng chặt chẽ, việc không tuân thủ có thể dẫn đến rủi ro lớn, từ xử phạt hành chính đến ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp. Theo đó, các doanh nghiệp bất động sản cần chuyển từ tư duy ‘tuân thủ đối phó’ sang ‘tuân thủ chủ động’, coi đây là một phần trong chiến lược quản trị rủi ro và phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, đại diện Cục Phòng, chống rửa tiền cũng lưu ý các doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm tới việc giám sát các giao dịch có giá trị lớn bất thường, giao dịch liên quan đến các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ có rủi ro cao, cũng như các trường hợp có dấu hiệu che giấu chủ sở hữu hưởng lợi. Việc phát hiện sớm và báo cáo kịp thời sẽ giúp ngăn ngừa các hành vi vi phạm, bảo vệ doanh nghiệp trước nguy cơ bị lợi dụng.

Cảnh báo nguy cơ tài trợ khủng bố qua lĩnh vực bất động sản

Bổ sung góc nhìn về an ninh, Thượng tá, Ths. Đàm Văn Minh, báo cáo viên pháp luật Trung ương, Cục An ninh nội địa (Bộ Công an), đã trình bày chuyên đề về đánh giá rủi ro quốc gia đối với tài trợ khủng bố và những nguy cơ tiềm ẩn trong các hoạt động kinh doanh có liên quan đến dòng tiền lớn.

Theo ông Minh, mặc dù Việt Nam không phải là điểm nóng về khủng bố, song nguy cơ bị lợi dụng để trung chuyển, che giấu hoặc hợp thức hóa nguồn tiền tài trợ khủng bố là hoàn toàn hiện hữu. Đối với lĩnh vực bất động sản, mức độ rủi ro được đánh giá là “khá thấp”, tuy nhiên vẫn tồn tại những điểm cần lưu ý. Các đối tượng có thể lợi dụng hoạt động mua bán, chuyển nhượng bất động sản để hợp thức hóa dòng tiền hoặc che giấu nguồn gốc tài chính bất hợp pháp. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực sàng lọc khách hàng, rà soát nguồn tiền, đồng thời chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Thượng tá, Ths. Đàm Văn Minh, báo cáo viên pháp luật Trung ương, Cục An ninh nội địa (Bộ Công an) phát biểu tham luận

Thượng tá Đàm Văn Minh nhấn mạnh, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tài trợ khủng bố, trong đó có việc bổ sung các quy định xử phạt hành vi lợi dụng hoạt động kinh doanh bất động sản để tài trợ khủng bố. Đồng thời, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường năng lực cho lực lượng thực thi pháp luật, đặc biệt là năng lực phân tích tài chính và điều tra dòng tiền. Bên cạnh đó, vai trò của hợp tác quốc tế và phối hợp liên ngành trong công tác phòng, chống khủng bố và tài trợ khủng bố - yếu tố then chốt trong bối cảnh các dòng tiền ngày càng mang tính xuyên biên giới.

Tại Hội nghị, đại diện nhiều Sở Xây dựng, Hiệp hội và doanh nghiệp bất động sản đã có những trao đổi thực tiễn về tình hình thực hiện tuân thủ các quy định về phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực bất động sản.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường bất động sản nhấn mạnh, lĩnh vực bất động sản vẫn là một trong những “điểm nóng” tiềm ẩn rủi ro về rửa tiền và tài trợ khủng bố nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Trong bối cảnh các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, việc nắm vững quy định pháp luật, nhận diện đúng các dấu hiệu giao dịch đáng ngờ và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo không còn là khuyến nghị, mà là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp, sàn giao dịch và cá nhân kinh doanh bất động sản. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an, cùng sự vào cuộc nghiêm túc của cộng đồng doanh nghiệp, “lá chắn” phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực bất động sản đang từng bước được củng cố, hướng tới mục tiêu xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.

Nguyễn Minh