Tăng cường hiệu quả tương trợ tư pháp về dân sự trong bối cảnh mới

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho biết, Luật TTTP về dân sự và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho rằng để các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống cần có sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm của các bộ, ngành, cơ quan và tổ chức có liên quan.

Với vai trò là cơ quan trung ương và cơ quan giúp Chính phủ quản lý nhà nước về TTTP về dân sự, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, tập huấn chuyên sâu về luật và các văn bản hướng dẫn thi hành; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong xử lý hồ sơ TTTP về dân sự; đồng thời thúc đẩy đàm phán, ký kết và thực hiện các điều ước quốc tế song phương và đa phương về TTTP về dân sự.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh phát biểu khai mạc Hội nghị.

Thứ trưởng cũng đề nghị các Bộ, ngành liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp trong quá trình triển khai thi hành Luật; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn; tăng cường nghiên cứu, quán triệt và phổ biến các quy định mới đến đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đặc biệt là các cơ quan Tòa án nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự và doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích nhằm bảo đảm việc áp dụng pháp luật thống nhất, hiệu quả.

Thứ trưởng cũng đề nghị các đại biểu tham dự hội nghị tập trung nghiên cứu kỹ các nội dung cơ bản của luật, các văn bản hướng dẫn, trao đổi thẳng thắn về những khó khăn, những vướng mắc trong thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành luật và các văn bản trong thời gian tới.

Giới thiệu những điểm mới của Luật TTTP về dân sự, bà Phạm Hồ Hương, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế cho biết Luật có bố cục gồm 04 chương (38 điều).

Một trong những điểm mới đáng chú ý là Luật chính thức sử dụng thuật ngữ “TTTP về dân sự” thay cho thuật ngữ “ủy thác tư pháp” trong Luật TTTP hiện hành. Theo đó, TTTP về dân sự được hiểu là hoạt động hợp tác, hỗ trợ giữa Việt Nam và nước ngoài, thông qua cơ quan, người có thẩm quyền của hai bên để thực hiện một hoặc một số hoạt động phục vụ giải quyết vụ việc dân sự, phá sản và thi hành án dân sự.

Bà Phạm Hồ Hương, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật quốc tế và Giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế giới thiệu những điểm mới của Luật TTTP về dân sự

Đáng chú ý, phạm vi TTTP về dân sự được mở rộng với việc bổ sung các hoạt động cung cấp thông tin pháp luật; cung cấp giấy tờ hộ tịch, bản án, quyết định của tòa án; đồng thời quy định riêng cơ chế TTTP về dân sự giữa Việt Nam với các quốc gia có chung đường biên giới.

Liên quan đến trình tự, thủ tục thực hiện yêu cầu TTTP, Luật kéo dài thời hạn xử lý yêu cầu của Việt Nam tại Bộ Tư pháp lên 20 ngày; bổ sung cơ chế yêu cầu hoàn thiện hồ sơ đối với trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, chưa hợp lệ. Luật cũng quy định trình tự thực hiện các yêu cầu TTTP khác như cung cấp giấy tờ, bản án, quyết định hộ tịch và thông tin pháp luật phục vụ giải quyết vụ việc dân sự.

Một điểm mới quan trọng khác là kết quả thực hiện yêu cầu TTTP về dân sự theo trình tự của Luật sẽ được xem xét sử dụng trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự. Đồng thời, yêu cầu thu thập chứng cứ bằng biện pháp lấy lời khai trực tuyến của Việt Nam.

Ngoài ra, Luật còn mở rộng chủ thể tham gia thực hiện yêu cầu TTTP; quy định cụ thể các trường hợp từ chối hoặc hoãn thực hiện yêu cầu TTTP; bổ sung các quy định về tiếp nhận, thực hiện yêu cầu tương trợ tư pháp của nước ngoài trên môi trường điện tử, đồng thời hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động thu thập chứng cứ bằng hình thức lấy lời khai trực tuyến…

Các đại biểu tham dự Hội nghị cũng được nghe phổ biến Nghị định 158/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật TTTP về dân sự; phổ biến Thông tư 07/2026/TT-BTP của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về trình tự, thủ tục thu nộp chi phí thực tế, thực hiện tống đạt giấy tờ của nước ngoài và các mẫu văn bản trong TTTP về dân sự. Đồng thời, các đại biểu cũng được hướng dẫn quy trình, thủ tục thực hiện yêu cầu TTTP về dân sự của Việt Nam, của nước ngoài theo quy định mới; nghe giới thiệu Đề cương Sổ tay Hướng dẫn nghiệp vụ thực hiện TTTP về dân sự…

P.Mai