Tăng cường chăm lo, hỗ trợ người lao động đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, những năm gần đây, số lượng công nhân, người lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi tham gia thị trường lao động ngày càng tăng, tập trung chủ yếu tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và các vùng kinh tế trọng điểm. Các cấp công đoàn đã triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động, hỗ trợ, tạo điều kiện để nhóm lao động này từng bước thích ứng với môi trường sản xuất công nghiệp, tiếp cận các dịch vụ thiết yếu về nhà ở, học tập, văn hóa, tinh thần cũng như tham gia các hoạt động tập thể tại nơi làm việc.

Thực tiễn cho thấy, người lao động là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn hơn so với mặt bằng chung. Phần lớn chưa qua đào tạo nghề bài bản, kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng sống còn hạn chế, khả năng thích nghi với môi trường làm việc công nghiệp chưa cao. Bên cạnh đó, không ít người gặp trở ngại trong tiếp cận các dịch vụ giáo dục, y tế, nhà ở, văn hóa; thu nhập còn thấp, kỹ năng quản lý tài chính chưa tốt, trong khi vẫn tiềm ẩn nguy cơ bị xâm hại quyền lợi hoặc vướng vào các tệ nạn xã hội.

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn tặng quà người lao động khó khăn. Ảnh: Hữu Chánh

Xuất phát từ thực tế đó, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam yêu cầu các liên đoàn lao động tỉnh, thành phố, công đoàn ngành Trung ương, công đoàn tập đoàn và tổng công ty trực thuộc khẩn trương rà soát, lập danh sách đoàn viên, người lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi để có giải pháp hỗ trợ phù hợp với từng đối tượng. Việc chăm lo phải được thực hiện trên cơ sở nắm chắc tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người lao động, bảo đảm tính thiết thực và hiệu quả.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là tăng cường tuyên truyền, vận động, giúp người lao động tự tin hòa nhập môi trường làm việc mới, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật lao động, xây dựng tác phong công nghiệp và chủ động phòng, chống tệ nạn xã hội. Đồng thời, các cấp công đoàn cần quan tâm chăm sóc sức khỏe, tuyên truyền hạn chế sử dụng rượu bia và các chất kích thích, góp phần xây dựng môi trường lao động an toàn, lành mạnh.

Công văn cũng yêu cầu tổ chức công đoàn trực tiếp hỗ trợ người lao động trong quá trình ký kết hợp đồng lao động, phổ biến các quy định pháp luật liên quan đến quyền và nghĩa vụ của người lao động; hỗ trợ tiếp cận nhà ở xã hội, thuê nhà, tìm trường học cho con, cơ sở khám chữa bệnh và các nguồn vốn tín dụng hợp pháp. Đặc biệt, công đoàn cần kịp thời bảo vệ người lao động khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc khi gặp khó khăn trong cuộc sống.

Song song với đó, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị các cấp công đoàn tăng cường trang bị kỹ năng quản lý tài chính, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng tổ chức cuộc sống gia đình và khuyến khích người lao động tham gia các hoạt động tập thể. Một yêu cầu quan trọng được đặt ra là xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, không phân biệt đối xử, tạo điều kiện để người lao động là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được chia sẻ, hỗ trợ, phát huy năng lực và hòa nhập với cộng đồng doanh nghiệp.

Đáng chú ý, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khuyến khích các địa phương, đơn vị có đông công nhân là người dân tộc thiểu số tổ chức các ngày hội văn hóa, thể thao, hoạt động trải nghiệm tập thể nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, tăng cường giao lưu, gắn kết giữa người lao động, đồng thời tạo động lực để công nhân hăng hái thi đua lao động, sản xuất. Đây cũng là giải pháp góp phần xây dựng đời sống văn hóa trong công nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng và bền vững.

Bên cạnh việc triển khai các hoạt động trực tiếp, các cấp công đoàn được yêu cầu chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương hoàn thiện các chính sách hỗ trợ người lao động, nhất là lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam yêu cầu các đơn vị nghiêm túc triển khai các nhiệm vụ, định kỳ báo cáo kết quả thực hiện trước ngày 1/10/2026 để tổng hợp, đánh giá và tiếp tục hoàn thiện các giải pháp chăm lo trong thời gian tới.

Việc ban hành Công văn số 184/TLĐ-QHLĐ tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của tổ chức Công đoàn trong việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Đồng thời, đây cũng là bước cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, hướng tới xây dựng đội ngũ công nhân ngày càng phát triển toàn diện, có việc làm bền vững, thu nhập ổn định và điều kiện sống ngày càng được nâng cao.

Ngọc Châm