Tăng cường bảo vệ động vật hoang dã

Thực hiện kế hoạch của Trung ương, của tỉnh về việc phối hợp tuyên truyền, đấu tranh, xử lý, góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản, cuối năm 2025, Ban Chỉ đạo liên ngành cấp tỉnh về bảo vệ các loài động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh được thành lập. Nhờ đó, công tác phối hợp tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân và đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Đẩy mạnh tuyên truyền

Giữa tháng 11-2025, trong lúc đi kiểm tra rẫy gần bờ Sông Cái Phan Rang, ông Nguyễn Thanh Hùng (trú thôn Ninh Quý 3, xã Phước Hậu) phát hiện một con rùa nặng khoảng 5kg, có đặc điểm nhận dạng khác biệt với đầu đen tuyền, đang lầm lũi bò dưới đất. Nhận thấy đây là loài động vật nguy cấp cần được bảo vệ, ông Hùng đã báo cáo và bàn giao cá thể rùa này cho Công an xã Phước Hậu. Qua giám định, đây chính là loài rùa đầm lầy đen (tên khoa học Siebenrockiella crassicollis), nằm trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm của Việt Nam (thuộc nhóm IIB) và nằm trong danh mục các loài có nguy cơ tuyệt chủng cần được bảo tồn, quản lý của Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN).

Cơ quan chức năng tiếp nhận cá thể rùa đầu đen quý hiếm do ông Nguyễn Thanh Hùng phát hiện. Ảnh Công an xã Phước Hậu cung cấp.

Ngày 24-11-2025, Hạt Kiểm lâm Cam Lâm - Cam Ranh đã tiếp nhận 1 cá thể rùa núi vàng quý hiếm nặng 2,5kg từ người dân phường Cam Ranh phát hiện tại một rãnh thoát nước ven đường. Rùa núi vàng (tên khoa học Indotestudo elongata) là loài rùa quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng cao, nằm trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm của Việt Nam (nhóm IIB).

Những hành động của ông Hùng hay người dân phường Cam Ranh đều rất đáng nêu gương, lan tỏa. Đây là kết quả đạt được sau nhiều năm đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về việc bảo vệ động vật hoang dã. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo liên ngành tỉnh về bảo vệ các loài động vật hoang dã và nguồn lợi thủy sản, chỉ tính trong đợt cao điểm từ ngày 15-11 đến 31-12-2025, các xã, phường đã thực hiện 478 lượt tuyên truyền về nội dung này trên loa truyền thanh; chính quyền địa phương và lực lượng chức năng đã tổ chức vận động, cho hơn 500 hộ dân ký cam kết không vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã, chim hoang dã, chim di cư... Công an các xã, phường và Tổ công tác liên ngành cấp xã còn đẩy mạnh tuyên truyền trên các trang mạng xã hội với thông điệp “Không săn bắt, mua bán, sử dụng các loài động vật hoang dã, chim di cư và loài nguy cấp, quý hiếm”. Qua đó, nhiều người dân nuôi nhốt động vật hoang dã đã tự nguyện giao nộp 9 cá thể rùa (1 cá thể rùa đen và 8 cá thể rùa núi vàng), 1 cá thể trăn đất, 1 cá thể cá sấu, 1 bộ loa phát thanh bẫy chim và hàng chục dụng cụ dùng để bẫy, giăng bắt động vật hoang dã.

Cơ quan chức năng tiếp nhận, thả về tự nhiên cá thể rùa núi vàng được người dân phường Cam Ranh phát hiện.

Tăng cường phối hợp bảo vệ và xử lý vi phạm

Cùng với tuyên truyền, vận động, công tác đấu tranh, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến động vật hoang dã đã được lực lượng chức năng quyết liệt triển khai, qua đó kịp thời phát hiện và xử lý các đối tượng vi phạm. Điển hình như đầu tháng 3-2026, qua kiểm tra một nhà hàng trên đường Hoàng Văn Thụ (phường Nha Trang), lực lượng công an phát hiện nhà hàng này đang chế biến 1 cá thể tê tê Java, loài động vật hoang dã nằm trong danh mục nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ. Vụ việc đang tiếp tục được điều tra. Trước đó, vào đầu tháng 2, lực lượng Công an tỉnh đã kiểm tra và bắt quả tang 2 đối tượng có hành vi nuôi nhốt động vật nguy cấp, quý hiếm tại xã Suối Hiệp. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo liên ngành tỉnh, thời gian qua, đã có hàng trăm đợt phối hợp tuần tra, kiểm soát được lực lượng liên ngành gồm: Công an, kiểm lâm, chính quyền cấp xã thực hiện. Qua đó, kịp thời phát hiện và xử lý các vụ vi phạm về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã và chim di cư.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị tổng kết và triển khai một số nhiệm vụ phối hợp theo Kế hoạch số 628, vừa qua, Thượng tướng NGUYỄN VĂN LONG - Thứ trưởng Bộ Công an đề nghị, trong thời gian tới, lực lượng Công an phối hợp với lực lượng Kiểm lâm, Kiểm ngư rà soát, lập danh sách và xử lý nghiêm các cá nhân, hội nhóm săn bắt, mua bán trái phép động vật hoang dã và khai thác thủy sản tận diệt. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường TRẦN ĐỨC THẮNG yêu cầu đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền để nâng cao nhận thức cộng đồng, thay đổi thói quen tiêu dùng động vật hoang dã; tăng cường kiểm soát các khu vực trọng điểm và môi trường mạng, kịp thời phát hiện và kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật, đặc biệt là các hành vi có tổ chức và các hoạt động buôn bán động vật hoang dã trên môi trường mạng.

Tại hội nghị tổng kết và triển khai một số nhiệm vụ phối hợp theo Kế hoạch số 628, ngày 17-10-2025 của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong công tác tuyên truyền, đấu tranh, xử lý, góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài động vật hoang dã, bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại Việt Nam (diễn ra vào ngày 16-3), đại diện Ban Chỉ đạo liên ngành tỉnh nhấn mạnh sự cần thiết tiếp tục triển khai các nội dung nhiệm vụ của Kế hoạch số 628. Thời gian tới, Công an tỉnh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện tốt các chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách quản lý động vật hoang dã, bảo tồn các loài chim hoang dã, di cư tại Việt Nam; Đề án tăng cường phòng, chống tội phạm về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Ngoài ra, Ban Chỉ đạo liên ngành tỉnh tiếp tục phối hợp triển khai tuyên truyền các nội dung, thông điệp về bảo tồn, bảo vệ động vật hoang dã, chim hoang dã, di cư, thủy sản nguy cấp, quý hiếm trên địa bàn tỉnh; duy trì phong trào quần chúng tham gia tố giác, ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến động vật hoang dã.

HỒNG ĐĂNG