Tân Thủ tướng Anh nhanh chóng triển khai hàng loạt cải cách kinh tế - xã hội

Tân Thủ tướng Anh Andy Burnham trong bài phát biểu đầu tiên trước số 10 Phố Downing, London ngày 20/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Những động thái quyết liệt này diễn ra trong bối cảnh niềm tin tiêu dùng tại Anh ghi nhận mức hồi phục mạnh nhất trong nhiều tháng, đồng thời Chính phủ mới phải đối mặt với áp lực cải tổ sâu rộng chương trình nhà ở xã hội để giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt nhà ở trầm trọng.

Báo cáo công bố ngày 24/7 của tổ chức nghiên cứu thị trường GfK cho thấy chỉ số niềm tin tiêu dùng tại Anh đã tăng vọt từ mức -23 trong tháng 6 lên -17 trong tháng 7. Đây là mức cao nhất kể từ đầu năm nay và là mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ cuối năm 2023.

GfK nhận định, kỳ vọng về một khởi đầu mới dưới sự dẫn dắt của tân Thủ tướng Burnham là nguyên nhân chính thúc đẩy sự khởi sắc này, bên cạnh các yếu tố cộng hưởng như thời tiết nắng ấm và không khí từ Giải vô địch bóng đá thế giới World Cup. Tâm lý lạc quan này càng được củng cố khi Chính phủ của ông Burnham vừa công bố hàng loạt biện pháp hỗ trợ trực tiếp, bao gồm giảm thuế trên hóa đơn tiền điện, hạ mức trần giá vé xe buýt và giảm 20% thuế kinh doanh cho những quán rượu, câu lạc bộ và địa điểm biểu diễn âm nhạc.

Để hiện thực hóa cam kết dịch chuyển trung tâm quyết sách kinh tế ra khỏi thủ đô London, Thủ tướng Burnham ngày 24/7 đã chính thức khai trương văn phòng chính phủ mới tại Manchester mang tên "No10 North". Văn phòng mới này được đặt tại tòa nhà Heron House ở trung tâm Manchester, là nơi ông Burnham sẽ chủ trì cuộc họp đầu tiên của Hội đồng Kinh tế Quốc gia. Tân Thủ tướng khẳng định văn phòng mới sẽ là phòng tác chiến để đưa quyền lực ra khỏi cơ quan lập pháp Westminster và trao lại cho người dân địa phương.

Bên cạnh nỗ lực cải cách hành chính, Chính phủ mới cũng đang phải đối mặt với áp lực lớn từ cuộc khủng hoảng nhà ở xã hội. Tổ chức Resolution Foundation (chuyên nghiên cứu về các vấn đề ảnh hưởng đến hộ thu nhập thấp) ngày 24/7 lên tiếng, Thủ tướng Burnham cần một cách tiếp cận và nguồn tài chính mới để hoàn thành cam kết triển khai chương trình xây dựng nhà ở xã hội quy mô lớn. Theo báo cáo của tổ chức này, hiện có tới 134.000 gia đình tại Anh đang phải sống trong các khu nhà tạm và 1,3 triệu gia đình nằm trong danh sách chờ cấp nhà ở.

Để giải quyết bài toán hóc búa này, Resolution Foundation kiến nghị Chính phủ tái cơ cấu gói tài chính 39 tỷ bảng Anh (khoảng 52,6 tỷ USD) trong 10 năm để tập trung hoàn toàn cho phân khúc nhà giá rẻ nhất. Quỹ cũng đề xuất nới lỏng quy định bắt buộc đối với các nhà thầu tư nhân khi thị trường yếu.

Ngoài ra, tổ chức này khuyến nghị Chính phủ cần tung gói vay ưu đãi 2,5 tỷ bảng Anh (khoảng 3,37 tỷ USD) từ Ngân hàng Nhà ở Quốc gia để khuyến khích xây dựng. Các chuyên gia từ Resolution Foundation cũng đề xuất, điều chỉnh trợ cấp thuê nhà theo giá thị trường địa phương để bảo đảm an sinh xã hội cho những hộ thu nhập thấp, thay vì tiếp tục đóng băng trợ cấp như trước đây.

Hương Thủy/TTXVN (Tổng hợp)