Tân Thủ tướng Andy Burnham và nỗ lực chèo lái con thuyền Anh vượt sóng gió

Mặc dù tân Thủ tướng Anh Andy Burnham đưa ra ít tuyên bố chính sách chi tiết, ông đã mang đến nhiều dấu hiệu rõ ràng về chương trình nghị sự của nhiệm kỳ sắp tới.

Trong chính trị, hình ảnh này mang ý nghĩa rất lớn, vì vậy, ngay ngày đầu tiên đảm nhận công việc, ông Burnham đã đưa ra những cam kết mạnh mẽ, đồng thời thể hiện phong cách lãnh đạo bình dị hơn và mang lại một bầu không khí lạc quan hơn cho Phố Downing.

Những mục tiêu mới

Cùng với những hứa hẹn về sự thay đổi, cải cách phúc lợi và phân quyền tài chính - hành chính, ông Burnham đã công bố can thiệp chính sách đầu tiên, đó là giải quyết tình trạng người vô gia cư.

“Tôi sẽ sớm bước qua cánh cửa phía sau mình và đưa ra chỉ thị đầu tiên để chấm dứt tình trạng ngủ ngoài đường ở đất nước chúng ta”, ông phát biểu trong bài diễn văn đầu tiên trên cương vị Thủ tướng. Ngay sau đó, Chính phủ mới của Anh tuyên bố sẽ bổ sung 340 triệu Bảng Anh (tương đương 457 triệu USD) cho chiến dịch này.

“Thủ tướng bác bỏ quan điểm cho rằng, việc chấm dứt tình trạng ngủ ngoài đường sẽ mất nhiều thập kỷ hoặc không thể thực hiện được”, một dòng trong tuyên bố kèm theo cho biết.

Theo tổ chức từ thiện vì người vô gia cư Shelter, có ít nhất 4.600 người ở Anh phải ngủ ngoài đường mỗi đêm, nhưng số người rơi vào tình cảnh vô gia cư thực tế còn cao hơn nhiều.

Trong khi Thủ tướng tiền nhiệm Keir Starmer thường tránh tối đa hóa các mục tiêu để ưu tiên những mục tiêu hẹp hơn, có khả năng đạt được cao hơn, ông Burnham lại tỏ ra sẵn sàng đưa ra những chương trình táo bạo hơn. Song, giới quan sát cho rằng liệu những mục tiêu như vậy có thể đạt được hay không và liệu việc không đạt được chúng có làm tổn hại đến sự ủng hộ của công chúng hay không, lại là một chuyện khác.

Thủ tướng Burnham từng không thể hoàn thành cam kết tương tự về việc chấm dứt tình trạng vô gia cư tại Manchester khi ông trở thành thị trưởng của thành phố này vào năm 2017.

Theo số liệu của chính quyền địa phương, tình trạng vô gia cư ở thành phố đã giảm gần một nửa vào năm 2024 so với năm 2017, mặc dù các con số này đang tăng trở lại từ mức thấp nhất vào năm 2021.

Tân Thủ tướng Anh nêu rõ: “Tôi sẽ dốc toàn lực cho việc này. Hãy cùng nhau xây dựng một tinh thần đoàn kết quốc gia mới, một mục đích chung và sự tích cực”.

Chính trị gia 56 tuổi cho biết sẽ đưa ra kế hoạch 10 năm vào “cuối năm nay”, nhưng sẽ vạch ra các biện pháp chi tiết hơn từ ngày 21/7 để “hỗ trợ một phần chi phí sinh hoạt”. Dù chưa đi vào chính sách cụ thể, ông cũng liệt kê các ưu tiên của Chính phủ, trong đó có nỗ lực giúp đưa nhiều thanh niên hơn vào lực lượng lao động và xây dựng thêm nhiều nhà ở xã hội.

Nội các mới

Cuối ngày 20/7, Thủ tướng Burnham công bố một loạt quyết định bổ nhiệm Nội các, phát thêm tín hiệu về định hướng của Chính phủ.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng John Healey, người từ chức vào tháng trước do bất đồng về chi tiêu quân sự, đã được bổ nhiệm làm tân Bộ trưởng Tài chính. Trong khi đó, ông Wes Streeting đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Quốc phòng mới của Anh.

Còn ông Ed Miliband, người từng lãnh đạo Công đảng từ năm 2010 đến 2015, được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao, bà Shabana Mahmood vẫn giữ nguyên vị trí Bộ trưởng Nội vụ.

Ông Miliband thay thế bà Yvette Cooper, người hiện đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Y tế. Bà Angela Rayner, cựu Phó Thủ tướng từng từ chức năm ngoái vì bê bối thuế tài sản, được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nhà ở.

Dù lịch trình ngày 20/7 rất dày đặc, ông Burnham vẫn dành thời gian cho nhiều cuộc điện đàm quan trọng với các nhà lãnh đạo thế giới.

Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông nhấn mạnh cam kết về “quốc phòng và an ninh” và khẳng định “bảo đảm an ninh cho Vương quốc Anh và các đồng minh là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của ông".

Sau đó, Tổng thống Trump đã đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng, cuộc điện đàm diễn ra tốt đẹp và “chúng tôi sẽ gặp nhau trong tương lai không xa để bàn về các chủ đề cùng quan tâm”.

Bên cạnh đó, tân Thủ tướng Anh cũng khẳng định lại “cam kết kiên định của Vương quốc Anh đối với nhân dân Ukraine” trong cuộc điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Phong cách bình dị hơn

Một số dấu hiệu cho thấy sự khác biệt của người đứng đầu Chính phủ Anh đã xuất hiện ngay trong ngày đầu tiên. Ông Burnham có bài phát biểu đầu tiên trên cương vị Thủ tướng bên ngoài Phố Downing mà không cần máy nhắc chữ, ghi chú hay bục phát biểu truyền thống. Phong cách này được đánh giá là có vẻ bình dị và tự nhiên hơn so với các vị tiền nhiệm.

Thay vì áo phông và áo vest khoác ngoài quen thuộc, ông Burnham mặc bộ trang phục truyền thống của giới chính trị gia gồm bộ suit và cà vạt do tính chất trang trọng của sự kiện.

Vẫn còn rất nhiều điều đang chờ đợi tân Thủ tướng Burnham - đặc biệt là thách thức từ phe dân túy thuộc đảng cánh hữu Reform UK, cũng như sự bất ổn chính trị kéo dài hơn một thập kỷ sau khi quốc gia này quyết định rời khỏi Liên minh châu Âu (Brexit).

Ông Burnham đang cố gắng làm mọi thứ để chèo lái con thuyền nước Anh, nhưng liệu nỗ lực đó có đủ để "xuôi chèo mát mái" hay không vẫn là điều chưa rõ ràng.

(tổng hợp)

Hải Anh