Tấn công Iran, kinh tế Mỹ có thể thiệt hại nặng

Khi chiến dịch quân sự "Epic Fury" (tạm dịch: Cuồng nộ kinh hoàng) bước sang ngày thứ 4, tác động tài chính đối với nước Mỹ bắt đầu được lượng hóa rõ ràng hơn.

Giám đốc Mô hình Ngân sách Penn Wharton (PWBM) Kent Smetters đánh giá trong kịch bản xấu nhất, tổng thiệt hại kinh tế mà Mỹ có thể phải gánh chịu từ các cuộc không kích nhằm vào Iran lên tới 210 tỉ USD, theo Fortune.

PWBM là mô hình phân tích tác động tài chính và kinh tế vĩ mô của chính sách liên bang được ứng dụng tại nhiều tổ chức ở thủ đô Washington - Mỹ.

Giám đốc Smetters từng làm chuyên gia kinh tế tại Văn phòng Ngân sách Quốc hội và Phó trợ lý bộ trưởng phụ trách Chính sách kinh tế tại Bộ Tài chính Mỹ.

Hệ thống HIMARS khai hỏa trong ngày đầu chiến dịch "Epic Fury" nhắm vào Iran hôm 28-2. Ảnh: US Army

Về chi phí trực tiếp cho chiến dịch "Epic Fury", ông Smetters đưa ra khoảng dao động từ 40 tỉ -95 tỉ USD. Kịch bản nhiều khả năng xảy ra nhất ở mức 65 tỉ USD, bao gồm chi phí tác chiến, bổ sung khí tài, đạn dược và trang thiết bị.

Chuyên gia Smetters lưu ý nếu xung đột kéo dài quá 2 tháng, con số này sẽ tăng mạnh.

Ngoài chi tiêu quân sự, thiệt hại kinh tế gián tiếp đối với riêng nước Mỹ được ước tính khoảng 115 tỉ USD. Biên độ dao động của phần này khá rộng từ 50 tỉ - 210 tỉ USD, phụ thuộc vào mức độ kéo dài và lan rộng của xung đột.

Tác động dẫn tới mức thiệt hại như trên bao gồm gián đoạn thương mại, biến động thị trường năng lượng và điều kiện tài chính toàn cầu – các hệ quả thường thấy khi Trung Đông rơi vào bất ổn kéo dài.

Đáng chú ý, các ước tính trên chưa tính đến chi phí từ cơ chế thuế quan theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế của Mỹ (IEEPA) mà chính quyền đang áp dụng, vốn được PWBM định giá riêng ở mức 179 tỉ USD.

Khoản tiền này có thể phải hoàn trả cho doanh nghiệp Mỹ sau phán quyết của Tòa án Tối cao về tính hợp pháp của các mức thuế theo IEEPA.

Chiến dịch "Epic Fury" có sự phối hợp giữa Mỹ và Israel nhằm vào cơ sở hạ tầng tên lửa đạn đạo, lực lượng hải quân và chương trình hạt nhân của Iran.

Tổng thống Donald Trump khẳng định đây là phản ứng cần thiết trước "mối đe dọa hạt nhân cận kề", đồng thời tuyên bố Mỹ sẽ bảo đảm Iran "không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân".

Chiến dịch cho tới nay khiến ít nhất 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng do đòn đáp trả của Iran. Chủ nhân Nhà Trắng cho hay dịch có thể kéo dài 4-5 tuần và không loại trừ khả năng đưa bộ binh Mỹ vào Iran.

Hai máy bay F-35C Lightning II, bay phía trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln trong khuôn khổ chiến dịch "Epic Fury" ngày 28-2. Ảnh: Hải quân Mỹ

Trước khi chiến dịch chính thức nổ ra, Mỹ đã tiêu tốn khoảng 630 triệu USD cho hoạt động triển khai lực lượng. Khoản tiền này chủ yếu dành cho việc vận hành, điều động hàng chục tàu chiến cùng hơn 100 máy bay tới Trung Đông.

Dù khoản tiền "làm công tác chuẩn bị" không hề nhỏ nhưng vẫn nằm trong khả năng cân đối, bởi Bộ Chiến tranh (Quốc phòng) Mỹ được phân bổ ngân sách lên tới 839 tỉ USD trong năm nay, theo bà Elaine McCusker, cựu quan chức ngân sách cấp cao của Bộ Quốc phòng Mỹ, hiện làm việc tại Viện Doanh nghiệp Mỹ.

Hải Hưng