Tái thiết chất lượng giáo dục

Ảnh minh họa: daklak.gov.vn

Trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, việc ngành giáo dục chủ động tổ chức lại mạng lưới là bước đi cần thiết và phù hợp. Một hệ thống hình thành qua nhiều giai đoạn phát triển khó tránh khỏi tình trạng có nơi đầu mối còn phân tán, nguồn lực chưa được khai thác tối ưu. Sắp xếp lại vì thế chính là cơ hội để nhìn lại toàn bộ mạng lưới, tổ chức nguồn lực hợp lý hơn, nói một cách hình ảnh là tái thiết chất lượng và tạo thêm dư địa cho phát triển trong những năm tới...

Điều đáng quan tâm là tinh gọn trong giáo dục không đơn thuần là giảm số lượng cơ sở trên danh sách hành chính. Ý nghĩa lớn hơn nằm ở việc sau sắp xếp, hệ thống có điều kiện vận hành thông suốt hơn, nguồn lực được tập trung hơn và chất lượng phục vụ người học được nâng lên. Nói cách khác, giảm đầu mối là phương thức, còn nâng cao chất lượng giáo dục mới là mục tiêu xuyên suốt. Khi nhìn nhận theo hướng đó, những con số được công bố hôm nay mở ra kỳ vọng về một quá trình tái tổ chức có chiều sâu, tạo nền tảng cho những thay đổi tích cực lâu dài.

Đặc thù của giáo dục đòi hỏi quá trình sắp xếp phải luôn gắn với yêu cầu bảo đảm quyền học tập thuận lợi của học sinh. Một điểm trường ở vùng cao, vùng sâu, vùng biên giới có ý nghĩa khác với một cơ sở nằm giữa khu vực đô thị đông dân và giao thông thuận tiện. Bởi vậy, việc tinh gọn đầu mối quản lý nhưng vẫn duy trì những điểm trường thực sự cần thiết là một hướng tiếp cận hợp lý. Mô hình một trường có nhiều điểm trường, nếu được tổ chức khoa học, hoàn toàn có thể dung hòa hai yêu cầu: bộ máy quản lý gọn hơn nhưng khả năng tiếp cận giáo dục của người dân vẫn được bảo đảm.

Quan trọng hơn, quá trình sắp xếp tạo cơ hội để tổ chức lại nguồn lực bên trong mỗi cơ sở giáo dục. Khi các đầu mối được thu gọn, đội ngũ giáo viên có thể được bố trí phù hợp hơn giữa các điểm trường; cơ sở vật chất được khai thác hiệu quả hơn; tài chính, tài sản và dữ liệu được quản lý thống nhất hơn. Chuyển đổi số có thể hỗ trợ rất hiệu quả cho quá trình này, từ quản lý nhân sự, tài chính, tài sản đến dữ liệu học sinh và hoạt động chuyên môn. Khoảng cách địa lý khi ấy không nhất thiết trở thành khoảng cách trong quản lý. Ngược lại, với dữ liệu được kết nối và phương thức điều hành hiện đại, bộ máy ít đầu mối hơn hoàn toàn có thể quản lý sát hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn.

Đối với giáo dục đại học, việc nghiên cứu tổ chức lại các cơ sở theo hướng tập trung nguồn lực cũng mở ra nhiều triển vọng. Sự kết hợp phù hợp có thể tạo nên những cơ sở đào tạo có quy mô lớn hơn, đội ngũ mạnh hơn, cơ sở vật chất đồng bộ hơn và khả năng nghiên cứu khoa học tốt hơn. Những thế mạnh riêng về ngành đào tạo, đội ngũ giảng viên, phòng thí nghiệm hay quan hệ hợp tác quốc tế có thể bổ trợ cho nhau, tạo nên năng lực mới mà từng cơ sở riêng lẻ khó có được.

Việc dự kiến giảm 46,7% số đầu mối cho thấy quy mô và quyết tâm rất lớn của ngành giáo dục trong quá trình tổ chức lại mạng lưới. Nhưng phía sau những con số ấy còn là một cơ hội lớn hơn, đó là cơ hội kiến tạo một hệ thống giáo dục tinh gọn hơn về tổ chức, hiện đại hơn về quản trị, tập trung hơn về nguồn lực và tốt hơn về chất lượng. Khi bộ máy gọn hơn đi cùng quản trị tốt hơn, nguồn lực được tập trung đúng chỗ, đội ngũ được phát huy tốt hơn và người học được hưởng những điều kiện giáo dục ngày càng tốt hơn, những con số của cuộc sắp xếp hôm nay sẽ trở thành nền tảng cho sự phát triển ngày mai...

Xây Dựng