Tái sử dụng nước thải công nghiệp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Ngày 28.7, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của Chính phủ Hà Lan, phối hợp cùng Viện Khoa học và Kỹ thuật Môi trường (IESE), Trường Đại học Xây dựng Hà Nội và Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C vừa tổ chức Lễ công bố Hướng dẫn kỹ thuật và Chia sẻ kết quả thí điểm, nghiên cứu khả thi về tái sử dụng nước thải công nghiệp trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy Kinh tế tuần hoàn cho Doanh nghiệp” (ACE-Biz).

Việc công bố Hướng dẫn kỹ thuật và Chia sẻ kết quả thí điểm, nghiên cứu khả thi về tái sử dụng nước thải công nghiệp sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Ảnh: UNDP

Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa cùng tác động của biến đổi khí hậu đang làm gia tăng áp lực lên nguồn nước tại Việt Nam. Trong khi nhu cầu sử dụng nước của khu vực sản xuất tiếp tục tăng, việc khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước ngày càng trở thành yêu cầu cấp thiết.

Dù hệ thống pháp luật, gồm Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Luật Tài nguyên nước năm 2023 và Kế hoạch hành động quốc gia về kinh tế tuần hoàn đến năm 2035 đã tạo nền tảng cho hoạt động tái sử dụng nước sau xử lý, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều trở ngại do còn thiếu hướng dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn và cơ chế quản lý đồng bộ.

Sự kiện nhằm giới thiệu Hướng dẫn kỹ thuật về tái sử dụng nước thải và bùn thải, đồng thời chia sẻ những bài học từ Chương trình thí điểm tái sử dụng nước thải và kết quả Nghiên cứu khả thi cho hệ thống tái sử dụng nước thải sau xử lý.

Tài liệu được xây dựng nhằm hỗ trợ chủ đầu tư khu công nghiệp và doanh nghiệp lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp với mục tiêu tái sử dụng, quản lý rủi ro, vận hành an toàn và kiểm soát chất lượng nước sau xử lý đáp ứng các yêu cầu bảo vệ môi trường, qua đó tạo cơ sở kỹ thuật cho việc mở rộng các mô hình tuần hoàn nước trong sản xuất.

Một nội dung trọng tâm của chương trình là kết quả nghiên cứu khả thi đối với mô hình thí điểm tái sử dụng nước sau xử lý tại Khu công nghiệp Đình Vũ (DEEP C1, Hải Phòng).

Theo nghiên cứu, hệ thống được thiết kế với quy mô 1.000m³/ngày đêm, tận dụng một phần nguồn nước từ nhà máy xử lý nước thải tập trung có công suất khoảng 6.000m³/ngày đêm để xử lý nâng cao và đưa trở lại phục vụ các nhu cầu sử dụng trong khu công nghiệp.

Giải pháp này không chỉ góp phần giảm khai thác nguồn nước cấp mới mà còn nâng cao hiệu quả vận hành hạ tầng kỹ thuật hiện có.

Báo cáo đánh giá ba kịch bản tái sử dụng nước sau xử lý, gồm: cấp nước cho hệ thống làm mát; tưới cây và rửa đường; hoặc xử lý đến chất lượng cao hơn để phục vụ sản xuất và một phần nhu cầu sinh hoạt.

Mỗi phương án được phân tích toàn diện về yêu cầu kỹ thuật, hiệu quả tài chính, lợi ích môi trường và mức độ an toàn đối với sức khỏe, qua đó giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp với nhu cầu và khả năng đầu tư.

Sự kiện còn là diễn đàn trao đổi về những điều kiện cần thiết để thúc đẩy tuần hoàn nước tại Việt Nam

Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là áp dụng phương pháp kết hợp với đánh giá rủi ro sức khỏe.

Thay vì chỉ tập trung vào chất lượng nước đầu ra, phương pháp này xem xét toàn bộ chuỗi từ lựa chọn công nghệ, vận hành hệ thống, giám sát chất lượng đến quản lý mạng lưới phân phối nhằm bảo đảm nước sau xử lý đáp ứng yêu cầu của từng mục đích sử dụng và hạn chế tối đa các rủi ro đối với con người cũng như môi trường.

Bên cạnh việc công bố các kết quả của hoạt động thí điểm, sự kiện còn là diễn đàn để đại diện cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, khu công nghiệp, doanh nghiệp và các tổ chức phát triển trao đổi về những điều kiện cần thiết để thúc đẩy tuần hoàn nước tại Việt Nam.

Các nội dung thảo luận tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, và tăng cường các chính sách khuyến khích đầu tư vào các giải pháp sử dụng nước hiệu quả.

Ông Vũ Thái Trường, Trưởng ban Biến đổi khí hậu, Năng lượng và Môi trường UNDP Việt Nam nhấn mạnh: “Khi nước được tuần hoàn và sử dụng hiệu quả hơn, chúng ta không chỉ giảm áp lực lên tài nguyên nước mà còn tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

UNDP kỳ vọng Hướng dẫn kỹ thuật được công bố hôm nay sẽ bước đầu hỗ trợ các doanh nghiệp và khu công nghiệp trong việc xây dựng và triển khai các dự án tái sử dụng nước tại Việt Nam.”

Phát biểu tại sự kiện, ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đánh giá cao những kết quả bước đầu của chương trình thí điểm, từ việc ứng dụng các công nghệ xử lý tiên tiến, đánh giá tính khả thi về kỹ thuật và kinh tế, đến việc xây dựng Hướng dẫn kỹ thuật nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp tham khảo.

"Cục Môi trường sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình triển khai các giải pháp kinh tế tuần hoàn; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các đối tác để nghiên cứu, hoàn thiện các hướng dẫn, tháo gỡ các khó khăn trong quá trình thực hiện.

Đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để hình thành và phát triển nhiều hơn các dự án tuần hoàn, góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển bền vững", ông Hồ Kiên Trung nói.

QUẢNG XƯƠNG