Tại sao người Hà Nội vẫn xếp hàng dài chờ thưởng thức ẩm thực truyền thống?

Hàng dài người xếp hàng chờ đến lượt tại một quán phở vào sáng sớm. (Nguồn: Vietnam+)

Trái ngược với nhịp sống phố thị lúc nào cũng hối hả và vội vã, trước cửa những quán ăn truyền thống tại Hà Nội vẫn luôn có những dòng người thong dong kiên nhẫn đứng xếp hàng chờ đợi món ăn nóng hổi.

Đối với nhiều người ưa chuộng sự tiện lợi, việc xếp hàng chờ đợi chỉ để thưởng thức một món ăn bị xem là lãng phí thời gian, song những người trong cuộc lại có lý do riêng để sẵn sàng đánh đổi sự gấp gáp để lấy một trải nghiệm ẩm thực trọn vẹn.

Vào mỗi buổi sáng hay lúc tan tầm, dạo qua những con phố cổ quen thuộc như Hàng Gà, Bát Đàn hay các ngõ nhỏ khu chợ dân sinh, ta không khó để bắt gặp cảnh tượng thực khách đứng nối đuôi xếp hàng trước những tiệm ăn.

Trái ngược với nhịp hối hả ngoài mặt phố với những dòng xe cộ tấp nập, dòng người xếp hàng tại đây lại giữ một vẻ thong dong đến lạ lùng. Người lướt nhẹ vài trang báo, người trò chuyện đôi ba câu với bạn đồng hành, ánh mắt cùng hướng về gian bếp bốc khói ấm nồng.

Đứng đợi trước một quán bánh cuốn nóng trên phố Hòe Nhai, anh Đạt (28 tuổi, nhân viên văn phòng) vui vẻ chia sẻ: “Nhiều người nhìn vào thấy việc xếp hàng cả buổi để đợi đồ ăn thì ngại mất thời gian, nhưng với tôi, cảm giác đứng chờ đĩa bánh cuốn tráng tay vừa ra lò bốc khói nghi ngút lại rất xứng đáng. Bánh cuốn phải ăn ngay lúc vừa nhấc khỏi nồi hơi mới cảm nhận được trọn vẹn vị ngon, điều mà đồ ăn đóng hộp đặt qua ứng dụng giao hàng về đến nơi đã nguội và ỉu đi thì không bao giờ có được. Đứng đợi một chút nhưng cũng là đang ra ngoài thay đổi không khí.”

(Ảnh: Minh Phương/Vietnam+)

Đối với nhiều thực khách, sự chờ đợi nào cũng có cái giá xứng đáng của nó. Một món ăn được chế biến trực tiếp tại chỗ luôn giữ trọn nhiệt độ nóng hổi và hương vị tươi ngon nguyên bản, điều mà những suất đồ ăn đóng hộp đặt giao tận nơi khó lòng so bì được sau một quãng đường vận chuyển.

Hơn nữa, thay vì giam mình trong bốn bức tường phòng kín ở nhà hay góc bàn làm việc ở nơi công sở, họ thích cảm giác bước chân ra ngoài để thay đổi không gian.

Bầu không khí sinh động nơi hàng quán với tiếng người trò chuyện rôm rả, tiếng lách cách của bát đũa cùng hơi ấm tỏa ra từ gian bếp mang lại một trải nghiệm đời sống khác biệt hoàn toàn, biến bữa ăn đơn thuần thành một sự thưởng thức trọn vẹn.

Giải mã sức hút nơi góc bếp: Khi sự kỳ công không cho phép vội vàng

Nếu sự kiên nhẫn của thực khách là một nét duyên, thì lý do giữ chân họ suốt bao năm qua lại nằm trong sự tỉ mỉ, công phu của những người chủ bếp. Ẩm thực thủ công truyền thống vốn dĩ luôn mang một quy luật bất biến: cái ngon, cái đẹp không bao giờ sinh ra từ sự vội vã.

Bên chiếc nồi hơi bốc khói ngút ngát, người thợ tráng bánh cuốn với thao tác thuần thục như một nghệ nhân biểu diễn. Một muôi bột gạo xay mịn được láng đều tăm tắp trên mặt vải căng, đậy vung lại trong vài chục giây cho bột chín tới bằng hơi nước, rồi thanh tre nhẹ nhàng nâng lớp bánh ra mâm đã được trải sẵn chút mỡ hành. Rải đều lên đó là lớp nhân thịt băm mộc nhĩ đã được tẩm ướp vừa ăn, chiếc bánh cuối cùng được đôi bàn tay khéo léo cuộn tròn thành từng chiếc bánh nóng hổi, sẵn sàng bày ra đĩa mời mọi người thưởng thức.

Từng đĩa bánh chỉ được làm khi có khách gọi, bởi chỉ cần làm sẵn xong để nguội hay vội vàng tráng lớp bột dày hơn mọi khi, chiếc bánh sẽ mất đi độ dai mềm tự nhiên và hương thơm thoang thoảng của gạo mới kèm nhân thịt.

Nồi bánh cuốn bốc khói nghi ngút. (Ảnh: Minh Phương/Vietnam+)

Đĩa bánh cuốn nóng hổi. (Ảnh: Minh Phương/Vietnam+)

Tương tự như đó, tại các hàng phở gia truyền hay các hàng bún chả thơm mùi khói, sự kỳ công thể hiện ở từng khâu chuẩn bị từ trước khi mở hàng. Nồi nước dùng phở muốn đạt độ ngọt thanh sâu lắng, trong veo và ngậy hương thảo mộc thì xương bò phải được ninh liu riu suốt mười mấy tiếng đồng hồ từ đêm hôm trước.

Người nấu phải liên tục canh lửa, hớt bọt để giữ độ trong cho nước dùng. Hay với từng mẻ chả nướng than hoa, thịt cũng cần phải được tẩm ướp kỹ rồi để cho ngấm vị, sau đó nặn thành từng miếng chả viên cho vào vỉ nước kẹp chặt, rồi quạt nướng đều tay trên bếp than hoa đỏ lửa để từng miếng chả chín vàng xém cạnh mà vẫn giữ trọn độ mềm ngọt, đậm đà.

Nằm trên con phố Yên Phụ nhỏ, quán bún chả của bà Lê Thị Như Cúc là một minh chứng sống động cho nếp giữ nghề bền bỉ ấy suốt từ năm 1990 đến nay. Từ một quán ăn gia đình giản dị, nơi đây dần trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều thực khách Hà Nội, đồng thời thu hút sự quan tâm của không ít người nổi tiếng.

Dù không thuộc nhóm những thương hiệu bún chả đình đám như bún chả Hàng Quạt, bún chả Cửa Đông, bún chả Sinh Từ hay bún chả Đắc Kim, quán vẫn duy trì lượng khách quen ổn định nhờ hương vị riêng biệt và không gian sạch sẽ, gọn gàng.

Theo bà Cúc, bí quyết giúp quán giữ chân thực khách suốt nhiều thập kỷ nằm trọn ở sự chỉn chu trong từng công đoạn chế biến. Mỗi ngày, nguyên liệu đều được nhập từ sáng sớm tinh mơ, từ thịt tươi, mớ rau ghém cho tới các loại gia vị đi kèm. Sau khi sơ chế và chuẩn bị tươm tất, quán bắt đầu phục vụ từ khoảng 9 giờ sáng và thường hết hàng vào đầu giờ chiều.

“Ngày nào hết ngày đấy,” bà chủ quán chia sẻ, xem đó là nguyên tắc bất di bất dịch để giữ trọn độ tươi ngon tự nhiên cho món ăn.

Suất bún chả đậm vị với thịt nướng than hoa. (Ảnh: Minh Phương/Vietnam+)

Chính sự chuẩn mực, đầy đủ công đoạn cùng thời gian mà họ bỏ ra đã tạo nên giá trị đặc biệt cho món ăn. Những thực khách cũng kiên nhẫn đứng xếp hàng là vì vậy, họ hiểu rằng đằng sau mỗi phần ăn là công sức, sự tận tụy và tâm huyết của người làm nghề muốn gửi gắm những món ăn chỉn chu nhất đến tay người thưởng thức.

Nếp ăn tạo nhà và sợi dây gắn kết ấm áp giữa lòng phố.

Nhìn rộng ra ở góc độ văn hóa, những hàng dài trước những quán ăn thủ công phản ánh sự tao nhã trong việc thưởng thức ẩm thực của người Hà thành: trọng chất lượng hơn số lượng, chuộng sự tinh tế hơn là sự tiện lợi đơn thuần.

Từ xưa, thói quen ẩm thực của người Tràng An đã gắn liền với sự sành điệu: ăn hương ăn hoa. Không chỉ vậy một món ăn còn có thể chất chứa hương vị thân quen, gắn bó với ký ức của từng gia đình, vì vậy nên nhiều người sẵn sàng cất công tìm đến đúng địa chỉ quen thuộc để được thưởng thức lại hương vị ấy một lần nữa.

Việc xếp hàng chờ đợi vì thế đã trở thành một hành vi văn hóa đẹp - nơi mọi người tôn trọng trật tự chung, nhường nhịn và đồng điệu với nhau trong niềm đam mê ẩm thực truyền thống.

Không gian tấp nập bên trong hàng ăn vào giờ nghỉ trưa. (Ảnh: Minh Phương/Vietnam+)

Hơn thế nữa, sự chờ đợi ấy còn thắt lại sợi dây kết nối vô hình mà ấm áp giữa người bán và người mua. Trong không gian đầy tiếng lạch cạch của bát đũa, lời hỏi thăm ân cần của chủ quán, nụ cười cảm thông của khách hàng khi quán đông tạo nên một không khí gần gũi, chan hòa tình người.

Không chỉ vậy, người làm bếp thấy được tận mắt phản ứng khi ăn của khách hàng, còn khách hàng chiêm ngưỡng được các công đoạn kỳ công cần có để tạo ra một món ăn trên bàn, tựu chung lại tạo nên một phút giây kết nối ấm áp mà không cần phải nhiều lời.

Trong một thế giới luôn vận động không ngừng và đề cao số lượng trong thời gian ngắn, việc dừng lại đôi chút, thong dong xếp hàng chờ đợi món ăn yêu thích chính là cách người ta tìm lại một nốt lặng thảnh thơi giữa guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại.

Sự chờ đợi ấy vô hình trung cũng trở thành một thứ gia vị diệu kỳ, khiến cho món ăn khi chạm tới vị giác trở nên thêm trọn vẹn và đậm đà hương vị của thời gian./.

(Vietnam+)