Tái chế pin xe điện: Cơ hội cho ngành công nghiệp tỷ USD

Xe điện ngày càng phổ biến trong xu hướng chuyển đổi xanh trên toàn cầu. Tuy nhiên, trong vài thập kỷ tới, hàng triệu tấn pin xe điện hết hạn sử dụng có thể là mối đe dọa nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe con người.

Phần lớn pin ô tô và xe máy điện hiện nay sử dụng công nghệ lithium-ion, loại pin có mật độ năng lượng cao nhưng chứa các kim loại độc hại như lithium, coban, niken… Nếu bị vỡ hoặc không được tái chế đúng cách, pin có thể gây cháy nổ, phát tán khí độc. Do đó, nhiều quốc gia triển khai mạnh mẽ các chính sách thu hồi pin, mở rộng hạ tầng tái chế, thậm chí tận dụng cho ngành công nghiệp khác.

Các quốc gia ngày càng chú trọng vấn đề tái chế pin. (Ảnh: Inside EVs)

Từ mô hình tái chế trực diện đến tận dụng cho “vòng đời thứ hai”

Một nghiên cứu của Trường Đại học Cardiff (Anh) chỉ ra mối liên hệ bất ngờ giữa rác thải khai thác pin và ngành xây dựng.

Theo đó, bê tông là vật liệu nhân tạo được sử dụng nhiều nhất hành tinh, nhưng xi măng Portland - thành phần chính của bê tông - lại chiếm gần 8% tổng lượng phát thải CO2 toàn cầu.

Trong khi đó, quá trình khai thác lithium sản xuất pin để lại lượng phế phẩm khổng lồ. Để có được một tấn lithium carbonate tinh khiết, các mỏ khai thác thải ra tới 9 - 10 tấn chất thải rắn.

Nghiên cứu cho biết chất thải khai thác lithium lại rất giàu silicate, alumina và oxit canxi - những thành phần cốt lõi giúp đóng rắn bê tông. Vệc sử dụng chất thải này làm chất kết dính phụ để thay thế một phần xi măng truyền thống có thể giúp giảm tới 50% lượng phát thải carbon trong quá trình sản xuất bê tông.

Đây được xem là ý tưởng quan trọng bởi các vật liệu thay thế xi măng truyền thống như tro bay hay xỉ lò cao đang dần khan hiếm khi nhà máy nhiệt điện than đóng cửa.

Nhà máy tái chế của Stena Recycling. (Ảnh: Li-Cycle)

Tại Thụy Điển, có một hướng đi trực diện hơn trong quá trình xử lý pin xe điện.

Công ty tái chế Stena Recycling đã đầu tư hơn 54 triệu USD vào hệ thống dịch vụ, hạ tầng, và các hoạt động tái chế pin phương tiện. Đây là một trong những cơ sở tái chế lớn nhất châu Âu, được đặt tại thành phố cảng Halmstad, phía tây Thụy Điển.

Ông Marcus Martinsson, quản lý mảng sản phẩm pin của Stena Recycling, dự báo thị trường tái chế pin sẽ đóng góp 28 tỷ USD cho nền kinh tế toàn cầu trong vòng 10 năm. Các hoạt động bao gồm tái chế vật liệu, tái sử dụng pin ô tô vẫn còn dung lượng và chuyển đổi sử dụng trong các ứng dụng khác.

Ông Martinsson nhấn mạnh pin là nguồn tài nguyên quý giá, có thể tạo ra giá trị cho toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khâu sản xuất đến xử lý. Do vậy, các doanh nghiệp đang cố gắng mang lại “vòng đời thứ hai” trước khi tái chế hoàn toàn.

Ngành công nghiệp tỷ USD

Tại Australia, theo báo cáo của tổ chức Positive Economics, ngành công nghiệp tái chế mang lại cho nước này 2,1 tỷ USD vào năm 2025, đồng thời dự báo số lượng pin đã qua sử dụng sẽ tăng từ 198.000 tấn vào năm 2024 lên 600.000 tấn vào năm 2050.

Ngành tái chế pin mang lại nguồn kinh tế lớn và nhiều việc làm mới cho Australia. (Ảnh: Sustainability Matters)

Bà Katharine Hole, Giám đốc điều hành của Positive Economics, cho biết dự báo dựa trên số lượng pin hết hạn sử dụng ngày càng nhiều, bao gồm các khối pin xe điện công suất lớn, điển hình như pin ultium của General Motors.

Pin cũ có thể được nghiền thành bột kim loại gọi là khối đen, từ đó có thể chiết xuất các kim loại như liti, coban và niken.

Theo AAP, chỉ riêng việc chiết xuất khoáng sản từ pin đã qua sử dụng cũng có thể mang lại 6,9 tỷ USD mỗi năm và tạo ra 34,650 việc làm vào năm 2050.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, chính phủ Úc đang nỗ lực xây dựng khung pháp lý trong việc tái chế và tái sử dụng pin an toàn. Các doanh nghiệp trong nước cũng đang đẩy mạnh khai thác khoáng sản từ pin hết hạn.

Châu Á thiết lập chuỗi cung ứng tuần hoàn xuyên biên giới

Châu Á cũng tỏ ra không thua kém trong cuộc đua tái chế này khi mới đây, Hyundai Motor đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) với một doanh nghiệp Trung Quốc có tên Zhejiang Huayou Recycling.

Nhà máy sản xuất pin Hyundai tại Indonesia. (Ảnh: Hyundai Motor Group)

Theo đó, “ông lớn” ngành ô tô Hàn Quốc sẽ chuyển giao các loại phế liệu phát sinh từ quá trình sản xuất tại nhà máy sản xuất pin của mình ở Indonesia cho đối tác Trung Quốc để xử lý phụ phẩm và tinh chế thành các khối chứa khoáng sản.

Đại diện của Hyundai khẳng định thỏa thuận này đánh dấu bước đi tiên phong trong quá trình thiết lập kinh tế tuần hoàn, bao quát vòng đời của pin. Mục đích cuối cùng là xây dựng một chuỗi cung ứng pin xe bền vững.

Dương Liễu (Theo: recyclingtoday.com)