Syria hé lộ di sản hạt nhân thời Tổng thống Assad, 'mở cửa' để IAEA vào cuộc

Ngoại trưởng Syria Asaad al-Shaibani trong cuộc gặp với Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi tại Damascus về di sản hạt nhân thời cựu Tổng thống Bashar al-Assad. (Nguồn: Al Jazeera)

Động thái trên được đưa ra sau khi cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc (LHQ) phát hiện một lượng lớn vật liệu hạt nhân tại một địa điểm ở Damascus.

Theo Ngoại trưởng Syria Asaad al-Shaibani, Damascus đã chủ động thông báo với IAEA về sự tồn tại của số vật liệu này tại một địa điểm chưa được công bố trước đây. Người đứng đầu ngành ngoại giao Syria cho biết, số vật liệu được phát hiện không gây nguy hiểm và hiện vẫn do phía Syria quản lý.

Bên cạnh đó, IAEA sẽ áp dụng các biện pháp bảo đảm quốc tế nhằm ngăn ngừa nguy cơ chúng bị sử dụng sai mục đích.

Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết, các thanh sát viên của cơ quan này đã tới hai địa điểm tại Syria, gồm một cơ sở ở Deir ez-Zur và một địa điểm khác có liên quan số vật liệu hạt nhân được Damascus thông báo gần đây.

Người đứng đầu IAEA đánh giá, quyết định chủ động khai báo của chính quyền Syria là một quyết định đáng ghi nhận, đồng thời nhấn mạnh, số vật liệu lên tới vài tấn cần được đặt dưới sự giám sát quốc tế chặt chẽ.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh chính quyền Syria mới, được thành lập sau khi chế độ Tổng thống Assad sụp đổ cuối năm 2024, đã cam kết hợp tác với IAEA nhằm làm rõ và giải quyết các vấn đề liên quan đến các hoạt động hạt nhân của Syria trong quá khứ.

Theo giới quan sát, hiện chưa có thông tin cho thấy, Syria đang sở hữu kho vật liệu hạt nhân nhằm phục vụ mục đích chế tạo vũ khí. Tuy nhiên, hồ sơ này từ lâu vẫn thu hút sự quan tâm quốc tế, đặc biệt sau khi Israel tiến hành không kích một lò phản ứng hạt nhân bị nghi ngờ của Syria tại Deir ez-Zur vào năm 2007.

(theo Al Jazeera)

Trung Anh