Suy thận giai đoạn cuối ở tuổi 22 và lời hối hận muộn màng của nữ thợ tóc

Một tuần ba lần lên bệnh viện chạy thận trở thành lịch trình quen thuộc và đầy mệt mỏi trong cuộc sống của N.T.H. (22 tuổi, quê Thanh Hóa). Điều khiến cô day dứt nhất không chỉ là căn bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối, mà còn là những thói quen thiếu lành mạnh từng lặp đi lặp lại trong nhiều năm.

Năm 2022, khi làm việc tại một salon tóc ở Hà Nội, H. bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như chán ăn, mệt mỏi, buồn nôn, khó ngủ, khó thở và hơi thở có mùi hôi. Cho rằng đây chỉ là hệ quả của áp lực công việc, cô cố gắng chịu đựng thay vì đi khám.

Chỉ đến khi đột ngột khó thở dữ dội, huyết áp tăng cao và được đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện E, H. mới bàng hoàng biết chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng. Bác sĩ chẩn đoán cô bị suy thận giai đoạn 4 và phải lọc máu cấp cứu trước khi điều trị bảo tồn.

Cuộc sống của cô gái gắn với 3 buổi chạy thận/tuần (Ảnh: Vietnamnet).

Sau hai tuần điều trị tại Hà Nội, cô trở về quê tiếp tục chữa bệnh. Gia đình tìm mọi cách để giữ lại chức năng thận, nhưng sau hơn một năm, bệnh vẫn tiến triển thành suy thận mạn giai đoạn cuối. Từ đó đến nay, H. phải lọc máu chu kỳ ba lần mỗi tuần để duy trì sự sống.

Cha cô từng nói sẽ hiến thận cho con nếu đủ điều kiện, nhưng cả bố và mẹ đều mắc viêm gan B nên không thể thực hiện.

Nhìn lại quãng thời gian trước khi phát hiện bệnh, H. thừa nhận mình từng duy trì nhiều thói quen có hại cho sức khỏe. Vì đặc thù công việc, cô thường xuyên ăn đồ đặt sẵn, mỗi ngày uống 2-3 cốc trà sữa. Những hôm quá bận, cô dùng nước ngọt hoặc nước tăng lực để chống đói, lấy sức làm việc. Tiếp khách liên tục cũng khiến cô thường xuyên nhịn tiểu trong nhiều giờ.

“Khi nằm trên giường bệnh, tôi mới nhận ra mình đã quá thờ ơ với sức khỏe và bây giờ phải trả giá”, cô chia sẻ.

Thận kêu cứu vì thói quen xấu kéo dài

Theo ThS.BS Nguyễn Thế Thịnh, Khoa Phẫu thuật Thận - Tiết niệu và Nam khoa, Bệnh viện E, không ít người trẻ hiện nay suy nghĩ rằng một vài cốc trà sữa, vài lon nước ngọt hay vài lần nhịn tiểu sẽ không gây hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại không nằm ở một hành vi đơn lẻ mà ở việc những thói quen này diễn ra hằng ngày, kéo dài trong nhiều tháng, nhiều năm.

Theo chuyên gia, việc thường xuyên sử dụng đồ uống nhiều đường như trà sữa, nước ngọt, nước tăng lực không trực tiếp gây suy thận nhưng làm tăng nguy cơ béo ph, tiểu đường, tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa. Đây đều là những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn.

Bên cạnh đó, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối nhưng lại uống ít nước khiến thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải các chất hòa tan và duy trì cân bằng điện giải. Nếu kéo dài, nguy cơ hình thành sỏi tiết niệu và tổn thương chức năng thận sẽ tăng lên.

Nhiều người hối hận vì thói quen sinh hoạt thiếu khoa học dẫn tới suy thận khi còn quá trẻ

Một thói quen khác khá phổ biến ở người trẻ là nhịn tiểu vì bận học, bận làm hoặc ngại đi vệ sinh. Theo bác sĩ Thịnh, nhịn một vài lần không khiến thận bị suy ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, nước tiểu ứ đọng lâu trong bàng quang sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ viêm đường tiết niệu. Trong một số trường hợp, nước tiểu có thể trào ngược lên niệu quản và thận, gây tổn thương nếu không được điều trị kịp thời.

Điều đáng lo hơn là nhiều người trẻ còn thức khuya, ít vận động, lạm dụng đồ ăn nhanh và bỏ qua các dấu hiệu bất thường của cơ thể. Những yếu tố này cộng hưởng với nhau, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường - hai “thủ phạm” gây suy thận hàng đầu hiện nay.

Theo bác sĩ Thịnh, bệnh thận mạn ở giai đoạn đầu hầu như không có triệu chứng đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ thấy mệt mỏi, chán ăn, phù nhẹ, tiểu đêm nhiều hoặc tăng huyết áp nhưng thường nhầm lẫn với tình trạng căng thẳng, làm việc quá sức nên chủ quan không đi khám.

“Rất nhiều bệnh nhân trẻ đến viện khi chức năng thận suy giảm, thậm chí phải lọc máu. Nếu được phát hiện từ sớm, việc điều trị sẽ hiệu quả hơn rất nhiều và có thể làm chậm quá trình tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối”, bác sĩ nhấn mạnh.

Chuyên gia khuyến cáo người dân nên uống đủ nước, hạn chế đồ uống có đường, giảm muối trong khẩu phần ăn, không nhịn tiểu và duy trì cân nặng hợp lý. Đặc biệt, những người có tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh thận cần khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần.

Các xét nghiệm đơn giản như nước tiểu, creatinin máu và đánh giá mức lọc cầu thận có thể giúp phát hiện sớm tổn thương thận trước khi bệnh tiến triển đến giai đoạn phải chạy thận hoặc ghép thận.

Việt Linh