Sức sống mới ở bản tái định cư Lọng Bó

Đường lên bản Lọng Bó.

Bản tái định cư Lọng Bó cách trung tâm xã Chiềng Hoa 16,5km mà chúng tôi mất hơn 2 giờ đồng hồ mới đến nơi. Khác với sự hiểm trở trên đường đi, diện mạo bản mới gây ấn tượng bởi hạ tầng điện, đường, trường trạm được đầu tư đồng bộ. Những ngôi nhà được sắp xếp quy củ, khang trang, cho thấy nỗ lực của chính quyền và người dân trong việc xây dựng một cuộc sống bền vững nơi vùng cao.

Lọng Bó giữa biển mây. Ảnh Lường Chuyên (CTV)

Đón chúng tôi ngay từ đầu bản, anh Giàng A Thọ, Trưởng ban Công tác mặt trận bản, kể lại: Trước đây, bản Lọng Bó thuộc xã Chiềng Công, huyện Mường La cũ, có 71 hộ dân sinh sống trên khu vực sườn đồi có độc đốc lớn. Năm 2018, do ảnh hưởng của mưa bão, xuất hiện các vết nứt, cung trượt ngày càng rộng, kéo dài, nên nguy cơ sạt lở cao, nguy hiểm đến đời sống của người dân. Trước tình trạng đó, năm 2020, bản được UBND huyện Mường La cũ triển khai dự án bố trí sắp xếp dân cư mới, đảm bảo mặt bằng xây dựng các hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ kinh phí làm nhà ở cho các hộ dân. Đến năm 2022, dự án hoàn thành và đón nhân dân đến TĐC tại nơi ở mới.

Bản vùng cao Lọng Bó, xã Chiềng Hoa.

Dự án sắp xếp dân cư vùng nguy cơ sạt lở cao bản Lọng Bó có tổng mức đầu tư 16,7 tỷ đồng, gồm các hạng mục thiết yếu, như: Điện, đường, trường học, nhà văn hóa bản, công trình nước sạch, hỗ trợ ổn định đời sống cho các hộ dân di chuyển từ nơi ở cũ sang nơi ở mới. Phấn khởi về nơi ở mới, anh Giàng A Của, một người dân trong bản đã nói: "Nơi ở mới có đường bê tông sạch đẹp, nước sinh hoạt kéo về tận nhà, bà con sống tập trung nên thuận tiện hơn trước rất nhiều. Dân bản ai cũng mừng, bảo nhau tích cực làm ăn để ổn định cuộc sống.

Nhà văn hóa bản Lọng Bó được đầu tư khang trang.

Nhân dân bản Lọng Bó chăn nuôi gia súc.

Sức sống mới đang hiện hữu rõ nét trong từng nếp nhà của 81 hộ đồng bào dân tộc Mông nơi đây. Bà con trong bản đã biết canh tác hơn 70 ha lúa cùng 36 ha ngô, sắn; nuôi hơn 700 con gia súc, gia cầm và cùng nhau bảo vệ 271 ha rừng rừng dầu nguồn

Vừa nhanh tay cho đàn lợn ăn, chị Mùa Thị Bầu, bản Lọng Bó, nói: Trước đây, nơi ở cũ gia đình nuôi lợn thường thả rông trên rừng nên hay bị dịch bệnh. Giờ về nơi ở mới, được cán bộ hướng dẫn cách làm chuồng trại để chủ động chăm sóc đàn vật nuôi, nên đàn lợn lớn nhanh và khỏe mạnh hơn, giúp gia đình mình có tiền lo cho con cái đi học.

Điểm trường tiểu học và mầm non Lọng Bó.

Tiếp tục ghé thăm điểm trường tiểu học và mầm non trong bản, nhiều bậc phụ huynh đã có mặt để đón con em sau buổi học, những người mẹ, người bà chưa từng được học, chưa từng biết chữ, đứng ngoài cửa sổ nhìn thầy, cô giáo và con em mình chăm chú đọc bài.

Chị Vừ Thị Say, phụ huynh học sinh, cho biết: Tôi không biết chữ, nên khi thấy con được đi học, biết đọc, biết viết, tôi thấy rất vui. Tôi luôn động viên các con, chăm ngoan, học giỏi để sau này cuộc sống sẽ bớt vất vả hơn.

Một giờ học của cô và trò lớp mầm non điểm trường Lọng Bó.

Cả bản có hơn 100 học sinh đang theo học tại các trường mầm non, tiểu học, THCS. Công tác huy động học sinh trong độ tuổi đến trường hằng năm đạt từ 90% trở lên. Gắn bó với điểm trường được 3 năm nay, thầy giáo Lò Văn Mừng, giáo viên Trường PTDT bán trú Tiểu học Chiềng Công, xã Chiềng Hoa, chia sẻ: Điểm trường đang có 40 học sinh tiểu học lớp 1,à lớp 2 và 38 học sinh mầm non, với 3 giáo viên trực tiếp giảng dạy tại trường. Khó khăn nhất là con đường từ điểm trung tâm xã vào bản chưa được bê tông hóa, mùa khô đi thì bụi bặm, mùa mưa lầy lội trơn trượt; thiếu trang thiết bị dạy học. Dẫu vậy, chúng tôi vẫn bám trường, bám lớp với mong muốn con em bản vùng cao nơi đây học con chữ để có tương lai tốt đẹp hơn.

Nhân dân bản Lọng Bó giữ gìn nghề thêu trang phục truyền thống.

Dù đã được Nhà nước quan tâm, nhưng cuộc sống ở bản vùng cao này vẫn còn nhiều khó khăn khi tỷ lệ hộ nghèo còn cao; thu nhập chủ yếu từ việc trồng trọt. Nhiều gia đình bố mẹ đi làm ăn xa, con cái ở nhà với ông bà, đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập của các em; tuyến đường lên bản còn khó khăn, gây trở ngại lớn cho việc đi lại, giao thương hàng hóa...

Trăn trở về những khó khăn trở ngại ở Lọng Bó, ông Hoàng Văn Thái, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Hoa cho biết: Năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo ở bản Lọng Bó vẫn còn chiếm 44,4%, để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân nới đây.Xã Chiềng Hoa đang tiếp tục vận động các nguồn lực đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu; khảo sát, lựa chọn và xây dựng mô hình điểm về kinh tế nông nghiệp, chăn nuôi nhằm hỗ trợ sinh kế bền vững cho người dân, đặc biệt là các hộ nghèo và cận nghèo. Quan tâm giải quyết việc làm, đặc biệt là đưa người lao động trẻ đi làm việc ở nước ngoài. Bên cạnh đó, Lọng Bó là bản có khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp, hoang sơ, nhất là biển mây nên xã đã định hướng về phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa tại bản…

Hoàng hôn trên bản vùng cao Lọng Bó. Ảnh Lường Chuyên (CTV).

Những cung đường gian nan từ bản Lọng Bó về trung tâm xã Chiềng Hoa.

Chia tay Lọng Bó, hình ảnh những đôi mắt trẻ thơ chăm chú bên trang vở và nụ cười rạng rỡ của bà con bên những ngôi nhà mới còn đọng lại mãi trong tâm trí chúng tôi. Dẫu con đường lên bản vẫn còn những đoạn gồ ghề bụi đỏ, dẫu cuộc sống của đồng bào Mông nơi đây vẫn còn đó những lo toan, nhưng niềm tin về một cuộc đời mới đã bén rễ trên đỉnh núi này. Với sự tiếp sức của Nhà nước và nghị lực của người dân, tin rằng khi đã “an cư - lạc nghiệp”, đời sống bà con Lọng Bó sẽ ngày càng đủ đầy hơn.

Huyền Trăng