Sức sống mới ở bản người Dao xóm Giang Cáp

Cộng đồng người Dao quần chẹt xóm Giang Cáp chú trọng bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Theo chia sẻ của anh Dương Tài Biên, một điển hình năng động phát triển kinh tế ở xóm Giang Cáp, đời sống của đồng bào Dao quần chẹt vào khoảng 2 thập kỷ trước bộn bề khó khăn. Ở đây, đất canh tác trồng lúa gần như không có mà chỉ có một số diện tích trồng ngô, cây lâm nghiệp. Gia đình anh ở thời điểm đó trong tình trạng thiếu đói gần như quanh năm. Sau này, khi đã phương trưởng, có gia đình riêng, anh xoay sở không ít công việc từ làm nông, chuyển sang dịch vụ bằng mọi nỗ lực thoát nghèo. Để có được kinh tế vững chắc cũng như cơ ngơi khang trang hôm nay, bản thân anh nhanh nhạy trong nắm bắt nhu cầu thị trường, mở mang dịch vụ vận tải hàng hóa còn vợ anh ở nhà quán xuyến gia đình, chăn nuôi thêm đàn lợn, đàn gà.

Ở bản người Dao xóm Giang Cáp, bà con rất chăm chỉ, bảo ban nhau làm ăn để đời sống cùng đi lên. Bên cạnh kinh doanh dịch vụ, buôn bán nhỏ, nhiều hộ tập trung phát triển chăn nuôi, chủ yếu là tăng quy mô đàn lợn thịt. Tiêu biểu như các gia đình anh Triệu Sinh Kim, Triệu Sinh Minh, Đỗ Văn Vĩ... Trong đó, hộ gia đình anh Đỗ Văn Vĩ có quy mô đàn lớn nhất, bình quân 80 - 90 con lợn thịt/lứa. Vợ anh Vĩ là chị Triệu Thị Hoài nhiều năm nay kinh doanh hàng hóa theo các thuyền chợ trên tuyến đường thủy nội địa sông Đà. Với 2 nguồn thu đều đặn, gia đình anh Vĩ thuộc diện khá giả nhất, nhì xóm, có điều kiện cho con cái ăn học thành tài.

Ngoài chăn nuôi, dịch vụ, sinh kế của hộ dân còn được cải thiện nhờ nghề rừng. Vào mùa vụ chính, bà con thu hoạch cây theo chu kỳ trên diện tích rừng trồng sản xuất, lấy các loại măng bương, tre, luồng để bán thương phẩm. Đặc biệt, phần thu nhập đáng kể của các hộ còn đến từ nghề xây. Tại xóm hình thành một số nhóm thợ, tổ thợ, trong đó có những cá nhân đứng ra nhận thầu các công trình xây dựng ở trong và ngoài địa phương để các thành viên trong tổ, nhóm cùng làm.

Trước đây, các gia đình người Dao sinh sống trong những ngôi nhà ẩm thấp, vách làm bằng đất. Sau này, đời sống đi lên, 100% hộ đều ở nhà xây, không ít hộ có nhà ở khang trang, bề thế, mua sắm nội thất đắt tiền. Các gia đình đều có 1 - 2 xe máy, chưa kể có hộ còn sắm cả xe ô tô làm phương tiện di chuyển.

Ông Hoàng Việt Bắc - Trưởng xóm Giang Cáp cho biết: Bước phát triển kinh tế - xã hội trong cộng đồng người Dao nói riêng, xóm Giang Cáp nói chung phải kể đến sự quan tâm, hỗ trợ lớn về đường lối, chính sách, chủ trương của Đảng, Nhà nước. Hiện nay, xóm được hưởng lợi từ chương trình ưu tiên dành cho khu vực đặc biệt khó khăn.

Cùng với đó, hệ thống đường giao thông xóm, ngõ được đầu tư giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa của bà con dễ dàng, thuận tiện; việc cấp điện đảm bảo, phục vụ tốt nhu cầu sinh hoạt của người dân; 100% con em được tạo điều kiện học tập; 100% đối tượng người dân được cấp thẻ bảo hiểm y tế; hộ nghèo, hộ cận nghèo được hỗ trợ cây, con giống, vật tư, tư liệu sản xuất và vay vốn ưu đãi để vươn lên...

Đặc biệt, tại khu vực có đồng bào Dao sinh sống được đầu tư công trình nhà văn hóa khang trang với tổng trị giá 700 triệu đồng từ nguồn vốn chương trình phát triển kinh tế xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng ở khu dân cư. Đến năm 2025, bình quân thu nhập đầu người của bản Cáp (cũ) là 45 triệu đồng/người; số hộ nghèo giảm còn 2 hộ. Bà con người Dao ở địa phương ngày càng có ý thức hơn trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc qua tiếng nói, phong tục tập quán, trang phục... đồng thời tích cực tham gia các cuộc vận động, phong trào do các cấp phát động. Số hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa chiếm tỷ lệ 85%.

Bùi Minh