'Sức mạnh mềm' ở biên giới Kỳ cuối: Bộ đội Biên phòng nỗ lực kiến tạo 'thế trận lòng dân'

Trong không gian địa - chính trị đặc biệt ấy, lực lượng Bộ đội Biên phòng không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc và đấu tranh phòng, chống tội phạm, mà còn triển khai nhiều chương trình xã hội quy mô lớn nhằm xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc tại khu vực biên giới.

Thông qua các chương trình như “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo”, cùng với mô hình “Đảng viên Đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản biên giới; các lớp học vùng biên, khám chữa bệnh miễn phí và hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng Bộ đội Biên phòng đang từng bước tạo dựng một nền tảng đặc biệt: “sức mạnh mềm” của lòng dân trong bảo vệ chủ quyền biên giới.

Những chương trình an sinh xã hội lan tỏa dọc tuyến biên giới

Một trong những chương trình nhân văn tiêu biểu của lực lượng Bộ đội Biên phòng trong nhiều năm qua là “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng”.

Chương trình được triển khai từ năm 2016, hướng tới đối tượng là học sinh nghèo, học sinh dân tộc thiểu số và những em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở khu vực biên giới. Hằng tháng, các chiến sĩ biên phòng trích một phần thu nhập của mình để hỗ trợ học bổng cho các em tiếp tục đến trường.

Đến nay, chương trình đã hỗ trợ hàng nghìn học sinh tại các xã biên giới trên cả nước, góp phần giúp nhiều em vượt qua nguy cơ bỏ học giữa chừng. Không ít học sinh sau khi được hỗ trợ đã tiếp tục theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trở thành nguồn nhân lực trẻ cho chính những địa phương biên giới nơi các em sinh ra.

Song song với chương trình học bổng, mô hình “Con nuôi Đồn Biên phòng” cũng được triển khai tại nhiều đơn vị. Những đứa trẻ mồ côi hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được đón về sinh sống và học tập trong doanh trại. Tại đây, các chiến sĩ biên phòng vừa làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới, vừa trở thành những người cha, người thầy chăm sóc và dạy dỗ các em.

Thông qua môi trường sống kỷ luật, nền nếp của các “bố nuôi” nhiều em nhỏ đã thay đổi rõ rệt về nhận thức và định hướng tương lai. Các địa phương đều đánh giá mô hình này không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn góp phần tạo nguồn nhân lực trẻ cho khu vực biên giới trong tương lai.

Bên cạnh các chương trình giáo dục, lực lượng Bộ đội Biên phòng cũng triển khai nhiều hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Hàng năm, hàng chục nghìn lượt người dân vùng biên được khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí thông qua các chương trình phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng với ngành Y tế và các tổ chức xã hội.

Những hoạt động ấy không chỉ hỗ trợ trực tiếp đời sống người dân mà còn tạo nên mối quan hệ gắn bó giữa quân và dân nơi tuyến đầu Tổ quốc.

Một trong những điểm nhấn của các hoạt động do Bộ đội Biên phòng triển khai là những lớp học nhỏ do các “thầy giáo mang quân hàm xanh” đứng lớp. Ở nhiều bản làng vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện giáo dục còn thiếu thốn, các cán bộ, chiến sĩ biên phòng không chỉ thực hiện nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ chủ quyền mà còn trực tiếp tham gia dạy chữ cho trẻ em. Những lớp học ấy có khi được tổ chức tại nhà văn hóa thôn, có khi ngay trong doanh trại của Đồn Biên phòng, thậm chí có nơi chỉ là một căn phòng nhỏ dựng tạm giữa bản làng.

Tại nhiều địa phương, các lớp học do Bộ đội Biên phòng tổ chức đã giúp nhiều trẻ em vùng biên lần đầu tiên biết đọc, biết viết. Không ít em học sinh dân tộc thiểu số trước đây phải bỏ học sớm vì khoảng cách địa lý và điều kiện kinh tế khó khăn, nay đã có cơ hội tiếp tục đến trường nhờ sự hỗ trợ của lực lượng biên phòng. Các chiến sĩ vừa là người thầy dạy chữ, vừa là người hướng dẫn các em về nếp sống, kỷ luật và tình yêu quê hương, đất nước.

Thông qua việc dạy chữ, dạy tiếng phổ thông và phổ biến kiến thức pháp luật cơ bản, lực lượng Bộ đội Biên phòng còn góp phần nâng cao nhận thức cho cộng đồng dân cư vùng biên. Nhiều nơi, chính từ những lớp học nhỏ ấy đã hình thành nên thế hệ trẻ hiểu biết hơn về pháp luật, về chủ quyền lãnh thổ và về trách nhiệm của mỗi người dân trong việc bảo vệ biên giới quốc gia.

Những lớp học của “thầy giáo mang quân hàm xanh” thể hiện sự sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng, thể hiện nỗ lực gắn kết với Nhân dân. Từ những lớp học nhỏ nơi bản làng, một nền tảng bền vững của “thế trận lòng dân” đang được bồi đắp từng ngày dọc theo các đường biên của Tổ quốc.

Những chiến dịch cộng đồng quy mô lớn nơi biên cương

Bên cạnh các chương trình an sinh dài hạn, nhiều chiến dịch cộng đồng quy mô lớn đã được triển khai tại các địa phương biên giới, tạo nên những điểm nhấn quan trọng trong đời sống xã hội vùng biên.

Một trong những chương trình tiêu biểu là “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản”.

Mỗi dịp Tết Nguyên đán, các đồn biên phòng phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức nhiều hoạt động hỗ trợ người dân như trao quà Tết cho hộ nghèo, gia đình chính sách, học sinh khó khăn; tổ chức gói bánh chưng, giao lưu văn nghệ, các hoạt động văn hóa cộng đồng.

Trong nhiều năm qua, hàng chục nghìn phần quà đã được trao tận tay người dân vùng biên thông qua chương trình này. Đối với nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn, những phần quà tuy không lớn về vật chất nhưng lại mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, giúp họ có thêm niềm tin vào sự quan tâm của Nhà nước và của những người lính đang ngày đêm bảo vệ biên cương.

Cùng với các hoạt động chăm lo đời sống, lực lượng Bộ đội Biên phòng còn tích cực tham gia các chương trình xây dựng nông thôn mới tại khu vực biên giới. Nhiều công trình dân sinh như đường giao thông nông thôn, hệ thống chiếu sáng, nhà văn hóa, công trình nước sạch… đã được triển khai với sự phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng và chính quyền địa phương.

Tại nhiều địa phương, chính các cán bộ biên phòng là những người trực tiếp tham gia vận động người dân hiến đất, đóng góp ngày công lao động để xây dựng các công trình chung của cộng đồng.

Những công trình ấy không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn góp phần tạo nên sự thay đổi rõ rệt về diện mạo kinh tế - xã hội tại các xã biên giới.

Củng cố hệ thống chính trị cơ sở và phát triển kinh tế - xã hội

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của lực lượng Bộ đội Biên phòng trong nhiều năm qua là tham gia củng cố hệ thống chính trị tại các xã, thôn, bản biên giới.

Thông qua mô hình đảng viên đồn biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản, nhiều cán bộ biên phòng đã trực tiếp tham gia công tác xây dựng Đảng tại cơ sở.

Các cán bộ này vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của lực lượng biên phòng, vừa tham gia cùng chính quyền địa phương trong việc tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, vận động Nhân dân tham gia các phong trào phát triển kinh tế - xã hội.

Xây dựng “thế trận lòng dân” tại khu vực biên giới

• Hàng trăm cán bộ Bộ đội Biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản.

• Nhiều mô hình tổ tự quản đường biên, cột mốc được thành lập.

• Hàng nghìn công trình dân sinh được xây dựng tại khu vực biên giới.

•Hàng chục nghìn hộ dân tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Ở nhiều địa phương, cán bộ biên phòng còn đóng vai trò cầu nối giữa người dân với chính quyền, giúp giải quyết những vấn đề phát sinh trong đời sống cộng đồng.

Song song với công tác xây dựng hệ thống chính trị, lực lượng Bộ đội Biên phòng cũng tích cực tham gia các chương trình xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ người dân chuyển đổi mô hình sản xuất và phát triển kinh tế.

Thông qua việc hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi và vận động các nguồn lực xã hội, nhiều địa phương biên giới đã từng bước cải thiện đời sống của người dân.

Những hoạt động này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho các hộ gia đình mà còn góp phần tạo nên sự ổn định lâu dài tại khu vực biên giới.

“Sức mạnh mềm” trong chiến lược bảo vệ biên giới

Những chương trình xã hội do lực lượng Bộ đội Biên phòng triển khai trong nhiều năm qua cho thấy một cách tiếp cận đặc biệt trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ: kết hợp giữa sức mạnh quân sự với sức mạnh của lòng dân.

Trong bối cảnh các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, việc xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa lực lượng bảo vệ biên giới với người dân địa phương trở thành yếu tố quan trọng trong chiến lược bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Ở nhiều địa phương biên giới, người dân chủ động cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm pháp luật. Không ít người còn tham gia trực tiếp vào các tổ tự quản đường biên, cột mốc.

Những hành động ấy cho thấy một thực tế: khi người dân tin vào lực lượng biên phòng, họ sẽ trở thành một phần của hệ thống bảo vệ biên giới.

Chính từ những chương trình giáo dục, y tế, an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng Bộ đội Biên phòng đang từng bước tạo dựng một nền tảng vững chắc cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Đó chính là “sức mạnh mềm” ở biên giới. Một sức mạnh không chỉ được tạo nên từ vũ khí hay công nghệ, mà từ lòng tin của Nhân dân đối với những người lính đang ngày đêm canh giữ phên dậu Tổ quốc.

Dọc theo những đường biên của Tổ quốc, các cột mốc vẫn ngày đêm lặng lẽ khẳng định chủ quyền thiêng liêng của đất nước. Bên cạnh những cột mốc hữu hình ấy, còn có những “cột mốc mềm” được dựng lên trong lòng người dân nơi biên giới. Từ những lớp học nhỏ nơi bản làng, những đứa trẻ được nâng bước tới trường, những mái nhà mới dựng lên cho người nghèo, đến những mùa xuân ấm áp được mang tới cho đồng bào vùng biên… tất cả đang âm thầm bồi đắp niềm tin giữa quân và dân. Chính từ niềm tin ấy, Bộ đội Biên phòng đã và đang kiến tạo một “thế trận lòng dân” bền vững - nền tảng quan trọng để bảo vệ biên giới quốc gia, giữ cho phên dậu Tổ quốc luôn bình yên.

Những chương trình xã hội tiêu biểu của Bộ đội Biên phòng

• Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng”.

• Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”.

• Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”.

•Chương trình “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo”.

Vân Tùng - Tiến Dũng