Sức hút từ chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa địa phương

Điểm tham quan tháp Pô Sah Inư thu hút du khách

Từ bảo tồn thụ động sang phát huy chủ động

Những ngày đầu năm, khi tiết xuân còn phảng phất trong gió biển và nắng ấm trải dài trên những triền cát, các di sản văn hóa, lịch sử phía Đông Nam tỉnh trở thành điểm đến thu hút đông đảo du khách từ các nơi về. Dòng người tìm về di tích không chỉ để du xuân, vãn cảnh mà còn để lắng nghe câu chuyện của quá khứ, cảm nhận chiều sâu văn hóa hun đúc nên vùng biển giàu bản sắc.

Trên tuyến đường từ phường Phan Thiết ra Khu du lịch Mũi Né, từ ngày mồng 1 cho đến mồng 7 tết, từng đoàn xe nối đuôi nhau di chuyển và đậu san sát tại các điểm tham quan. Trong đó, “điểm dừng chân” tháp Pô Sah Inư (phường Phú Thủy), từ sáng sớm cho đến chiều muộn đều tấp nập du khách.

Trong các điểm di tích lịch sử, văn hóa ở phía Đông Nam tỉnh, trực thuộc Bảo tàng Lâm Đồng, đây là điểm duy nhất thu vé. Nhưng điểm thu hút du khách có lẽ không chỉ bởi mức giá vé thấp, mà còn chính ở sức hút chiều sâu văn hóa và những trải nghiệm mà họ nhận lại sau mỗi chuyến đi. Sự tươi mới trong cách trang trí hình ảnh sắc xuân; sự sống động khi kết hợp giữa không gian biểu diễn âm nhạc dân gian và không gian nghề thủ công truyền thống của dân tộc Chăm, rồi từng người được trực tiếp chạm tay thực hành. Điều này mang đến cảm nhận gần gũi, hòa mình vào không khí lễ hội và các phong tục tập quán địa phương.

Nghệ nhân biểu diễn làm gốm tại tháp Pô Sah Inư phục vụ du khách tham quan vào dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ

Anh Nguyễn Quang Tùng (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, chính sự đổi mới trong cách tiếp cận với văn hóa của đơn vị quản lý khiến cho những lớp gạch nung cổ kính của tháp Chăm càng nổi bật trên nền trời xanh. Đồng thời, mỗi du khách khi tới đây đều cảm nhận được sự giao thoa giữa hiện tại và quá khứ hàng ngàn năm.

Đưa văn hóa về cộng đồng

Trong quá trình xây dựng và phát triển văn hóa con người Việt Nam phát triển toàn diện theo tinh thần của Nghị quyết số 80, tiếp nối dòng chảy di sản, thì các di tích lịch sử cách mạng cũng được nhìn nhận không chỉ là nơi lưu giữ ký ức quá khứ, mà còn là không gian giáo dục sống động. Rõ nhất là tại Khu di tích Căn cứ Tỉnh ủy Bình Thuận trong kháng chiến chống Mỹ đang từng bước được gắn chặt với mục tiêu giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức, nhân cách và trách nhiệm xã hội.

Thay vì tiếp cận lịch sử theo lối truyền thụ một chiều, khu di tích đang dần trở thành “lớp học ngoài trời”. Học sinh, đoàn viên, Nhân dân được trực tiếp trải nghiệm không gian kháng chiến, nghe thuyết minh, tham gia sinh hoạt truyền thống, từ đó hình thành cảm xúc, thái độ và nhận thức đúng đắn về lịch sử.

Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, từ mồng 1 - mồng 7 tháng giêng, Di tích tháp Pô Sah Inư đón 7.000 lượt khách tham quan, tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái, doanh thu đạt 90 triệu đồng. Trong đó, khách tham quan trong nước chiếm hơn 80%.

Ông Võ Cáp, Giám đốc Khu di tích Căn cứ Tỉnh ủy Bình Thuận cho biết: Những ngày lễ, tết, nơi đây lại được các trường học, đơn vị, đoàn thể chọn tổ chức chương trình về nguồn, kết nạp đoàn viên, hội viên. Năm 2025, tổng lượng khách điểm tham quan đạt hơn 26.500 lượt, vượt 56,5% chỉ tiêu. Và trong 7 ngày Tết Nguyên đán, khu di tích đón hơn 1.200 lượt khách, trong đó 80% là đồng bào dân tộc K’ho. Điều đó cho thấy sức lan tỏa của di tích cách mạng khi được gắn với nhu cầu văn hóa cộng đồng. Không gian lịch sử không còn xa lạ, mà trở thành điểm đến gần gũi, thân thuộc trong đời sống tinh thần của người dân.

Khu di tích Căn cứ Tỉnh ủy Bình Thuận trong kháng chiến chống Mỹ thu hút Nhân dân đến du xuân

Trực tiếp đồng hành cùng du khách trong mỗi hành trình, anh Nguyễn Phúc Trường - hướng dẫn viên du lịch Công ty Du lịch và Sự kiện Bình Yên Travel (TP Hồ Chí Minh) nhận xét: Khu vực Đông Nam tỉnh Lâm Đồng giờ đây không còn “đóng khung” ở thương hiệu biển xanh, cát trắng, nắng vàng, mà đang dần khẳng định vị thế là điểm đến có chiều sâu lịch sử, văn hóa. Tại các điểm đến, vào mỗi thời điểm đều có sự đổi mới trong cách khai thác, chỉnh trang, bổ sung tư liệu hình ảnh, nâng cao chất lượng thuyết minh, giới thiệu di sản gắn với hoạt động trải nghiệm, giáo dục lịch sử…

Phát huy di sản theo tinh thần Nghị quyết số 80 suy cho cùng chính là đánh thức giá trị văn hóa trong mỗi con người, để văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn lan tỏa, đồng hành cùng sự phát triển bền vững của địa phương trong nhịp sống mới. Những chuyển biến đó cho thấy Nghị quyết số 80 không phải là khẩu hiệu mà đang dần được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực. Di sản văn hóa, từ chỗ “nằm yên trong quá khứ”, đang từng bước trở thành động lực phát triển, là cầu nối giữa lịch sử và hiện tại.

Những buổi học tập, giáo dục truyền thống được tổ chức tại Khu di tích Căn cứ Tỉnh ủy Bình Thuận trong kháng chiến chống Mỹ

Thùy Linh .