Sức hút từ câu chuyện linh dị dân gian lên màn ảnh rộng

Hành trình ấy được đội ngũ biên kịch F35 Story tiếp nối ở Heo năm móng, nơi những nét văn hóa, tín ngưỡng tâm linh đặc sắc kết hợp sáng tạo điện ảnh để kể một câu chuyện linh dị không chỉ rùng rợn mà còn có chiều sâu.

Biên kịch Quốc Nguyễn (ngoài cùng bên phải) cùng ekip "Heo năm móng"

Từ câu chuyện dân gianđến kịch bản điện ảnh

Không biết từ bao giờ, người dân Nam bộ, đặc biệt khu vực Tây Nam Bộ, đã truyền tai nhau câu chuyện ma mị, rùng rợn về heo năm móng hay “cô Năm Hợi”.

Nhiều người cho rằng heo năm móng là linh vật mang đến điềm gở, gia đình người chủ nuôi, bán hay xẻ thịt heo sẽ gặp xui xẻo, lãnh nghiệp báo thảm khốc. Cũng có quan niệm cho rằng heo năm móng là linh hồn người đầu thai, nên bàn chân mới có năm ngón hệt con người trong khi heo bình thường chỉ có bốn móng. Lại có quan điểm cho rằng heo năm móng thực chất chỉ là một dạng dị tật bẩm sinh.

Dù hiểu theo cách nào, câu chuyện về heo năm móng vẫn chứa đựng màu sắc đầy huyền hoặc, ma mị. Cho đến tận bây giờ, người dân Nam bộ vẫn “ngại” nuôi, bán hay xẻ thịt những con heo có năm móng dị thường này. Nếu gặp, họ thường gửi vào chùa chăm sóc, khi chết, những con heo này sẽ được hỏa táng và xây mộ chôn cất.

Chính câu chuyện đầy ly kỳ, hấp dẫn ấy đã thôi thúc đội ngũ biên kịch F35 Story đào sâu tìm tòi, nghiên cứu để khám phá bức màn bí ẩn đằng sau một trong những linh dị dân gian vốn đã ăn sâu vào tâm thức của đông đảo người Việt.

Heo năm móng không đơn thuần khơi dậy trí tò mò, nỗi sợ về một loài vật vốn quá quen thuộc với cuộc sống, mà ẩn sau đó là câu chuyện đầy ám ảnh về nghiệp báo, luân hồi, nhân quả - những khái niệm gắn chặt với đời sống tâm linh, tín ngưỡng của dân tộc.

Đồng hành trong hành trình linh dị dân gian của Quỷ cẩu, Linh miêu và nay là Heo năm móng, biên kịch Quốc Nguyễn cho rằng tâm linh là chất liệu rất khác với các chất liệu khai thác hiện thực xã hội.

Người viết không thể chỉ tìm tòi, nghiên cứu tư liệu từ sách vở, tài liệu để lắp ghép thành một kịch bản. Điều quan trọng là sự thấu hiểu những con người đang gửi gắm niềm tin vào nó, hiểu nỗi sợ, sự tôn kính, những kiêng dè và cả hệ giá trị mà niềm tin ấy chi phối trong đời sống.

“Điều khó nhất khi đưa yếu tố tâm linh vào kịch bản không nằm ở việc nghĩ ra một truyền thuyết đáng sợ, mà ở chỗ người viết phải thật sự hiểu cách con người trong một cộng đồng văn hóa nhìn nhận niềm tin ấy”, biên kịch Quốc Nguyễn nói.

Biên kịch Phạm Cao Nhân và biên kịch Trần Xuân Mai (ngoài cùng bên trái) cùng ekip "Heo năm móng"

Theo Quốc Nguyễn, muốn khai thác tốt chủ đề tâm linh bằng ngôn ngữ điện ảnh, người viết kịch bản không chỉ cần trí tưởng tượng, mà còn cần thực sự tiếp xúc, “sống” với con người, vùng đất, nét văn hóa, tín ngưỡng mà mình đang viết về để không nhìn chất liệu tâm linh ấy bằng thái độ hời hợt hay phán xét.

Chỉ khi tiếp cận các giá trị văn hóa tâm linh bằng sự tôn trọng, người viết mới kể được một câu chuyện điện ảnh thực sự thuyết phục và giàu cảm xúc.

“Với đội ngũ biên kịch của Heo năm móng, yếu tố tâm linh không phải “lớp vỏ” để trang trí cho một bộ phim kinh dị, mà phải là cốt lõi tạo nên thế giới, xung đột và số phận nhân vật”, biên kịch Quốc Nguyễn cho biết thêm.

Giá trị văn hóa là “xương sống” của kịch bản

Biên kịch Trần Xuân Mai, cũng là biên kịch tham gia Linh miêu và tiếp tục đồng hành ở Heo năm móng nhấn mạnh văn hóa không thể chỉ là “phông nền” đẹp mắt phía sau câu chuyện.

Khán giả có thể trầm trồ bởi những bộ trang phục, nghi lễ, phong tục được tái hiện công phu, hoành tráng trên màn ảnh rộng nhưng thứ khiến họ ở lại với bộ phim lại là cách văn hóa hiện diện trong cuộc sống của nhân vật, tác động lên cách nhân vật suy nghĩ, sợ hãi và hành động. Bởi khi đó, người xem có thể “hòa vào” hành trình của nhân vật, từ đó nảy sinh sự đồng cảm với nhân vật.

Trong Heo năm móng, không gian của bộ phim được dệt nên từ nhiều lớp văn hóa khác nhau, từ Phật giáo Nam Tông Khmer đến tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Tại đó, những nét văn hóa đẹp đẽ như điệu múa Apsara, múa Chằn, múa Bóng Rỗi, hình tượng Ông Tà hay đời sống tín ngưỡng Khmer không xuất hiện chỉ để tạo màu sắc lạ mắt, mà trở thành những yếu tố then chốt tạo nên thế giới tâm linh của bộ phim.

Poster phim "Heo năm móng"

Văn hóa phải có ảnh hưởng sâu đậm lên “mã gen” của nhân vật từ trong tâm lý đến các lựa chọn của mình, từ đó thúc đẩy câu chuyện tịnh tiến.

“Chính vì vậy, với team biên kịch, văn hóa phải là hạt giống để cái cây kịch bản mọc lên từ đầu, chứ không phải vài “bông hoa giả” được cắm thêm sau khi câu chuyện đã hình thành”, biên kịch Trần Xuân Mai chia sẻ.

Quan điểm này cho thấy một cách làm nghiêm túc hơn với chất liệu dân gian: không khai thác văn hóa như một món đặc sản thị giác, mà xem đó là phần hồn để câu chuyện có chiều sâu và bản sắc.

Bên cạnh đó, biên kịch Phạm Cao Nhân, người đồng hành cùng Heo năm móng từ những ngày đầu, cũng chia sẻ một điểm thú vị khác trong cách tiếp cận của bộ phim là đưa truyền thuyết dân gian về gần hơn với đời sống hiện đại, nơi nỗi sợ không chỉ đến từ những thế lực vô hình, mà còn đến từ chính cách con người đối xử với nhau mỗi ngày.

“Bên cạnh màu sắc tâm linh, chúng mình mong muốn đưa vào những vấn đề mang tính thời đại như sự cực đoan và độc hại của cộng đồng online, tình trạng câu like câu view bất chấp. Trong giai đoạn phát triển câu chuyện, chúng mình luôn xác định rằng "con quỷ" không phải trung tâm tuyệt đối của câu chuyện mà chỉ là hệ quả. Gốc rễ của nỗi sợ vẫn nằm ở tham vọng, lựa chọn, sai lầm và những nghiệp quả con người tự tạo ra”, biên kịch Phạm Cao Nhân cho biết.

Đội ngũ biên kịch F35 Story

Từ Quỷ cẩu, Linh miêu đến Heo năm móng, có thể thấy đội ngũ sáng tạoF35 Story bền bỉ với mục tiêu dùng ngôn ngữ điện ảnh để đưa những nét đẹp văn hóa dân gian Việt Nam đến gần hơn với khán giả đại chúng.

Với những nỗ lực đó, kỳ vọng rằng trong tương lai, khán giả không chỉ được xem những bộ phim điện ảnh chủ đề linh dị dân gian đơn lẻ, mà còn được thưởng thức một “vũ trụ linh dị dân gian Việt Nam” vừa mới mẻ, vừa đậm đà bản sắc văn hóa bản địa.

Bộ phim Heo năm móng đang khởi chiếu tại các cụm rạp trên toàn quốc.

AN AN