Sức ép kép với các đế chế phân phối xe sang Mercedes – Benz

Các đế chế phân phối ‘xe sang’ Mercedes – Benz sẽ đối mặt nhiều thách thức trong thời gian tới. Ảnh: Việt Dương

Thị trường xe sang gặp khó

Sự vươn lên của Vinfast trong danh sách những hãng xe bán nhiều nhất thị trường trong năm 2025 và quý I/2026 với doanh số vượt trội so với các đối thủ xe xăng truyền thống phản ánh rõ nét cuộc tái cấu trúc toàn diện của thị trường ô tô Việt Nam, trong bối cảnh xu thế điện hóa gia tăng và biến động giá xăng dầu.

Đặc biệt, theo số liệu của Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), nếu các hãng xe như Toyota, Mitsubishi, Ford, Huyndai vẫn tìm cách lách được qua “khe cửa hẹp” nhờ khả năng đa dạng mẫu mã và chính sách ưu đãi, chiết khấu sâu bên cạnh xe điện thuần còn hạn chế do điều hạ tầng trạm sạc mới đang trong giai đoạn mở rộng, thì những dòng xe hạng sang, đặc biệt Mercedes – Benz cho thấy sự hụt hơi rõ nét tại Việt Nam.

Haxaco, G-Automobile, Vietnam Star là 3 đơn vị phân phối lớn nhất của dòng xe này tại Việt Nam, nhưng đã chứng kiến một năm 2025 suy giảm mạnh với tình trạng tồn kho kỷ lục và áp lực chi phí tài chính đè nặng.

Báo cáo năm 2025, Haxaco ghi nhận mang về doanh thu thuần hợp nhất 4.651 tỷ đồng và lãi sau thuế 39 tỷ đồng, lần lượt giảm tới 16% và 81% so với năm 2024. Để duy trì dòng tiền, Haxaco buộc phải giảm giá sâu, chấp nhận đánh đổi lợi nhuận ngắn hạn để giải phóng hàng tồn kho, duy trì hệ thống vận hành.

Có thời điểm, xe sản xuất từ năm 2022 – 2023 vẫn phải đưa ra thị trường, trong khi nguồn xe đời mới gần như không có. Điều này khiến hiệu quả kinh doanh của các đại lý phân phối xe sang Mercedes-Benz tại Việt Nam suy giảm.

Từ 2024, Haxaco quyết định dồn lực hơn cho dòng xe MG (của Trung Quốc) cùng tham vọng chiếm 30-40% thị phần xe MG tại Việt Nam với lập luận mang đến cơ hội sở hữu ô tô tiện nghi cho người Việt với giá khoảng 400 triệu đồng/chiếc, nhưng vì một vài lý do mang yếu tố kỹ thuật khiến dòng xe này chưa thực sự giúp Haxaco hái quả ngọt như mong muốn.

Trong khi đó, G-Automobile và Vietnam Star – các đơn vị đứng sau Haxaco về thị phần xe sang Mercedes-Benz cũng bước vào năm 2026 với những tâm thế thận trọng sau khi dòng xe này chịu áp lực dư cung lớn tại Việt Nam năm qua.

Năm 2025, G-Automobile ghi nhận doanh thu và lợi nhuận đều vượt kế hoạch với doanh thu hơn 3.681 tỷ đồng cùng lợi nhuận sau thuế hơn 20 tỷ đồng, lần lượt tăng 31% và 34% so với năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận G-Automobile vẫn thấp hơn mức đỉnh gần 27 tỷ đồng năm 2022, giai đoạn doanh nghiệp mới mở rộng sang dòng xe Mercedes - Benz.

Trong khi đó, dù không công bố trực tiếp về kết quả doanh thu tại Việt Nam, nhưng đối chiếu theo dữ liệu báo cáo tài chính của Hap Seng Consolidated Berhad, công ty mẹ của Vietnam Star Automobile thông qua Hap Seng Star Auto Sdn Bhd - đối tác của Mercedes-Benz tại Maylaysia, dù vẫn duy trì doanh thu nghìn tỷ đồng, nhưng tỷ lệ đóng góp tại thị trường Việt Nam đã liên tục sụt giảm đáng kể từ năm 2022 trở lại đây với doanh thu của năm 2025 chỉ bằng 1/3 so với năm 2022.

Điều này phản ánh những khó khăn của thị trường Việt Nam dù Vietnam Star Automobile sở hữu những lợi thế cạnh tranh khác biệt so với Haxaco hay G-Automobile.

Trong đó với việc là một phần của LSH Auto – đối tác chiến lược lớn nhất toàn cầu của Mercedes-Benz (LSH là cổ đông chiến lược của HapSeng Star Auto) và là doanh nghiệp 100% FDI nên có lợi thế về mặt tài chính từ nguồn vốn rẻ từ bên ngoài cùng quy trình quản trị hàng tồn kho tối ưu hơn và khả năng đàm phán tốt hơn với hãng xe mẹ về giá nhập và các chính sách ưu đãi, nhất là các dòng xe đắt tiền như Maybach hay AMG.

Điều đáng lưu ý, năm 2023, mặc dù nhiều chi phánh của Vietnam Star Automobile ghi nhận tới 16 giải thưởng, đặc biệt là hạng mục "Dealership of The Year" tại Mercedes-Benz Star Awards Việt Nam 2024, nhưng cùng kỳ theo dữ liệu công bố, công ty này lại báo lỗ hơn 200 tỷ đồng.

Bài toán nào cho các đế chế “xe sang Mercedes–Benz”

Nhìn chung, nếu năm 2022 được coi là đỉnh cao với tổng lượng xe sang bán ra toàn thị trường đạt ngưỡng 15.000 chiếc, bước sang năm 2023, con số này chỉ còn khoảng 8.000 xe và đi ngang đến thời điểm hiện nay. Các báo cáo về thị trường xe sang năm 2024 và 2025 cho thấy, doanh số duy trì quanh mốc 7.000-8.000 xe mỗi năm.

Trong bối cảnh đó, sự đi xuống thấy rõ của xe sang Mercedes-Benz, thương hiệu từng thống trị tuyệt đối phân khúc này với thị phần có lúc lên tới 60%. Từ giai đoạn đỉnh cao 2018 - 2020 đạt gần 8.000 xe/năm, đến năm 2025, thương hiệu "ngôi sao ba cánh" chỉ còn ghi nhận chỉ vào khoảng 2.100 xe bán ra, giảm hơn 60% chỉ sau 4 năm.

Hiện nay, việc người giàu cũng thận trọng hơn trong chi tiêu cùng lệ phí trước bạ cao, chi phí sử dụng xe sang lớn cũng khiến tầng lớp trung lưu phải cân nhắc khi xuống tiền. Trước những khó khăn về tài chính, thay vì phô trương, người mua xe đang có xu hướng thực dụng hơn khi chuyển dần sang các mẫu xe điện hoặc xe phổ thông cao cấp

Trong báo cáo gửi các cổ đông, ban điều hành G-Automobile thừa nhận thị trường đang chuyển từ thế người bán nắm lợi thế sang người mua có nhiều lựa chọn hơn. Tính đến hết tháng 2/2026, lượng xe tồn ước khoảng 140,000 chiếc. Áp lực này buộc các hãng liên tục giảm giá để đẩy hàng. Việc giảm giá kéo dài khiến biên lợi nhuận thu hẹp và tạo sức ép lên dòng tiền, nhất là khi ngành ô tô vốn sử dụng đòn bẩy tài chính lớn.

Ban điều hành cũng chỉ ra các yếu tố bên ngoài như giá dầu đang tác động trực tiếp đến sức mua với xe động cơ đốt trong - nhóm sản phẩm chính của G-Automobile hay nhiều hãng xe xăng khác, không chỉ riêng với phân khúc xe sang.

Ở góc nhìn rộng hơn, Saigon Ratings cho rằng ngành ô tô toàn cầu đã qua giai đoạn phục hồi và bước vào chu kỳ tăng trưởng chậm. Năm 2025, doanh số đạt khoảng 91,7 triệu xe và lần đầu vượt mức trước dịch, tuy nhiên, mức tăng này chủ yếu mang tính phục hồi chu kỳ.

Sang năm 2026, doanh số toàn cầu dự kiến chỉ tăng khoảng 0,2%. Ngành ô tô đối mặt chi phí sản xuất tăng, chuỗi cung ứng chưa ổn định và tình trạng thiếu chip quay trở lại, đặc biệt là DRAM.

Ở chiều sản phẩm, tăng trưởng xe điện thuần chậm lại do chi phí cao và hạ tầng chưa theo kịp. Trong khi đó, xe hybrid được xem là giải pháp trung gian và đang được nhiều hãng quay lại tập trung.

Những xu hướng trên thể hiện rõ tại Việt Nam. Năm 2025, thị trường tiêu thụ hơn 604.000 xe, tăng hơn 22%. Tuy nhiên, động lực chính đến từ xe điện và hybrid. VinFast bàn giao kỷ lục hơn 175.000 xe điện, doanh số hybrid tăng mạnh, trong khi xe động cơ đốt trong chỉ tăng khoảng 5%.

Báo cáo mới đây của Chứng khoán Rồng Việt (VDS) cũng cho thấy mảng xe sang không còn thuận lợi như trước. Thị phần Mercedes tại Việt Nam có dấu hiệu thu hẹp, trong khi cạnh tranh từ các hãng khác gia tăng. Đồng thời, VDS cũng cho biết thị trường đang xuất hiện những đề xuất liên quan đến khả năng thay đổi cấu trúc sở hữu trong khâu sản xuất và phân phối của Mercedes-Benz. Nếu các thay đổi này diễn ra, chính sách nguồn xe và bán hàng có thể điều chỉnh, qua đó tác động đến các đại lý hiện hữu.

Theo giấy phép hoạt động của Công ty TNHH Mercedes-Benz Việt Nam, do liên doanh giữa SAMCO (30%) và Mercedes-Benz Group AG (70%) thành lập, được cấp phép từ năm 1995 với thời hạn 30 năm, đáng lẽ kết thúc vào tháng 4/2025. Sau nhiều đề xuất, UBND TP.HCM đã chấp thuận gia hạn thêm 5 năm, đến tháng 4/2030, nhưng kèm theo điều kiện then chốt là doanh nghiệp phải tự di dời toàn bộ nhà máy khi hết hạn hoặc khi nhà nước thu hồi đất theo quy hoạch, không được yêu cầu bồi thường.

Điều này đồng nghĩa, giai đoạn 2025–2030 được xem là “khoảng đệm cuối cùng” để các bên liên quan tái cấu trúc sở hữu, tái định vị chiến lược hoặc thoái vốn. Hồi đầu năm, thông tin từ Văn phòng UBND TP.HCM Tasco Auto đã chính thức đề xuất mua lại 70% cổ phần của Mercedes-Benz Group AGtại liên doanh Mercedes-Benz Việt Nam (MBV).

Nếu thương vụ này thành công, các “đế chế” truyền thống như Haxaco, G-Automobile hay Vietnam Star Automobile sẽ đối mặt với thách thức lớn khi Tasco đang sở hữu hệ thống showroom lên tới 150 điểm phân phối và hệ thống dịch vụ xưởng sửa chữa xe Carpla với 70 đơn vị trên cả nước. Việc kiểm soát từ nguồn xe, chính sách giá bán và khả năng phân bổ xe sẽ đặt áp lực lớn cho các ông lớn nêu trên.

Trong khi đó, để gia tăng khả năng cạnh tranh, các ông lớn phân phối xe sang Mercedes–Benz này buộc phải đầu tư vào các showroom theo tiêu chuẩn MAR2020 với chi phí đầu tư có thể lên tới hàng ngàn tỷ đồng. Khi doanh số sụt giảm, các chi phí cố định này trở thành gánh nặng khổng lồ, buộc các doanh nghiệp phải tối ưu hóa bằng cách cắt giảm diện tích hoặc tận dụng mặt bằng để kinh doanh thêm các thương hiệu khác.

Năm ngoái, một trong những bước đi đột phá nhất của Haxaco trong năm 2025 là việc thông qua chủ trương thâu tóm 85% cổ phần của Vietnam Future Group (VFG) – đơn vị đang phát triển hệ thống phân phối xe điện VinFast. Đây được xem là chiến lược "dọn sạch kho bãi" để đặt chân vào hệ sinh thái xe điện đang bùng nổ của tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Việc Haxaco, một đại lý vốn gắn liền với biểu tượng ngôi sao ba cánh, nay quay sang phân phối VinFast phần nào là minh chứng rõ nhất cho sự chuyển dịch trọng tâm của thị trường ô tô Việt Nam sang xe xanh.

Việt Dương