Sức bật nơi “đầu suối”

Trước ngôi nhà của chị Bùi Thị Hạnh - Trưởng thôn Suối Thầu là màu xanh ngút ngàn của núi rừng và dòng suối lớn từ trên cao chảy xuống, tung bọt trắng xóa như một dải lụa trắng. Cuối tháng 8, tranh thủ ngày nắng, chị Hạnh cùng Thiếu tá Nguyễn Ngọc Sơn - Đội trưởng Đội Sản xuất và Xây dựng cơ sở chính trị số 2, Đoàn Kinh tế Quốc phòng 345 ngược dốc đến nhà người dân để tuyên truyền phòng tránh dịch bệnh cho đàn gia súc.

Dừng xe trước ngôi nhà xây cấp 4 trên đỉnh đồi, chị Hạnh cùng mọi người vào thăm nhà anh Giàng A Vàng, dân tộc Mông - hộ dân được Đoàn Kinh tế Quốc phòng 345 hỗ trợ bò giống cuối năm 2025 để phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Sau cái bắt tay hồ hởi, anh Vàng khoe con bò cái được bộ đội trao tặng từ tháng 9 năm 2025 ngoái đã đẻ được con bê vàng khỏe mạnh. Còn con bò đực giống anh nhận nuôi cho thôn cũng phát triển tốt. Với người dân trên đỉnh núi Suối Thầu, con trâu, bò là tài sản đáng giá nhất trong gia đình nên ai cũng chăm lo cho “đầu cơ nghiệp” thật khỏe mạnh, béo tốt. Đó cũng là niềm hy vọng giúp người dân có cuộc sống ấm no.

Từ nhà anh Vàng sang nhà ông Giàng A Tùng chỉ mấy bước chân. Bên đàn bò của gia đình, ông Tùng cho biết, trước đây không biết làm gì để thoát nghèo, nhờ có đàn bò mà ông đã nâng cao thu nhập cho gia đình. Năm 2016, gia đình ông Giàng A Tùng được Đoàn Kinh tế Quốc phòng 345 hỗ trợ 1 con bò giống, đến nay, đàn bò đã phát triển lên 8 con. Vừa qua, ông Tùng bán 4 con bò, thu được hơn 60 triệu đồng.

Chung niềm vui với người dân nơi đây, chị Bùi Thị Hạnh - Trưởng thôn Suối Thầu cho biết, trước đây cuộc sống của đồng bào Mông ở Suối Thầu rất khó khăn, nhờ có sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước qua các chương trình, dự án mà nhiều hộ đã thoát nghèo. Năm 2025, thôn được Đoàn Kinh tế Quốc phòng 345 hỗ trợ 11 con bò và 16 con ngựa sinh sản. Chỉ sau 1 năm, đã có thêm 5 con bê và 1 con ngựa được sinh ra.

Hiện nay, toàn thôn có 272 con trâu, 16 con bò, 11 con ngựa. Trung bình mỗi hộ dân có từ 2 - 3 con trâu, bò. Ở xóm Suối Thầu 3 trên đỉnh núi, hộ ông Vàng A Sểnh có 11 con trâu hay gia đình các ông Tẩn Láo Lở, Tẩn A Cúc, Tẩn Y Chu,… mỗi nhà đều có từ 5 - 8 con trâu.

Suối Thầu, theo tiếng địa phương dịch ra nghĩa là “đầu suối”. Từ lâu người dân đã đặt tên như thế vì thôn ở thượng nguồn dòng suối Nậm Chạc. Thôn Suối Thầu mới được thành lập từ tháng 7/2026 trên cơ sở hợp nhất 2 thôn Nậm Giang 2 và Suối Thầu 3. Suối Thầu là thôn cao nhất của xã Nậm Chạc cũ, trong đó xóm Suối Thầu 3 có 62 hộ dân người Mông, Dao sinh sống trên tận đỉnh núi cheo leo, còn xóm Nậm Giang 2 có 99 hộ dân ở thấp hơn. 2 xóm chỉ cách nhau 1 con suối, theo đường chim bay hoặc đường tắt cũng không xa, nhưng do địa hình chia cắt, nên đi đường bộ phải gần 7 km.

Đến xóm Suối Thầu 3, chúng tôi được gặp và trò chuyện với ông Tẩn Y Chu - nguyên Trưởng thôn Suối Thầu 3. Ông Chu cho biết, xóm Suối Thầu 3 cách UBND xã Nậm Chạc (cũ) khoảng 10 km, trước đây giao thông đi lại rất khó khăn. Đặc biệt là đoạn từ Nậm Giang 2 lên Suối Thầu 3 phải đi cầu treo nên chỉ xe máy qua được. Từ năm 2019, thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, tuyến đường mới từ Nậm Giang 2 lên Suối Thầu 3 được mở rộng và bê tông hóa, ô tô có thể đến được nên việc đi lại thuận tiện, an toàn hơn.

Bức tranh kinh tế của Suối Thầu 3 cũng có nhiều đổi thay. Trước đây, người Mông, Dao chỉ biết trồng ngô, lúa, nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Mặt khác, do địa hình cheo leo, thường xuyên bị sạt lở, nên diện tích ruộng bậc thang mỗi năm lại thu hẹp dần. Vì vậy, sản xuất lúa, ngô đều không đạt kế hoạch đề ra. Mấy năm trở lại đây, qua tuyên truyền của xã và thôn, người dân đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để nâng cao thu nhập. Trong đó, các hộ dân tập trung trồng chuối, quế, khoai môn, gừng, chăn nuôi gia súc. Năm 2025, xóm Suối Thầu 3 đã giảm 10 hộ nghèo.

Không chỉ ở xóm Suối Thầu 3, mà xóm Nậm Giang 2 cũng đổi thay rõ nét. Nhờ ở địa hình thấp hơn, đất đai rộng, nên việc phát triển nông nghiệp ở Nậm Giang 2 khá thuận lợi. Trên các sườn đồi, triền núi gần như không còn diện tích đất trống, mà được phủ xanh bởi cây quế, cây chuối hay lúa, ngô. Theo Trưởng thôn Suối Thầu Bùi Thị Hạnh, hiện nay cả thôn có khoảng 130 ha quế, gần chục héc-ta chuối, hơn 3 ha gừng, gần 1 ha khoai sọ. Trong các loại cây trồng, thì quế là cây chủ lực vì diện tích lớn nhất, hiệu quả kinh tế cao hơn các loại cây trồng khác. Từ năm 2017, cây quế được một số hộ dân đưa về trồng trên đất Suối Thầu và dần được mở rộng diện tích. Đến nay, nhiều hộ dân đã có rừng quế đến tuổi thu hoạch. Các hộ như: Tẩn Vần Hin, Tẩn Láo San, Vàng Xuân Khé, Tẩn Phù Siểu, Chảo Vần Phù đã thu được trên 100 triệu đồng mỗi năm từ cây quế.

Điều đáng nói, thời gian gần đây diện tích quế ở Suối Thầu không ngừng được mở rộng. Năm 2026, thôn được xã A Mú Sung giao trồng 5 ha quế, nhưng đến nay người dân đã trồng được 10 ha. Cây quế không chỉ đem lại giá trị kinh tế cho người dân mà còn phủ xanh đất trống, đồi trọc, giữ đất, chống xói mòn, sạt lở.

Đến thôn Suối Thầu hôm nay, ai cũng ngỡ ngàng khi thấy diện mạo thôn ngày càng khởi sắc. Ngay bên đường, những ngôi nhà đất, nhà gỗ trước đây được thay thế bằng nhà xây cao tầng khang trang, bề thế. Theo Trưởng thôn Suối Thầu, thôn có 161 hộ dân, người dân đều phấn khởi vì cuộc sống có nhiều đổi thay. Tuy vậy cũng vẫn nhiều trăn trở khi hiện nay còn đến gần 50 hộ nghèo.

Trong thời gian tới, người dân Suối Thầu mong muốn Đảng, Nhà nước tiếp tục quan tâm đầu tư, nâng cấp tuyến đường lên thôn nhiều đoạn đã bị hỏng, xuống cấp do mưa lũ. Đồng bào Mông, Dao nơi “đầu suối” cũng mong được hỗ trợ cây trồng, vật nuôi, phân bón và được tập huấn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi để phát triển kinh tế gia đình. Nhìn những rừng cây vươn lên xanh tốt khắp các triền đồi, chúng tôi tin rằng có sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và ý chí quyết tâm của người dân nơi đây, Suối Thầu sẽ mỗi ngày càng ấm no, hạnh phúc.

Tuấn Ngọc